{"id":1890,"date":"2016-07-31T14:11:30","date_gmt":"2016-07-31T11:11:30","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1890"},"modified":"2024-03-07T15:05:06","modified_gmt":"2024-03-07T12:05:06","slug":"halil-inalcik-hocanin-ardindan-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1890","title":{"rendered":"HAL\u0130L \u0130NALCIK HOCA\u2019NIN ARDINDAN (31.07.2016) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Sadece T\u00fcrkiye\u2019deki de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyadaki Osmanl\u0131 tarih\u00e7ilerinin kutbu Prof. Dr. Halil \u0130nalc\u0131k ge\u00e7en hafta vefat etti. Kendisi hakk\u0131nda \u00e7ok \u015feyler s\u00f6ylendi; yaz\u0131ld\u0131. Ben de T\u00fcrkiye\u2019de Osmanl\u0131 siyasi tarihi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Halil \u0130nalc\u0131k Hocam\u0131z\u0131n ne ifade etti\u011fini \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m&#8230;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Osmanl\u0131 siyasi tarihi ya da di\u011fer bir tabirle Osmanl\u0131 diplomasi tarihi uzunca bir s\u00fcre genel Osmanl\u0131 tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7inde de\u011ferlendirildi. \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f siyaseti birbirinden ay\u0131rmadan kronolojik olarak aktaran Osmanl\u0131 vakan\u00fcvislerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bug\u00fcn bizler i\u00e7in birincil kaynak h\u00fcviyetindedir. Modern tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle, tarihin siyasi, ekonomik ve toplumsal boyutlar\u0131yla farkl\u0131 perspektiflerden anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan itibaren girildi.&nbsp;Bu \u00e7er\u00e7evede Devlet-i Aliyye\u2019nin yabanc\u0131 devletlerle akdetmi\u015f oldu\u011fu anla\u015fmalar\u0131n bir araya getirilerek T\u00fcrk\u00e7e ve Frans\u0131zca olarak bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 resm\u00ee&nbsp;yay\u0131nlar da ayn\u0131 d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun d\u0131\u015f ili\u015fkilerine dair \u00f6zel nitelikte analitik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 ise daha ziyade 1940&#8217;lardan itibaren olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Halil Hoca, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn direktifiyle kurulan Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesi\u2019nden 1940\u2019ta mezun oldu\u011funda Osmanl\u0131 siyasi tarihiyle ilgili bilimsel eserlerin say\u0131s\u0131 yava\u015f yava\u015f artmaktayd\u0131. 1942\u2019de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131&nbsp;<strong>Tanzimat ve Bulgar Meselesi<\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 doktora tezi bir yandan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek&nbsp;i\u00e7in Tanzimat b\u00fcrokrasisinin ortaya koydu\u011fu \u00e7abalar\u0131 di\u011fer yandan da ba\u015fta Britanya ve Rusya olmak \u00fczere \u201cb\u00fcy\u00fck devletlerin\u201d Devlet-i Aliyye kar\u015f\u0131s\u0131ndaki siyasetini temel kaynaklara dayanarak anlatan \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131. Doktoras\u0131ndan sadece&nbsp;bir y\u0131l sonra yazd\u0131\u011f\u0131&nbsp;<strong>Viyana\u2019dan \u2018B\u00fcy\u00fck Ricat\u2019e Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ve K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131&nbsp;<\/strong>adl\u0131 eseriyle do\u00e7ent unvan\u0131 alan Halil Hoca, Osmanl\u0131 siyasi tarihini birincil kaynaklara dayanarak yazan tarih\u00e7iler aras\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1949\u2019da Londra\u2019da \u00fcnl\u00fc Osmanl\u0131 tarih\u00e7isi&nbsp;<strong>Paul Wittek\u2019in<\/strong>&nbsp;seminerlerine i\u015ftirak ederken, ileriki y\u0131llarda kendisi de \u00f6nemli Osmanl\u0131 tarih\u00e7ileri aras\u0131nda yer alacak&nbsp;<strong>Bernard Lewis<\/strong>&nbsp;ile tan\u0131\u015ft\u0131. \u015e\u00fcphesiz Halil \u0130nalc\u0131k\u2019\u0131n d\u00f6nemindeki di\u011fer Osmanl\u0131 tarih\u00e7ilerinin aras\u0131ndan s\u0131yr\u0131larak farkl\u0131 bir konuma gelmesinde en g\u00fc\u00e7l\u00fc tesir Paris\u2019te tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131<strong>Annales Okulu\u2019nun<\/strong>&nbsp;kurucusu&nbsp;<strong>Fernard Braudel\u2019e<\/strong>&nbsp;aittir. Halil Hoca, tarih\u00ee&nbsp;olaylar\u0131 sadece siyasi ve asker\u00ee&nbsp;a\u00e7\u0131lardan de\u011fil ayn\u0131 zamanda ekonomik ve sosyal \u015fartlar\u0131 da dikkate alarak incelemek gerekti\u011fini net ifadelerle savunmaya ba\u015flad\u0131. Nitekim 1950&#8217;den itibaren yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerde ve y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmalarda Osmanl\u0131 toplumunun ekonomik ve sosyal yap\u0131s\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015farken kendisinin de ifade etti\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli tarih\u00e7ilerinden&nbsp;<strong>Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fc<\/strong>&nbsp;ve&nbsp;<strong>\u00d6mer L\u00fctfi Barkan\u2019dan<\/strong>&nbsp;da etkilendi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Halil Hoca\u2019n\u0131n tarih\u00e7ili\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan belki de en \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 da sosyal ve ekonomik &nbsp;tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun diplomatik ili\u015fkileriyle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda da, o zamana kadar yap\u0131lan\u0131n aksine, sadece diplomatik ar\u015fivlere dayal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmad\u0131. Elbette hem Osmanl\u0131 ar\u015fivine hakimdi. Hatta ba\u015fta bir\u00e7ok yere ait \u015fer\u2019iye sicilleri ve m\u00fchimme defterleri olmak \u00fczere k\u0131ymetli ar\u015fiv evrak\u0131m\u0131z\u0131 yerinde m\u00fcdahaleleriyle kurtaran Halil Hoca\u2019d\u0131r. Lakin hi\u00e7bir zaman bir evrak feti\u015fizmine saplanmad\u0131. Ar\u015fiv evrak\u0131ndan ve birincil kaynaklardan hi\u00e7bir zaman vazge\u00e7medi ama sadece onlarla da yetinmedi. Tarihi, belgeleri arka arkaya s\u0131ralayarak, hi\u00e7bir siyasi, ekonomik ve sosyal analiz yapmadan takdim edenlerden olmad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Halil Hoca\u2019n\u0131n t\u00fcm eserleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Osmanl\u0131 siyasi tarihiyle ilgili olanlar\u0131n az miktarda oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Yine de, her biri orijinal bulgular ihtiva eden bu eserler, bir\u00e7ok tarihsel olayla ilgili yanl\u0131\u015flar\u0131n d\u00fczeltilmesine katk\u0131 sa\u011flad\u0131. K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 k\u00f6kenli bir aileden geldi\u011finden olsa gerek, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkilerine dair \u00e7ok say\u0131da esere imza att\u0131. K\u0131r\u0131m\u2019la do\u011frudan ili\u015fkili oldu\u011fundan Osmanl\u0131-Rusya ili\u015fkileri de \u00f6nem verdi\u011fi konulardan oldu. Osmanl\u0131 klasik d\u00f6neminde Venedik, Fransa, \u0130spanya, Papal\u0131k gibi devletlerle ili\u015fkilerde bir\u00e7ok bilinmeyeni monografik nitelikte \u00e7al\u0131\u015fmalarla su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kartt\u0131. Di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara uygun bir zemin haz\u0131rlad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Halil \u0130nalc\u0131k Hoca\u2019ya Allah\u2019tan rahmet diliyorum.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sadece T\u00fcrkiye\u2019deki de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyadaki Osmanl\u0131 tarih\u00e7ilerinin kutbu Prof. Dr. Halil \u0130nalc\u0131k ge\u00e7en hafta vefat etti. Kendisi hakk\u0131nda \u00e7ok \u015feyler s\u00f6ylendi; yaz\u0131ld\u0131. Ben de T\u00fcrkiye\u2019de Osmanl\u0131 siyasi tarihi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Halil \u0130nalc\u0131k Hocam\u0131z\u0131n ne ifade etti\u011fini \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m&#8230; Osmanl\u0131 siyasi tarihi ya da di\u011fer bir tabirle Osmanl\u0131 diplomasi tarihi uzunca bir s\u00fcre genel Osmanl\u0131 tarih [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13060,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[11],"class_list":["post-1890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-11"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1890"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1890\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}