{"id":1945,"date":"2016-12-04T14:25:57","date_gmt":"2016-12-04T12:25:57","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1945"},"modified":"2024-03-07T14:33:11","modified_gmt":"2024-03-07T11:33:11","slug":"iran-ne-istiyor-turkiye-gazetesi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1945","title":{"rendered":"\u0130RAN NE \u0130ST\u0130YOR? (04.12.2016) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/back\/js\/ckeditor\/fileman\/uploads\/prof_dr_cagri.erhan@2x.jpg\" alt=\"\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n en g\u00fcneyinde stratejik bir konumda bulunan Yemen\u2019de Irak\u2019tan farkl\u0131 \u015fartlarda ortaya \u00e7\u0131kan i\u00e7 sava\u015f ve istikrars\u0131zl\u0131k ortam\u0131 Irak\u2019takine benzer bir sonu\u00e7 do\u011furdu. 2010\u2019da ba\u015flayan \u2018Arap Bahar\u0131\u2019 geli\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda Yemen\u2019deki \u015eii Araplara silah ve m\u00fchimmat deste\u011fi veren ve \u2018g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u2019 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 bu \u00fclkeye de yollayan \u0130ran, \u00fclkenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir n\u00fcfuza sahip olmay\u0131 ba\u015fard\u0131.ABD\u2019nin 2003\u2019te Irak\u2019\u0131 i\u015fgale ba\u015flamas\u0131ndan bu yana Orta Do\u011fu\u2019da \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fti. Saddam H\u00fcseyin\u2019in lideri oldu\u011fu Irak Baas partisinin iktidardan d\u00fc\u015fmesinden sonra S\u00fcnni Araplar yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Siyasetin, b\u00fcrokrasinin ve ekonominin kilit noktalar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan S\u00fcnni Araplar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fclke y\u00f6netimine ta\u015f\u0131nan \u015eii Araplarla silahl\u0131 bir m\u00fccadeleye giri\u015ftiler. Irak\u2019ta 2003\u2019ten bu yana devam eden i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarda y\u00fcz binlerce insan hayat\u0131n\u0131 kaybederken, ortaya \u00e7\u0131kan istikrars\u0131zl\u0131k ve g\u00fcvenlik bo\u015flu\u011fu DAE\u015e\u2019in ye\u015ferdi\u011fi bir zemini haz\u0131rlad\u0131. Tahran y\u00f6netimi \u00e7ok yak\u0131n bir ili\u015fki kurdu\u011fu Irak\u2019taki \u015eii kesimler \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc y\u0131ldan y\u0131la art\u0131rd\u0131. Bilhassa DAE\u015e\u2019in h\u00e2kimiyet ve n\u00fcfuz alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmesiyle birlikte, bu \u00f6rg\u00fctle m\u00fccadele g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda on binlerce \u0130ranl\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131 Irak topraklar\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130ran b\u00f6lgenin bat\u0131s\u0131nda ise Hizbullah \u00fczerinden g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rd\u0131. L\u00fcbnan\u2019da \u0130\u00e7 Sava\u015f sonras\u0131 \u00fclkenin belini do\u011frultmas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck paya sahip olan Ba\u015fbakan Refik Hariri\u2019nin 2005\u2019te \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden sonra ya\u015fanan siyasi kaos \u0130ran destekli Hizbullah\u2019\u0131 \u00fclkedeki en \u00f6nemli siyasi ve silahl\u0131 g\u00fc\u00e7 h\u00e2line getirdi. \u00d6yle ki, Hizbullah 2006\u2019da \u0130srail\u2019le sava\u015fmay\u0131 dahi g\u00f6ze ald\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">L\u00fcbnan\u2019dan Irak\u2019a uzanan b\u00f6lgede yer alan Suriye de, \u0130ran\u2019\u0131n bilin\u00e7li s\u0131zma politikas\u0131n\u0131n muhatab\u0131 h\u00e2line geldi. \u00dclkede reform isteyenlere \u015fiddeti k\u00f6r\u00fckleyerek kar\u015f\u0131l\u0131k veren \u015eam rejiminin en g\u00fc\u00e7l\u00fc destekleyicilerinden biri Tahran oldu. DAE\u015e\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele i\u00e7in Suriye\u2019de bulundu\u011funu iddia etse de, Tahran\u2019dan y\u00f6nlendirilen sava\u015f\u00e7\u0131lar, Baas\u2019la birlikte Suriye muhalefetini ac\u0131mas\u0131zca hedef ald\u0131lar. Bug\u00fcn de Halep\u2019i ku\u015fatanlar aras\u0131nda az\u0131msanmayacak say\u0131da \u0130ranl\u0131 devrim muhaf\u0131z\u0131 var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130ran\u2019\u0131n bu d\u00f6rt \u00fclkeye dair sistematik manevralar\u0131 son 13 y\u0131la s\u0131\u011fd\u0131. ABD Irak\u2019\u0131 bombalad\u0131; \u0130ran kazand\u0131. Rusya Suriyeli muhalifleri bombalad\u0131; yine \u0130ran kazand\u0131. \u0130srail L\u00fcbnan\u2019\u0131 bombalad\u0131; kazanan \u0130ran oldu. Yemen\u2019e at\u0131lan her Suudi bombas\u0131; \u0130ran\u2019a yarad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD y\u00f6netimi \u0130ran\u2019\u0131n Arap co\u011frafyas\u0131na bu denli s\u0131zmas\u0131na sadece hayret verici bir \u015fekilde sessiz kalmad\u0131 ayn\u0131 zamanda -Suriye\u2019de oldu\u011fu gibi- \u0130ran\u2019\u0131n \u00f6n\u00fcndeki may\u0131nlar\u0131 temizledi. Amerikan i\u015fgal y\u0131llar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ba\u011fdat\u2019\u0131n anahtarlar\u0131 neredeyse alt\u0131n tepsi i\u00e7inde \u0130ran\u2019la organik ba\u011f i\u00e7indeki Irakl\u0131 \u015eiilere sunuldu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Orta Do\u011fu\u2019nun b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin rahatl\u0131kla at oynatt\u0131klar\u0131 bir alan h\u00e2line gelmesi b\u00f6lgenin istikrars\u0131zla\u015fmas\u0131na nas\u0131l y\u0131llard\u0131r ivme kazand\u0131rd\u0131ysa, \u0130ran gibi bir b\u00f6lgesel akt\u00f6r\u00fcn bu kadar etkin h\u00e2le gelmesi de s\u00f6z konusu istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kal\u0131c\u0131la\u015fmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Geli\u015fmeler bug\u00fcn b\u00f6lgede ya\u015fanmakta olandan \u00e7ok daha vahim bir mezhep \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n fitilini ate\u015fliyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Orta Do\u011fu i\u00e7in tuhaf olan, \u015eiili\u011fi sald\u0131rgan Fars milliyet\u00e7ili\u011fini maskelemek i\u00e7in ara\u00e7salla\u015ft\u0131ran \u0130ran\u2019\u0131n bu takti\u011finin \u015eii Araplar taraf\u0131ndan do\u011fru bi\u00e7imde okunamamas\u0131. \u015eii Araplar, \u0130ran\u2019\u0131n kendilerine sundu\u011fu \u015eiilik \u00fcst kimli\u011finin bir aldatmacadan ibaret oldu\u011funu fark ettiklerinde i\u015f i\u015ften ge\u00e7mi\u015f olacak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00c7o\u011funlu\u011funu S\u00fcnnilerin olu\u015fturdu\u011fu Arap \u00fclkelerinde \u015eiilerin bask\u0131 alt\u0131nda tutularak marjinalle\u015ftirilmeleri de, bu kesimlerin \u0130ran\u2019\u0131 bir kurtar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6rmelerine yol a\u00e7\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">2003\u2019ten bu yana Orta Do\u011fu\u2019da farkl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 i\u015flemi\u015f olsayd\u0131, Irak\u2019ta Saddam sonras\u0131nda t\u00fcm kesimleri sistemin i\u00e7inde tutabilen \u00e7o\u011fulcu bir y\u00f6netim var edilebilseydi; Arap Bahar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcleri ba\u015flang\u0131\u00e7taki hedeflerine ula\u015fabilselerdi, Suriye\u2019de Baas 2010\u2019da halk\u0131n \u00f6n\u00fcne sand\u0131\u011f\u0131 getirebilseydi, bug\u00fcn ne DAE\u015e\u2019ten bahsediyor olurduk ne de \u0130ran\u2019\u0131n artan etkisinden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u2018Ke\u015fke\u2019ler filmi geriye sarmaya yaram\u0131yor elbet. Fakat b\u00f6lgenin Osmanl\u0131 sonras\u0131ndaki 100 y\u0131ll\u0131k tarihinde b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin etkisini, oldu\u011funun yar\u0131s\u0131na bile indirebilseydik, bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok farkl\u0131 bir Orta Do\u011fu tablosuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olaca\u011f\u0131m\u0131za hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yoktu&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n en g\u00fcneyinde stratejik bir konumda bulunan Yemen\u2019de Irak\u2019tan farkl\u0131 \u015fartlarda ortaya \u00e7\u0131kan i\u00e7 sava\u015f ve istikrars\u0131zl\u0131k ortam\u0131 Irak\u2019takine benzer bir sonu\u00e7 do\u011furdu. 2010\u2019da ba\u015flayan \u2018Arap Bahar\u0131\u2019 geli\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda Yemen\u2019deki \u015eii Araplara silah ve m\u00fchimmat deste\u011fi veren ve \u2018g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u2019 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 bu \u00fclkeye de yollayan \u0130ran, \u00fclkenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir n\u00fcfuza sahip olmay\u0131 ba\u015fard\u0131.ABD\u2019nin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12966,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[11],"class_list":["post-1945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-11"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1945"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1945\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}