{"id":1960,"date":"2017-01-08T14:33:19","date_gmt":"2017-01-08T12:33:19","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1960"},"modified":"2024-03-07T14:25:06","modified_gmt":"2024-03-07T11:25:06","slug":"turk-amerikan-iliskilerine-yeni-kavram-degil-vizyon-gerekli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1960","title":{"rendered":"T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerine yeni kavram de\u011fil, vizyon gerekli (08.01.2017) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/back\/js\/ckeditor\/fileman\/uploads\/prof_dr_cagri.erhan@2x.jpg\" alt=\"\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama 2009\u2019da T\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret etti\u011finde \u2018model ortakl\u0131k\u2019 kavram\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. 1952\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131ndan sonra \u2018ittifak\u2019, So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n sona ermesinden sonra ise \u2018stratejik ortakl\u0131k\u2019 olarak nitelendirilen T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin Obama taraf\u0131ndan \u2018model ortakl\u0131k\u2019 olarak tan\u0131mlanmas\u0131 yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015fti. Zira 1 Mart 2003\u2019ten sonra artan bir gerilim ya\u015fanan ve \u00e7e\u015fitli te\u015febb\u00fcslere ra\u011fmen bir t\u00fcrl\u00fc ray\u0131na oturmayan Ankara-Washington ili\u015fkilerinde, Bush sonras\u0131 d\u00f6nemde h\u0131zl\u0131 bir yak\u0131nla\u015fma s\u00fcrecinin ya\u015fanmas\u0131 temenni ediliyordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Taraflar T\u00fcrkiye ve ABD\u2019nin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirleri i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini, \u00f6rt\u00fc\u015fen \u00f6nceliklerini, ortakl\u0131k alanlar\u0131n\u0131, i\u015f birli\u011fi f\u0131rsatlar\u0131n\u0131, gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck beklentilerini hem devlet d\u00fczeyinde hem de akademik alanda yeniden tarif etmeye koyuldular. Fakat 2009 bahar\u0131nda ba\u015flayan s\u00f6z konusu \u2018yeni d\u00f6nem\u2019 bir \u00f6ncekinden daha b\u00fcy\u00fck hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131yla dolu ge\u00e7ti. \u2018Model Ortakl\u0131k\u2019 kavram\u0131n\u0131n i\u00e7i hi\u00e7bir zaman doldurulamad\u0131. Esasen ilk ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da bu kavram\u0131n ne anlama geldi\u011fini, durup dururken nereden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmi\u015ftik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Obama\u2019n\u0131n iktidar y\u0131llar\u0131 ilerledik\u00e7e,\u00a0k\u00f6rlerin fili tarif etmeleri gibi, baz\u0131lar\u0131 kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla \u2018model ortakl\u0131k\u2019 kavram\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlamaya koyuldu. Ama bilhassa Arap \u00fclkelerinde ya\u015fanan halk ayaklanmalar\u0131, iktidar de\u011fi\u015fiklikleri, Orta Do\u011fu\u2019da artan \u00e7at\u0131\u015fmalar, FET\u00d6 kumpaslar\u0131 ve y\u00fckselen ter\u00f6rle birlikte b\u0131rak\u0131n \u2018model ortakl\u0131k\u2019 kavram\u0131n\u0131n i\u00e7inin doldurulmas\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye ve ABD aras\u0131ndaki ittifak ili\u015fkisi bile sorgulan\u0131r h\u00e2le geldi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Tarihte T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri hi\u00e7bir zaman problemsiz olmam\u0131\u015ft\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde ticari anla\u015fmazl\u0131klardan, misyonerlerin faaliyetlerinin do\u011furdu\u011fu rahats\u0131zl\u0131klara, Ermeni meselesinin ikili ili\u015fkileri g\u00f6lgelemesinden, \u0130mparatorlu\u011fumuzun i\u00e7indeki milliyet\u00e7i ayaklanmalara Amerikal\u0131lar\u0131n verdi\u011fi deste\u011fe kadar bir\u00e7ok alanda anla\u015fmazl\u0131k ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Cumhuriyet d\u00f6neminde de, ikili ili\u015fkilerde anla\u015fmazl\u0131klar hi\u00e7 eksik olmad\u0131. Silah ambargosundan, afyon meselesine, Ermeni tasar\u0131lar\u0131ndan, T\u00fcrkiye\u2019de demokrasiye yap\u0131lan m\u00fcdahalelere kadar bir\u00e7ok konuda ciddi ihtilaflar ya\u015fand\u0131. Ama 1830\u2019da diplomatik ili\u015fkilerin kurulmas\u0131ndan bu yana iki devlet aras\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc kadar b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcven bunal\u0131m\u0131 hi\u00e7bir zaman var olmam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6nceki d\u00f6nemlerde bir-iki konuya ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan ihtilaflar, s\u00f6z konusu d\u00f6nemlerin yayg\u0131n i\u015f birli\u011fi ortam\u0131nda ili\u015fkilerin genel tabiat\u0131n\u0131 zehirlememi\u015fti. Bug\u00fcn ise \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve katmanl\u0131 bir sorun yuma\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Dahas\u0131, bu durumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na fikirleriyle ve fiilleriyle katk\u0131 sa\u011flayanlar, ba\u015fkan de\u011fi\u015fiminden sonra T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinde hi\u00e7bir d\u00fczelme olmas\u0131n, Ankara-Washington hatt\u0131 tamamen kopsun diye el birli\u011fiyle \u00e7abalamaya devam ediyorlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD taraf\u0131nda ne kadar PKK sempatizan\u0131 ve FET\u00d6-sever isim varsa koro h\u00e2linde Trump\u2019a, \u2018T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri d\u00fczeltmemesini, Ankara\u2019n\u0131n taleplerine asla ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakmamas\u0131n\u0131\u2019 sal\u0131k veriyorlar. Obama\u2019y\u0131 y\u00f6nlendirenler, kula\u011f\u0131na f\u0131s\u0131ldayanlar \u015fimdi g\u00fcya ABD\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmak ad\u0131na, Trump\u2019a \u2018FET\u00d6\u2019y\u00fc iade etme\u2019, \u2018PYD\u2019ye yard\u0131m\u0131 kesme\u2019, \u2018T\u00fcrkiye\u2019yi PKK ile m\u00fccadeleden cayd\u0131r\u2019, \u2018Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 mutlaka tan\u0131\u2019, \u2018\u0130ncirlik \u00dcss\u00fc\u2019n\u00fc Bo\u015falt\u2019 diyorlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bunlar\u0131 yapan bir ABD Ba\u015fkan\u0131 acaba hangi ABD \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmi\u015f olur? M\u00fcttefik bir \u00fclkede, demokratik yollarla gelmi\u015f bir y\u00f6netimi devirmek i\u00e7in darbeye te\u015febb\u00fcs edene, o m\u00fcttefik \u00fclkeyi etnik temelli b\u00f6lmeye \u00e7al\u0131\u015fana, o m\u00fcttefik \u00fclkenin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda bir ter\u00f6r \u00fclkesi kurmak isteyene, o m\u00fcttefik \u00fclkeyi tarihin \u00e7\u00f6p tenekesine \u00e7oktan gitmi\u015f yalanlarla rencide edene sahip \u00e7\u0131karak m\u0131 ABD Ba\u015fkan\u0131 kendi \u00fclkesinin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecek?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Nas\u0131l \u00fclkemizde T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerini h\u00e2l\u00e2\u00a0\u2018T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u011f\u0131ml\u0131\/ABD\u2019nin patron\u2019 oldu\u011fu arg\u00fcman\u0131ndan tarif etmeye \u00e7al\u0131\u015fan, d\u00fcnyay\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019yi 20 y\u0131l geriden okuyan bir grup vizyon yoksunu zevat varsa, ABD\u2019de var. \u0130kisi aras\u0131ndaki fark, T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6netenler bizdekileri ciddiye alm\u0131yorken, Obama d\u0131\u015f politikan\u0131n iplerini tamamen bunlara kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Trump, T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri i\u00e7in iki taraf\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131na dayal\u0131 yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmak istiyorsa, Obama\u2019y\u0131 d\u0131\u015f politikada c\u00fccele\u015ftiren dinozorlar\u0131 kendisinden uzak tutarak i\u015fe ba\u015flayabilir. Tabii T\u00fcrkiye\u2019yi tamamen \u00f6tekile\u015ftirmenin ABD\u2019nin \u00e7\u0131kar\u0131na oldu\u011funa o da inanm\u0131yorsa!<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama 2009\u2019da T\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret etti\u011finde \u2018model ortakl\u0131k\u2019 kavram\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. 1952\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131ndan sonra \u2018ittifak\u2019, So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n sona ermesinden sonra ise \u2018stratejik ortakl\u0131k\u2019 olarak nitelendirilen T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin Obama taraf\u0131ndan \u2018model ortakl\u0131k\u2019 olarak tan\u0131mlanmas\u0131 yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015fti. Zira 1 Mart 2003\u2019ten sonra artan bir gerilim ya\u015fanan ve \u00e7e\u015fitli te\u015febb\u00fcslere [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12945,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[10],"class_list":["post-1960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-10"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1960\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}