{"id":1839,"date":"2016-04-10T13:56:50","date_gmt":"2016-04-10T10:56:50","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1839"},"modified":"2024-03-07T16:24:31","modified_gmt":"2024-03-07T13:24:31","slug":"erivan-moskovasiz-adim-atmaz-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1839","title":{"rendered":"Erivan &#8220;Moskova&#8221;s\u0131z ad\u0131m atmaz (10.04.2016) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/back\/js\/ckeditor\/fileman\/uploads\/prof_dr_cagri.erhan@2x.jpg\" alt=\"\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Azerbaycan-Ermenistan s\u0131n\u0131r hatt\u0131nda k\u0131sa aral\u0131klarla ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ge\u00e7en hafta i\u00e7inde \u015fiddetlenmesi iki soruyu ak\u0131llara getirdi:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">1-Suriye\u2019de zaten pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 olan ate\u015fkesin gelece\u011finin ne olaca\u011f\u0131 belirsizken, bir de Kafkasya\u2019da -Rusya\u2019n\u0131n dolayl\u0131 olarak taraf olaca\u011f\u0131- bir sava\u015f \u00e7\u0131kar m\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">2-T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131nda Suriye krizi sebebiyle bozulan ili\u015fkiler, Azerbaycan-Ermenistan gerilimi dolay\u0131s\u0131yla daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fir mi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u015eu an i\u00e7in yat\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de, Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k be\u015fte birini i\u015fgal alt\u0131nda tutan Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131nda h\u0131zla sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015febilecek bir gerilimin ya\u015fanma ihtimali her zaman var. SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lma s\u00fcrecinde, b\u00f6lgedeki Rus ordusunun deste\u011fiyle Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal eden, \u00fcstelik Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019da kendisine ba\u011fl\u0131 bir kukla h\u00fck\u00fcmet kurduran Ermenistan\u2019\u0131n eylemlerinin, sadece Erivan\u2019da belirlenen bir stratejinin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Daha a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemem gerekirse, Erivan\u2019\u0131n \u00f6nce Karaba\u011f\u2019da ard\u0131ndan da Nah\u00e7\u0131van\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u015fu veya bu \u015fekilde Moskova\u2019n\u0131n bilgisi dahilinde oldu\u011fu kanaatini ta\u015f\u0131yorum.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u015eayet Ermenistan Rusya ile koordinasyon i\u00e7inde hareket ediyorsa, Putin y\u00f6netiminin Azerbaycan\u2019a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda ne yat\u0131yor? Belki de cevap bulunmas\u0131 gereken as\u0131l soru bu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00d6zellikle \u201cikinci Putin d\u00f6neminde\u201d Rusya\u2019n\u0131n ad\u0131m ad\u0131m eski Sovyet co\u011frafyas\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, Orta Asya \u00fclkelerinde ve Belarus\u2019ta bunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Putin\u2019in mimar\u0131 oldu\u011fu \u201cg\u00fcmr\u00fck birli\u011fi\u201d Orta Asya \u00fclkelerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 h\u00e2le getirdi. Kendilerini 2000&#8217;lerin ba\u015f\u0131nda NATO ve AB \u015femsiyesi alt\u0131na sokabilen Balt\u0131k \u00fclkeleri bile Rusya\u2019dan gelen \u201ctehdidi\u201d iliklerine kadar hissetmeye ba\u015flad\u0131lar. Bat\u0131 ile ili\u015fkilerini en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131kartmaya \u00e7al\u0131\u015fan G\u00fcrcistan 2008\u2019de Rusya taraf\u0131ndan fiilen b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. AB ve NATO ile h\u0131zl\u0131 bir yak\u0131nla\u015fma s\u00fcreci ya\u015fayan Ukrayna\u2019da ise 2014-2015 d\u00f6neminde AB ve ABD\u2019nin tepkilerine ra\u011fmen bir par\u00e7alanma ya\u015fand\u0131; K\u0131r\u0131m Rusya taraf\u0131ndan \u00f6nce i\u015fgal ard\u0131ndan ilhak edildi. Putin\u2019in diplomasi ve ekonomik bask\u0131yla istediklerini elde edemedi\u011fi noktada asker\u00ee yola ba\u015fvurmaktan geri durmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi b\u00f6lge \u00fclkelerinin y\u00f6netimlerindeki endi\u015feyi art\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bat\u0131\u2019n\u0131n ekonomik ve asker\u00ee yap\u0131lar\u0131na eklemlenerek bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kendilerini korumaya alan Balt\u0131k \u00fclkelerinin d\u0131\u015f\u0131nda, t\u00fcm eski Sovyet co\u011frafyas\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n \u201cvesayetine\u201d h\u00e2len direnebilen tek \u00fclke olarak Azerbaycan kald\u0131. Ukrayna\u2019n\u0131n direni\u015fi, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n kaybedilmesine&nbsp; malolmu\u015ftu. Son 25 y\u0131ld\u0131r \u00f6nce Haydar ard\u0131ndan da \u0130lham Aliyev\u2019in takip etti\u011fi d\u0131\u015f politika sayesinde Azerbaycan\u2019\u0131n Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131yla ili\u015fkileri \u00f6nemli bir mesafe kat etti. Sadece enerji kaynaklar\u0131yla ilgili olarak&nbsp;de\u011fil, g\u00fcvenlikten, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcre kadar bir\u00e7ok &nbsp;alanda Bak\u00fc\u2019n\u00fcn Bat\u0131l\u0131 ba\u015fkentlerle \u00e7ok s\u0131cak ili\u015fkiler kurdu\u011funu, Ermeni diasporas\u0131n\u0131n \u0131srarl\u0131 engelleme \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen, bu ili\u015fkilerin geli\u015fmeye devam etti\u011fine \u015fahit olduk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Moskova\u2019n\u0131n tasvibi ve belki de y\u00f6nlendirmesiyle Azerbaycan\u2019a kar\u015f\u0131 Ermenistan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda tam da bu yat\u0131yor. B\u00fct\u00fcn mesele, Azerbaycan\u2019\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekmek, \u00e7at\u0131\u015fma b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce de, sava\u015f durumunun kendi g\u00fcvenli\u011fine ve ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131na zarar verdi\u011fi gerek\u00e7esiyle, g\u00fcya \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 durdurmak i\u00e7in Rus silahl\u0131 kuvvetlerinin devreye girebilece\u011fi bir zemini olu\u015fturmak. Putin\u2019in bu yolla elde etmek istedi\u011fi, hem Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n Ermenistan\u2019\u0131n elinde kalmas\u0131n\u0131 tescil etmek, hem de Bak\u00fc \u00fczerindeki n\u00fcfuzunu art\u0131rmak. Elbette bunu yaparken, Putin Azerbaycan\u2019daki \u201cgeleneksel i\u015fbirlik\u00e7ilerini\u201d de kullanarak, Rusya yanl\u0131s\u0131 bir Azerbaycan muhalefeti olu\u015fturmaktan geri durmayabilir. Dahas\u0131, bu politikan\u0131n b\u00f6lgedeki en \u00f6nemli destek\u00e7isi de \u0130ran olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kafkasya\u2019daki krizin t\u0131rmanmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin Azerbaycan\u2019la ili\u015fkilerinin daha da s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Son \u00e7at\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan itibaren Ankara\u2019n\u0131n Bak\u00fc ile b\u00fcy\u00fck bir dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde oldu\u011funa \u015fahit olduk. Di\u011fer yandan T\u00fcrkiye, krizin b\u00fcy\u00fcmesi ve Azerbaycan\u2019\u0131n Ermenistan\u2019la bir sava\u015f\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekilmesi durumunda, yukar\u0131da \u00f6zetledi\u011fim durumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan da endi\u015fe etmektedir. T\u00fcrkiye bug\u00fcnlerde b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle sorunun diplomasi masas\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermektedir. 25 y\u0131ld\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rak\u0131lan Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f meselesine \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunamazsa, Kafkasya\u2019da bug\u00fcnk\u00fcnden daha b\u00fcy\u00fck gerilimler ya\u015fanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz h\u00e2le gelecektir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azerbaycan-Ermenistan s\u0131n\u0131r hatt\u0131nda k\u0131sa aral\u0131klarla ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ge\u00e7en hafta i\u00e7inde \u015fiddetlenmesi iki soruyu ak\u0131llara getirdi: 1-Suriye\u2019de zaten pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 olan ate\u015fkesin gelece\u011finin ne olaca\u011f\u0131 belirsizken, bir de Kafkasya\u2019da -Rusya\u2019n\u0131n dolayl\u0131 olarak taraf olaca\u011f\u0131- bir sava\u015f \u00e7\u0131kar m\u0131? 2-T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131nda Suriye krizi sebebiyle bozulan ili\u015fkiler, Azerbaycan-Ermenistan gerilimi dolay\u0131s\u0131yla daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fir mi? \u015eu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13169,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[11],"class_list":["post-1839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-11"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1839\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}