{"id":1972,"date":"2017-02-05T14:36:26","date_gmt":"2017-02-05T12:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1972"},"modified":"2024-03-07T14:20:20","modified_gmt":"2024-03-07T11:20:20","slug":"kardak-krizi-tekrar-eder-mi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1972","title":{"rendered":"Kardak krizi tekrar eder mi? (05.02.2017) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/back\/js\/ckeditor\/fileman\/uploads\/prof_dr_cagri.erhan@2x.jpg\" alt=\"\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Eski ABD ba\u015fkanlar\u0131ndan Bill Clinton\u2019un g\u00f6revinin ard\u0131ndan yazd\u0131\u011f\u0131 hat\u0131ralar\u0131nda 1996\u2019da T\u00fcrkiye ile Yunanistan aras\u0131nda ya\u015fanan Kardak krizine ili\u015fkin bir b\u00f6l\u00fcm de bulunur.\u00a0Clinton konuyu duydu\u011funda nas\u0131l devreye girdi\u011fini, NATO\u2019nun iki \u00f6nemli \u00fcyesi aras\u0131nda sava\u015f \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in iki \u00fclkenin ba\u015fbakanlar\u0131yla nas\u0131l yo\u011fun bir telefon diplomasisi y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sonu\u00e7ta \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nledi\u011fi i\u00e7in mutlu oldu\u011funu ak\u0131c\u0131 ve samimi bir dille anlat\u0131r.\u00a0Clinton\u2019un T\u00fcrkiye ile Yunanistan\u2019\u0131n -kendi ifadesiyle- \u201c\u00fczerinde ke\u00e7ilerden ba\u015fka kimsenin ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 iki kaya par\u00e7as\u0131 i\u00e7in\u201d neden sava\u015f\u0131n e\u015fi\u011fine geldiklerini \u201canlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d yazmas\u0131, koskoca ABD Ba\u015fkan\u0131n\u0131n &#8220;Ege Sorunu&#8221; hakk\u0131nda en ufak bir bilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Aradan 21 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f. Bug\u00fcn bile Kardak s\u00f6z konusu oldu\u011funda, Clinton\u2019un ge\u00e7mi\u015fte g\u00f6sterdi\u011fi \u201c\u015firin bilgisizlik\u201d tutumuyla, \u201cKe\u00e7iler i\u00e7in mi sava\u015faca\u011f\u0131z yani?\u201d diyen baz\u0131 uluslararas\u0131 ili\u015fkiler uzmanlar\u0131m\u0131z \u00e7\u0131kabiliyor. Sanki mesele ke\u00e7iymi\u015f, sanki iki kar\u0131\u015f kayam\u0131z daha olsun diye Yunanistan\u2019la ge\u00e7mi\u015fte sava\u015fmay\u0131 g\u00f6ze alm\u0131\u015f\u0131z gibi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye ve Yunanistan\u2019\u0131n Kardak adl\u0131 bir anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yoktur. Kardak konusu iki \u00fclke aras\u0131ndaki Ege Sorunu\u2019nun boyutlar\u0131ndan sadece biridir. Ege Sorunu da, T\u00fcrkiye ile Yunanistan aras\u0131ndaki tek sorun de\u011fildir. Demek ki, Kardak\u2019\u0131n ne anlama geldi\u011fini bilmek ve bu konuda iki kelam edebilmek i\u00e7in evvela Ege Sorunu\u2019nun niteli\u011fini bilmek gerekir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Ankara ile Atina aras\u0131ndaki ihtilaflar sepetinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019ndan sonraki ilk y\u0131llara kadar gider. Fakat zaman i\u00e7inde bu ilk d\u00f6nem anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, bilhassa 1955\u2019ten sonra K\u0131br\u0131s meselesinin alevlenmeye ba\u015flamas\u0131yla, sepete yeni ba\u015fl\u0131klar eklenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">En \u00f6nemli sorun egemenlik haklar\u0131na ili\u015fkindir. Bu da karasuyu, k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 ve hava sahas\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bunlar i\u00e7inde de en \u00f6ncelikli konu karasular\u0131d\u0131r. Yunanistan T\u00fcrkiye\u2019nin imzalamad\u0131\u011f\u0131 BM Deniz Hukuku S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 3. Maddesine dayanarak, karasular\u0131n\u0131 12 mile \u00e7\u0131kartma hakk\u0131na sahip oldu\u011funu iddia etmektedir. T\u00fcrkiye ise s\u00f6z konusu kural\u0131n Ege Denizi\u2019nde uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131, 12 milin maksimum s\u0131n\u0131r olarak belirlenmi\u015f oldu\u011funu ve Yunanistan i\u00e7in otomatik olarak b\u00f6yle bir hak do\u011furmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Dahas\u0131 TBMM Genel Kurulu\u2019nda 1995\u2019te okunan bir bildiri ile Yunanistan\u2019\u0131n karasular\u0131n\u0131 6 milin \u00f6tesine ta\u015f\u0131mas\u0131, sava\u015f sebebi (casus belli) olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ankara\u2019n\u0131n bu konudaki tutumunun de\u011fi\u015fti\u011fine dair herhangi bir Meclis ya da H\u00fck\u00fbmet a\u00e7\u0131klamas\u0131 bug\u00fcne kadar yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kardak konusu da tam bu noktada kritik bir h\u00e2l almaktad\u0131r. Zira bu kayal\u0131klar\u0131n Yunanistan\u2019a ait ve ayr\u0131ca ada stat\u00fcs\u00fcnde oldu\u011fu kabul edildi\u011fi takdirde, Atina 12 mile ili\u015fkin tezini bu b\u00f6lge i\u00e7in de dile getirme hakk\u0131n\u0131 kendinde bulabilecektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Yunanistan, Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 12., 15. ve 16. maddelerine istinaden Kardak kayal\u0131klar\u0131n\u0131n \u0130talya\u2019ya, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra \u0130talya\u2019ya ait Ege\u2019deki co\u011frafi formasyonlar Yunanistan\u2019a terk edildi\u011finden dolay\u0131, tabii olarak kendisine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. T\u00fcrkiye ise s\u00f6z konusu maddelerin Yunanistan taraf\u0131ndan amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yorumlanmakta oldu\u011funu, Kardak kayal\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir uluslararas\u0131 anla\u015fmayla \u0130talya\u2019ya veya Yunanistan\u2019a terk edilmedi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin oldu\u011funu belirtmektedir. (Bu konuyla ilgili T\u00fcrk ve Yunan g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7in bkz. Melek F\u0131rat, \u201cKardak Kayal\u0131klar\u0131na \u0130li\u015fkin T\u00fcrk ve Yunan Tezleri\u201d, T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131, (Bask\u0131n Oran ed.), Cilt 1, \u0130stanbul, \u0130leti\u015fim, 2001, s. 466.)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Unutulmamas\u0131 gereken, Kardak konusunun mutlaka karasuyu anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fidir. Zira, Yunanistan\u2019\u0131n Ege adalar\u0131ndaki karasular\u0131n\u0131 12 mile \u00e7\u0131kartmas\u0131 durumunda, Ege Denizi\u2019nin yakla\u015f\u0131k %64\u2019\u00fc Yunanistan\u2019a ait olacakt\u0131r. A\u00e7\u0131k deniz alanlar\u0131 ise %26\u2019ya d\u00fc\u015fecektir. Bu \u00f6ylesine vahim bir durumdur ki, T\u00fcrk gemilerini Yunan karasular\u0131ndan ge\u00e7meden, Ege\u2019de bir limandan di\u011ferine seyahat edemeyecek h\u00e2le gelecektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye\u2019nin hayati egemenlik haklar\u0131n\u0131 do\u011frudan tehdit eden bir mahiyete sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse Kardak konusunun \u00f6yle 5-10 ke\u00e7inin kime ait olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">O zaman yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki soruya cevap vererek bitirelim: Evet, Yunanistan \u201cke\u00e7i inad\u0131n\u0131\u201d devam ettirirse, bu t\u00fcrden krizler \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de tekrar tekrar ya\u015fanabilir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eski ABD ba\u015fkanlar\u0131ndan Bill Clinton\u2019un g\u00f6revinin ard\u0131ndan yazd\u0131\u011f\u0131 hat\u0131ralar\u0131nda 1996\u2019da T\u00fcrkiye ile Yunanistan aras\u0131nda ya\u015fanan Kardak krizine ili\u015fkin bir b\u00f6l\u00fcm de bulunur.\u00a0Clinton konuyu duydu\u011funda nas\u0131l devreye girdi\u011fini, NATO\u2019nun iki \u00f6nemli \u00fcyesi aras\u0131nda sava\u015f \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in iki \u00fclkenin ba\u015fbakanlar\u0131yla nas\u0131l yo\u011fun bir telefon diplomasisi y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sonu\u00e7ta \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nledi\u011fi i\u00e7in mutlu oldu\u011funu ak\u0131c\u0131 ve samimi bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12937,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[10],"class_list":["post-1972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-10"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}