{"id":2079,"date":"2017-10-08T15:15:29","date_gmt":"2017-10-08T12:15:29","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=2079"},"modified":"2024-03-07T13:40:41","modified_gmt":"2024-03-07T10:40:41","slug":"dis-politikanin-tabiati-turkiye-gazetesi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=2079","title":{"rendered":"D\u0131\u015f politikan\u0131n tabiat\u0131 (08.10.2017) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bir i\u015fletmenin kalitesinin, internet sitesinin ne kadar h\u0131zl\u0131 oldu\u011fuyla \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde ya\u015f\u0131yoruz. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z cep telefonunun hen\u00fcz cam\u0131 bile \u00e7izilmemi\u015fken yeni bir versiyonu \u00e7\u0131k\u0131yor. Her alt\u0131 ayda bir \u015feyleri, \u201cg\u00fcncellemekten\u201d, \u201cyenilemekten\u201d, \u201cd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekten\u201d, \u201cy\u00fckseltmekten\u201d s\u00f6z ediyoruz. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00e7a\u011f\u0131n kendine ait kodlar\u0131 var. Ekonomide, e\u011fitimde, siyasette ve sosyo-k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerde -istesek de istemesek de- bu kodlar\u0131n etkisini hissediyoruz. Her alan gibi d\u0131\u015f politika ve diplomasi de bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u0131zdan, de\u011fi\u015fkenlikten, dinamizmden nasibini al\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Yanl\u0131\u015f anlamalara mahal vermeyelim. Sanki devletlerin d\u0131\u015f politika stratejileri ve bu stratejilere ba\u011fl\u0131 i\u015f birli\u011fi, rekabet, ittifak ili\u015fkileri daha \u00f6nceki d\u00f6nemlere hep sabit ve tekd\u00fczeymi\u015f de, k\u00fcreselle\u015fme d\u00f6neminde yeni bir \u015fekil alm\u0131\u015f de\u011fil. Eskiden daha yava\u015f cereyan eden hadiseleri \u015fimdi daha h\u0131zl\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Yoksa, \u00f6nce de, \u015fimdi de d\u0131\u015f politikada esas olan mill\u00ee\u00a0menfaatlerden ibaret. Her \u015fey gibi d\u0131\u015f politikan\u0131n dinamizmi de artt\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n Tahran\u2019da \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani\u2019yle g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ve Irak\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dair iki devletin mutabakat\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi dolay\u0131s\u0131yla yaz\u0131yorum bunlar\u0131. Baz\u0131 yorumlarda deniliyor ki;\u00a0 \u201cEfendim Suriye konusunda birbirlerine taban tabana z\u0131t politikalar takip eden iki devlet nas\u0131l olur da Irak konusunda i\u015f birli\u011fi yapabilirmi\u015f?\u201d Veyahut, \u201cT\u00fcrkiye ABD\u2019nin m\u00fcttefikiyken, bu devletin diplomatik ili\u015fki bile kurmad\u0131\u011f\u0131 \u0130ran\u2019la nas\u0131l olur da ittifakvari bir ili\u015fki kurabilirmi\u015f?\u201d Bu s\u00f6zlere diplomasi tarihini\u00a0bilen hi\u00e7 kimse itibar etmemeli. Maalesef d\u0131\u015f politika hakk\u0131nda sadece konunun uzmanlar\u0131 s\u00f6z s\u00f6ylemiyor ki. D\u00fcn bir futbol kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 hakk\u0131nda yorumlar\u0131n\u0131 dinledi\u011fimiz zat-\u0131 muhterem, bug\u00fcn d\u0131\u015f politika konu\u015fuyor, yar\u0131n muhtemelen \u201cSibirya \u00fczerinden gelip Trakya\u2019y\u0131 etkisi alt\u0131na alan so\u011fuk ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 hava\u201d \u00fczerine ahkam kesecek. Biz de tebess\u00fcm edip ge\u00e7ece\u011fiz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130ki veya daha fazla devletin birbirleriyle ili\u015fkilerinin her alan\u0131nda y\u00fczde y\u00fcz bir mutabakat i\u00e7inde olmalar\u0131 nadirattand\u0131r. Kural, birbirleriyle \u00e7at\u0131\u015fma h\u00e2linde olmayan taraflar\u0131n, baz\u0131 alanlarda ihtilaf i\u00e7inde olsalar da, ba\u015fka konularda i\u015f birli\u011fi yapabilecekleridir. Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Rusya-ABD, Almanya-ABD, \u00c7in-Rusya ili\u015fkilerinde bu t\u00fcrden \u00f6rneklere s\u0131kl\u0131kla rastlanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019\u0131n G\u00fcneydo\u011fu Asya co\u011frafyas\u0131nda, Kafkasya\u2019dan Orta Asya\u2019ya oradan Orta Do\u011fu\u2019ya uzanan \u00e7ok geni\u015f bir alanda y\u00fczy\u0131llard\u0131r rekabet h\u00e2linde oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Osmanl\u0131 ile \u0130ran hanedanlar\u0131 aras\u0131nda 1514\u2019ten 1823\u2019e kadar fas\u0131lalarla \u00e7ok say\u0131da sava\u015f ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama neredeyse iki y\u00fcz y\u0131ld\u0131r da iki devlet aras\u0131nda bar\u0131\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. S\u00f6z konusu bar\u0131\u015f d\u00f6neminde, rekabet hi\u00e7bir zaman ortadan kalkmamakla birlikte, iki devletin Sadabad Pakt\u0131 ve Ba\u011fdat Pakt\u0131 gibi g\u00fcvenlik\u00a0 \u00f6ncelikli olu\u015fumlarda, RCD, D-8, ECO gibi ekonomi ve ticaret merkezli \u00f6rg\u00fctlerde i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde bulunduklar\u0131 da g\u00f6r\u00fclmektedir. Kald\u0131 ki, yeri geldik\u00e7e her iki \u00fclkenin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ilgilendiren konularda uluslararas\u0131 alanda m\u00fc\u015fterek tav\u0131r tak\u0131nmay\u0131 da tercih etmi\u015flerdir. 2003\u2019te Saddam H\u00fcseyin\u2019in devrilmesinden sonra T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019\u0131n, \u201cIrak\u2019\u0131n Kom\u015fular\u0131\u201d platformunda bu \u00fclkenin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi sergilemelerinin \u00fczerinden de \u00e7ok zaman ge\u00e7medi. Bug\u00fcn ortaya konulan Irak\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 mutabakat\u0131 da, daha \u00f6nceki siyasetin bir uzant\u0131s\u0131 olarak yorumlanabilir. Bu mutabakata ula\u015f\u0131rken, iki devlet farkl\u0131 saiklerle hareket edebilirler. Ama neticede, Irak\u2019\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesine ve b\u00f6lgede yeni bir ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet kurulmas\u0131na ikisinin de kar\u015f\u0131 olmas\u0131 bu ortak tutumu do\u011furmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bug\u00fcn Suriye-Irak co\u011frafyas\u0131nda varl\u0131k g\u00f6steren k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve yerel akt\u00f6rlerin hedeflerinde ve niteliklerinde ortaya \u00e7\u0131kabilecek de\u011fi\u015fiklikler, tabii olarak T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019\u0131n bug\u00fcnk\u00fc mutabakat\u0131na farkl\u0131 boyutlar kazand\u0131rabilir. H\u0131zla olu\u015fan i\u015fbirlikleri yerini h\u0131zla rekabete b\u0131rakabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye ve \u0130ran aras\u0131nda bilhassa Irak\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam\u0131 i\u00e7in elan var\u0131lan mutabakat\u0131n daha kurumsal bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Y\u0131llar \u00f6nce dile getirdi\u011fim \u201cYeni Sadabad Pakt\u0131\u201d \u00f6nerimi tekrarlama ihtiyac\u0131 has\u0131l oldu. \u015eayet T\u00fcrkiye, \u0130ran ve Irak, s\u0131n\u0131rlar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fi, ter\u00f6rle ortak m\u00fccadele ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 konusunda tam bir anlay\u0131\u015f birlikteli\u011fi i\u00e7indeyseler, bunu \u00e7ok tarafl\u0131 bir anla\u015fmayla kal\u0131c\u0131 h\u00e2le getirebilirler. Malum 1937 tarihli Sadabad Pakt\u0131\u2019n\u0131n as\u0131l gayesi de buydu. Anla\u015fman\u0131n metnini okudu\u011funuzda, pakta imza atan devletlerin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131r \u00f6tesi silahl\u0131 ter\u00f6r unsurlar\u0131n\u0131n faaliyetleri konusundaki hassasiyetlerini apa\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir i\u015fletmenin kalitesinin, internet sitesinin ne kadar h\u0131zl\u0131 oldu\u011fuyla \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde ya\u015f\u0131yoruz. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z cep telefonunun hen\u00fcz cam\u0131 bile \u00e7izilmemi\u015fken yeni bir versiyonu \u00e7\u0131k\u0131yor. Her alt\u0131 ayda bir \u015feyleri, \u201cg\u00fcncellemekten\u201d, \u201cyenilemekten\u201d, \u201cd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekten\u201d, \u201cy\u00fckseltmekten\u201d s\u00f6z ediyoruz. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00e7a\u011f\u0131n kendine ait kodlar\u0131 var. Ekonomide, e\u011fitimde, siyasette ve sosyo-k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerde -istesek de istemesek de- bu kodlar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12856,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[10],"class_list":["post-2079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-10"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2079\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}