{"id":2034,"date":"2017-06-25T14:54:50","date_gmt":"2017-06-25T11:54:50","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=2034"},"modified":"2024-03-07T13:58:33","modified_gmt":"2024-03-07T10:58:33","slug":"orta-dogu-nereye-surukleniyor-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=2034","title":{"rendered":"Orta Do\u011fu nereye s\u00fcr\u00fckleniyor? (25.06.2017) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n Suudi Arabistan ziyaretinin \u00fczerinden k\u0131sa bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra patlak veren Katar krizinin bu ziyarette al\u0131nan kararlar \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yorumlar\u0131 bitmeden Riyad merkezli yeni bir geli\u015fme ya\u015fand\u0131. Suudi Arabistan Kral\u0131 Selman bin Abd\u00fclaziz g\u00f6reve geldikten sonra ikinci kez veliaht prens de\u011fi\u015fikli\u011fi yaparak o\u011flunu kendisinden sonra tahta \u00e7\u0131kacaklar aras\u0131nda birinci s\u0131raya soktu. Kral g\u00f6reve ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda en k\u00fc\u00e7\u00fck erkek karde\u015fi veliahtt\u0131. Onu azledip ye\u011fenini veliaht ilan etti. Katar krizi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan hemen sonra da ye\u011fenini t\u00fcm g\u00f6revlerinden azlederek o\u011fluna ikbal yolunu a\u00e7t\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kimsenin beklemedi\u011fi bir anda meydana gelen de\u011fi\u015fiklik \u00fc\u00e7 \u015fekilde yorumlanabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Birincisi, ya\u015fl\u0131 ve sa\u011fl\u0131k durumu iyi olmayan Kral Selman\u2019\u0131n zaten o\u011flunu veliaht ilan etmek istedi\u011fi ve Katar konusunu bu de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in iyi bir f\u0131rsat olarak kulland\u0131\u011f\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130kincisi, Katar meselesinin ayn\u0131 zamanda ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve savunma bakan\u0131 olan veliaht Muhammed bin Nayef taraf\u0131ndan iyi y\u00f6netilemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen Kral Selman\u2019\u0131n, bu makamlar\u0131 o\u011fluna vermeyi tercih etti\u011fi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, veliaht de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00fclke d\u0131\u015f\u0131ndan \u2013yani Washington\u2019dan- telkin edildi\u011fi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bu \u00fc\u00e7 ihtimalden ikincisi dikkate al\u0131nmaya de\u011fmez. Zira Muhammed bin Nayef g\u00f6reve geldi\u011fi andan itibaren \u00fclkedeki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir politika takip etmekteydi. Katar konusunda tek ba\u015f\u0131na hareket etmedi. K\u00f6rfez\u2019deki m\u00fcttefiklerini ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 yan\u0131na alarak bu \u00fclkeler \u00fczerindeki Suudi n\u00fcfuzunu peki\u015ftirdi. Bu s\u00fcre\u00e7te M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u00fczerinde hak iddia etti\u011fi K\u0131z\u0131ldeniz\u2019deki baz\u0131 adalar\u0131 Suudi topraklar\u0131na katt\u0131. Devlet ve diplomasi tecr\u00fcbesi itibar\u0131yla yeni veliahttan daha ileride oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bu durumda birinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ihtimalin birlikte de\u011ferlendirilmesi daha do\u011fru olur. Yani Kral Selman karde\u015finin o\u011flu yerine kendi \u00f6z o\u011flunu taht i\u00e7in aday yapmay\u0131 zaten planlamaktayd\u0131. ABD\u2019nin bu konuda ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Katar meselesini de f\u0131rsat bilerek \u2018yumu\u015fak bir Saray darbesiyle\u2019 s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fikli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Peki ABD neden b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fikli\u011fi istemi\u015f olabilir? Ak\u0131llara hemen iki sebep geliyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Birincisi, olgun ya\u015f\u0131, devlet tecr\u00fcbesi ve kendisine ba\u011fl\u0131 ekibiyle Muhammed bin Nayef ABD\u2019nin kolayl\u0131kla s\u00f6z dinletebilece\u011fi bir fig\u00fcr g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vermemekteydi. Nitekim, el Kaide\u2019ye kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir m\u00fccadele s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f olsa da, gerek DEA\u015e kar\u015f\u0131s\u0131nda sergiledi\u011fi, gerek Obama d\u00f6neminde ABD\u2019yle ya\u015fanan 11 Eyl\u00fcl karar\u0131yla ilgili s\u00fcre\u00e7te Washington-Riyad aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan gerilimdeki tutumlar\u0131yla ABD y\u00f6netimini epey zorlam\u0131\u015ft\u0131. H\u00e2lbuki gen\u00e7 kral aday\u0131n\u0131n herhangi bir siyasi tecr\u00fcbesi bulunmamakta. Belki de \u00e7ok daha \u00f6nceden kendisiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen temaslar \u00e7er\u00e7evesinde Nayef\u2019e g\u00f6re ABD\u2019ye daha m\u00fczahir bir kral olma ihtimali y\u00fcksek.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130kincisi, i\u00e7 politikada s\u0131k\u0131\u015fan Trump\u2019\u0131n Suudi-\u0130ran \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in fazlaca beklemeye niyeti yok. \u00dclke i\u00e7i ter\u00f6rle m\u00fccadeleye ve Yemen\u2019e \u00f6ncelik veren Prens Nayef, \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 silahlanmaktan yana olmakla birlikte, bu \u00fclkeyle silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaya girmeye can atan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergilemiyordu. Kral Selman ve o\u011flunun \u0130ran konusunda daha \u2018atak\u2019 davranabilece\u011fi beklentisi Washington\u2019da h\u00e2kim. Elbette bu b\u00f6lgeyi b\u00fcy\u00fck bir felaketin e\u015fi\u011fine s\u00fcr\u00fckleyebilir. Suudi Arabistan ile \u0130ran aras\u0131nda ya\u015fanabilecek bir \u00e7at\u0131\u015fma sadece K\u00f6rfez b\u00f6lgesini de\u011fil, t\u00fcm Orta Do\u011fu\u2019yu bug\u00fcne kadar \u015fahit olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fckleyebilir. B\u00f6lge i\u00e7in felaket olsa da herhalde ABD\u2019nin bu b\u00fcy\u00fck deprem kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcz\u00fcnt\u00fc duymas\u0131n\u0131 gerektiren herhangi bir sebep bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Orta Do\u011fu\u2019da b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ve uzun s\u00fcreli bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ya\u015fanmas\u0131 hem ABD\u2019nin b\u00f6lgeye yapt\u0131\u011f\u0131 silah sat\u0131\u015flar\u0131ndan elde etti\u011fi geliri art\u0131racakt\u0131r hem de y\u00fckselecek petrol fiyatlar\u0131 sayesinde b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 devam eden ba\u015fta \u00c7in olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkenin ekonomisini olumsuz etkileyecektir. Galibi olmayacak bu \u00e7at\u0131\u015fma, \u0130srail a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tercih edilir sonu\u00e7lar do\u011furacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">B\u00f6yle bir felaket senaryosunun hayata ge\u00e7memesi i\u00e7in b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131nda diyalo\u011fa ve iyi niyete daha \u00f6nce hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar ihtiya\u00e7 bulunmakta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcm \u0130slam \u00c2lemi\u2019nin Ramazan Bayram\u0131\u2019n\u0131 tebrik ediyorum.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n Suudi Arabistan ziyaretinin \u00fczerinden k\u0131sa bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra patlak veren Katar krizinin bu ziyarette al\u0131nan kararlar \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yorumlar\u0131 bitmeden Riyad merkezli yeni bir geli\u015fme ya\u015fand\u0131. Suudi Arabistan Kral\u0131 Selman bin Abd\u00fclaziz g\u00f6reve geldikten sonra ikinci kez veliaht prens de\u011fi\u015fikli\u011fi yaparak o\u011flunu kendisinden sonra tahta \u00e7\u0131kacaklar aras\u0131nda birinci s\u0131raya soktu. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12899,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[10],"class_list":["post-2034","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-10"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2034"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2034\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}