{"id":2118,"date":"2018-01-07T13:15:15","date_gmt":"2018-01-07T11:15:15","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=2118"},"modified":"2024-03-07T12:13:55","modified_gmt":"2024-03-07T09:13:55","slug":"iran-olaylari-ve-baskan-trump-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=2118","title":{"rendered":"\u0130ran olaylar\u0131 ve Ba\u015fkan Trump (07.01.2018) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130ran\u2019da yakla\u015f\u0131k 10 g\u00fcn s\u00fcren ve giderek\u00a0h\u0131z\u0131n\u0131 kaybeden sokak hareketlerini en yak\u0131ndan takip edenlerin ba\u015f\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump geliyordu. Yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla, att\u0131\u011f\u0131 sosyal medya mesajlar\u0131yla ve konuyu BM G\u00fcvenlik Konseyi g\u00fcndemine sokmak i\u00e7in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimlerle Ba\u015fkan Trump, \u0130ran olaylar\u0131ndan kendisine yararl\u0131 bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131. Neden?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bu soruya cevap vermeden \u00f6nce \u0130ran\u2019da ya\u015fananlar\u0131n sebeplerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m&#8230; Biri g\u00f6r\u00fcnen, di\u011feri perde gerisinde olmak \u00fczere g\u00f6sterileri tetikleyen iki ana sebep var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Birincisi \u0130ran\u2019da uzun y\u0131llard\u0131r ya\u015fanan ekonomik kriz. Hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, ekonomik durgunluk, gen\u00e7 ve e\u011fitimli i\u015fsizlik oran\u0131ndaki art\u0131\u015f gibi birtak\u0131m g\u00f6stergeler ya\u015fanmakta olan krizin boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Daha \u00f6nce de \u0130ran\u2019da birka\u00e7 kez -yine ekonomik sebeplerin tetikledi\u011fi- olaylar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Halk\u0131n ekonominin iyi y\u00f6netilmemesinden duydu\u011fu rahats\u0131zl\u0131k benzer sokak g\u00f6sterileriyle d\u0131\u015fa vurulmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Olaylar\u0131n arkas\u0131ndaki sakl\u0131 sebep ise din\u00ee\u00a0liderlik i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen rekabet. Resm\u00ee\u00a0kay\u0131tlara g\u00f6re 79 ya\u015f\u0131ndaki \u0130ran\u2019\u0131n din\u00ee\u00a0lideri Ali Hamaney sonras\u0131nda bu koltu\u011fa kimin oturaca\u011f\u0131 konusunda i\u00e7ten i\u00e7e bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. \u0130ran devriminin lideri Humeyni taraf\u0131ndan siyasi i\u00e7erik kazand\u0131r\u0131lan velayet-i fakih m\u00fcessesesinin en \u00fcst\u00fcnde\u00a0yer alan din\u00ee\u00a0lider ya da rehber, \u0130ran\u2019\u0131n se\u00e7imle gelen cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n da, yasama ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n da \u00fczerinde bir otoriteyi temsil ediyor. B\u00f6ylesi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mevkii daha da cazip k\u0131lan, makam sahibinin, \u201c12. \u0130mam Muhammed Mehdi d\u00f6nene kadar\u201d onun makam\u0131na vekalet etmekte olu\u015fu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Hen\u00fcz a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmeseler de, Hamaney sonras\u0131nda bu makama talip olacaklar\u0131 tahmin edilen \u00e7ok say\u0131da y\u00fcksek dereceli din adam\u0131 bulunuyor. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u0130ran cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminde de aktif olarak adaylar\u0131 desteklemi\u015flerdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Olaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcrecinde bir d\u0131\u015f akt\u00f6r\u00fcn do\u011frudan m\u00fcdahil oldu\u011funu g\u00f6steren herhangi bir net delil \u015fu an i\u00e7in yok. Bu, ileride bu iddian\u0131n ispatlanmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Zira \u0130ran\u2019\u0131n siyasi tarihinde ba\u015fka devletlerin y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri istihbarat faaliyetleriyle m\u00fcdahil oldu\u011fu \u00f6rnekler mevcut. Bunlardan en me\u015fhuru 1953\u2019te \u0130ran Ba\u015fbakan\u0131 Muhammed Musadd\u0131k\u2019\u0131n CIA taraf\u0131ndan devrilmesi. ABD istihbarat te\u015fkilat\u0131 CIA bu darbedeki rol\u00fcn\u00fc aradan 60 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra itiraf etmi\u015f ve olayla ilgili ar\u015fivlerini yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Her ne kadar, \u0130ran olaylar\u0131nda ABD\u2019nin do\u011frudan planlay\u0131c\u0131 oldu\u011fu mevcut\u00a0tabloyla ispat edilemiyorsa da, Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n olaylar\u0131n geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda halk\u0131 soka\u011fa d\u00f6k\u00fclmeye ve rejimi devirmeye te\u015fvik eden a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ortada.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Ba\u015ftaki soruya geri d\u00f6nelim; Ba\u015fkan Trump neden \u0130ran olaylar\u0131yla bu kadar yak\u0131ndan ilgileniyor?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bu tutumun ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 sebebi var:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Birincisi, her ABD ba\u015fkan\u0131 gibi Trump da d\u0131\u015f politikada \u201c\u00f6tekiler\u201d \u00fczerinden siyaset yapmay\u0131 tercih ediyor. Ulusal G\u00fcvenlik Strateji belgesinde, Rusya ve \u00c7in\u2019i \u201crakip\u201d, Kuzey Kore ve \u0130ran\u2019\u0131 ise \u201chaydut\u201d ilan eden Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 sert tutumu, kendisinden \u00f6nceki Obama d\u00f6nemini ele\u015ftirmek ve Demokratlar\u0131 Amerikan kamuoyu nezdinde k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in de kendince yararl\u0131 bir ara\u00e7. \u201cAmerikan vergi m\u00fckelleflerinin milyonlarca dolar\u0131n\u0131 \u0130ran\u2019a verdi\u011fini\u201d iddia etti\u011fi Obama\u2019ya ve tabii Hillary Clinton\u2019a bu yolla sald\u0131r\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130kincisi, se\u00e7im kampanyas\u0131 d\u00f6neminde Rusya\u2019yla ili\u015fkileri sebebiyle siyasi alanda zor durumda kald\u0131\u011f\u0131ndan, d\u0131\u015f siyasete dikkatleri toplamay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Kuzey Kore ve \u0130ran Amerikan halk\u0131 nezdinde zaten \u201cola\u011fan \u015f\u00fcpheliler\u201d olduklar\u0131ndan, bu \u00fclkelere y\u00fcklenmesi i\u00e7eride hi\u00e7 de garipsenmiyor. Ama tespit edebildi\u011fimiz kadar\u0131yla ABD\u2019nin s\u0131cak bir \u00e7at\u0131\u015fmaya taraf olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir d\u0131\u015f geli\u015fme, Trump\u2019\u0131n i\u00e7erideki siyasi bask\u0131lardan kurtulmas\u0131na imk\u00e2n verecek kadar etkili de\u011fil.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Ba\u015fkan Trump iki hafta \u00f6nce Kud\u00fcs konusunda BM\u2019de \u00fclkesine ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 mahcubiyeti silmek ve \u00fclkesinin \u201co kadar da yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d g\u00f6stermek istiyor. Ho\u015f, burada da bir hesap hatas\u0131 var gibi. Zira Rusya, \u00c7in ve bir\u00e7ok AB \u00fclkesi Ba\u015fkan Trump\u2019tan farkl\u0131 olarak \u0130ran\u2019da bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi talep etmiyorlar.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran\u2019da yakla\u015f\u0131k 10 g\u00fcn s\u00fcren ve giderek\u00a0h\u0131z\u0131n\u0131 kaybeden sokak hareketlerini en yak\u0131ndan takip edenlerin ba\u015f\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump geliyordu. Yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla, att\u0131\u011f\u0131 sosyal medya mesajlar\u0131yla ve konuyu BM G\u00fcvenlik Konseyi g\u00fcndemine sokmak i\u00e7in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimlerle Ba\u015fkan Trump, \u0130ran olaylar\u0131ndan kendisine yararl\u0131 bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131. Neden? Bu soruya cevap vermeden \u00f6nce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12824,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[9],"class_list":["post-2118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-9"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2118\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}