{"id":1836,"date":"2016-04-03T13:56:06","date_gmt":"2016-04-03T10:56:06","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1836"},"modified":"2024-03-07T16:25:49","modified_gmt":"2024-03-07T13:25:49","slug":"turk-amerikan-iliskilerinde-dogru-sanilan-yanlislar-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1836","title":{"rendered":"T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinde do\u011fru san\u0131lan yanl\u0131\u015flar (03.04.2016) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/back\/js\/ckeditor\/fileman\/uploads\/prof_dr_cagri.erhan@2x.jpg\" alt=\"\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n ABD ziyareti ikili ili\u015fkileri tekrar g\u00fcndemin \u00fcst s\u0131ralar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131. Ba\u015fka hi\u00e7bir \u00fclkeyle olmad\u0131\u011f\u0131 kadar kapsaml\u0131 bir i\u015f birli\u011fine sahip oldu\u011fumuz ABD ile ili\u015fkilerimizin tarihindeki baz\u0131 konular\u0131 yanl\u0131\u015f biliyoruz. S\u00f6z konusu \u2018do\u011fru san\u0131lan yanl\u0131\u015flardan\u2019 en fazla tekrarlanan d\u00f6rd\u00fcn\u00fc ve bunlar\u0131n do\u011frular\u0131n\u0131 sizinle payla\u015faca\u011f\u0131m. Yanl\u0131\u015f: T\u00fcrklerle Amerikal\u0131lar tarihte hi\u00e7 sava\u015fmad\u0131lar. Do\u011frusu: Hukuken Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne ba\u011fl\u0131 Cezayir, Tunus ve Trablusgarb ile ABD aras\u0131nda 1801-1805 ve 1815 y\u0131llar\u0131nda iki kez sava\u015f ya\u015fand\u0131. ABD tarihine \u2018Berberi K\u0131y\u0131lar\u0131 Sava\u015flar\u0131\u2019 ya da \u2018Trablusgarb Sava\u015flar\u0131\u2019 olarak ge\u00e7en bu \u00e7at\u0131\u015fmalarda s\u00f6z konusu Osmanl\u0131 vilayetlerini \u2018day\u0131\u2019 unvan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan T\u00fcrkler y\u00f6netmekteydi. D\u00f6nemin Amerikan kaynaklar\u0131nda, Kongre kay\u0131tlar\u0131nda ve sava\u015fa bizzat kat\u0131lan Amerikal\u0131lar\u0131n hat\u0131rat\u0131nda, sava\u015f\u0131n T\u00fcrklerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kayd\u0131 a\u00e7\u0131k olarak yer al\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Pentagon\u2019un duvarlar\u0131n\u0131 s\u00fcsleyen tablolardan biri bu sava\u015flarla ilgili olup, Osmanl\u0131 k\u0131yafetleri giymi\u015f sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 net olarak resmedilmi\u015ftir. Yanl\u0131\u015f: ABD Senatosu Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 onaylamay\u0131 reddetti. Do\u011frusu: ABD Senatosu\u2019nun Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonunda imzalanan di\u011fer antla\u015fmalar gibi onaylamay\u0131 reddetti\u011fi Lozan Anla\u015fmas\u0131, hepimizin bildi\u011fi 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 de\u011fildir. 1917\u2019de kesilen diplomatik ili\u015fkileri yeniden tesis etmek i\u00e7in Lozan\u2019da akdedilen 6 A\u011fustos 1923 tarihli anla\u015fma, s\u0131kl\u0131kla Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Osmanl\u0131 Devleti\u2019yle sava\u015fmayan ABD bu antla\u015fman\u0131n taraf\u0131 de\u011fildir. \u0130mzalanmam\u0131\u015f bir anla\u015fman\u0131n Senato\u2019nun onay\u0131na sunulmas\u0131 s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 durum Sevr Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Yanl\u0131\u015f: T\u00fcrkiye NATO\u2019ya, Kore\u2019ye asker g\u00f6nderildi\u011fi i\u00e7in davet edildi. Do\u011frusu: T\u00fcrkiye NATO\u2019ya ilk olarak hen\u00fcz Kore Sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f iken 10 May\u0131s 1950\u2019de \u00fcyelik ba\u015fvurusu yapt\u0131. Kore\u2019ye asker g\u00f6nderme karar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ba\u015fvurusunu tekrarlayan T\u00fcrkiye\u2019ye olumlu bir cevap verilmedi. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ar\u015fivi\u2019nin 1948-1952 d\u00f6nemi incelendi\u011finde, T\u00fcrkiye\u2019nin Kore\u2019ye asker g\u00f6ndermesinin bu kararda etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ba\u015fta \u00fcyeli\u011fe olumsuz bakan ABD\u2019nin karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesinde iki \u00f6nemli sebep vard\u0131r. Birincisi, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin, NATO\u2019ya \u00fcye olarak kabul edilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e \u00fclke topraklar\u0131na Amerikan \u00fcss\u00fc kurulmas\u0131na m\u00fcsaade etmeyece\u011fini Amerikal\u0131 muhataplar\u0131na iletmesidir. SSCB\u2019nin de n\u00fckleer silah geli\u015ftirdi\u011fi bir d\u00f6nemde ABD\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcslere ihtiyac\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kincisi ise 1939\u2019da T\u00fcrkiye-\u0130ngiltere ve Fransa aras\u0131nda imzalanan ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra uzat\u0131lan \u00fc\u00e7l\u00fc ittifak sebebiyle, bir Sovyet sald\u0131r\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bu iki \u00fclkenin zaten T\u00fcrkiye\u2019yi savunmaya gelmeye mecbur olmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin NATO \u015femsiyesi alt\u0131na al\u0131nmas\u0131yla, bu iki \u00fclkeyi ve dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131n m\u00fcttefiki olan ABD\u2019yi SSCB\u2019yle sava\u015fa itecek bir geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmek istenmi\u015ftir. Kore\u2019ye asker g\u00f6ndermemizin ABD kamuoyunda olumlu T\u00fcrkiye alg\u0131s\u0131 olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ise a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yanl\u0131\u015f: ABD T\u00fcrkiye\u2019ye silah ambargosu karar\u0131n\u0131 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131 sebebiyle ald\u0131. Do\u011frusu: Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131ndan sonra Kogre\u2019nin ambargo karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 ve Ba\u015fkan Ford\u2019un Ocak 1975\u2019te bu kararlar\u0131 onaylad\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur. Ama ABD Kongresi\u2019nin iki kanad\u0131 olan Senato ve Temsilciler Meclisi harek\u00e2ttan 18 g\u00fcn \u00f6nce zaten T\u00fcrkiye\u2019ye ambargo karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Bunun sebebi ise K\u0131br\u0131s\u2019a yap\u0131lan m\u00fcdahale de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019nin ABD\u2019nin b\u00fct\u00fcn bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen ha\u015fha\u015f ekim yasa\u011f\u0131n\u0131 1 Temmuz 1974\u2019ten itibaren kald\u0131rmas\u0131yd\u0131. O d\u00f6nemde Afyonkarasihar\u2019daki ha\u015fha\u015f tarlalar\u0131na napalm bombalar\u0131 at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neren Amerikal\u0131 siyaset\u00e7i ve k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131 bile \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. K\u0131br\u0131s harek\u00e2t\u0131 ise Rum lobilerinin bask\u0131s\u0131yla ambargo s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rd\u0131&#8230; Bu \u00f6rneklerin de g\u00f6sterdi\u011fi gibi kimi zaman g\u00fcncel olaylar hakk\u0131nda de\u011ferlendirmeler yaparken tarihten verilen \u00f6rnekler yanl\u0131\u015fl\u0131klar i\u00e7erebilmekte, bu da ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7lar\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Yine de, pop\u00fcler tarih literat\u00fcr\u00fcm\u00fczde o kadar \u00e7ok galat-\u0131 me\u015fhur var ki, ne kadar \u00e7aba g\u00f6sterseniz &#8220;\u00e7ok bilmi\u015flerin&#8221; cahilli\u011fini gideremezsiniz&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n ABD ziyareti ikili ili\u015fkileri tekrar g\u00fcndemin \u00fcst s\u0131ralar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131. Ba\u015fka hi\u00e7bir \u00fclkeyle olmad\u0131\u011f\u0131 kadar kapsaml\u0131 bir i\u015f birli\u011fine sahip oldu\u011fumuz ABD ile ili\u015fkilerimizin tarihindeki baz\u0131 konular\u0131 yanl\u0131\u015f biliyoruz. S\u00f6z konusu \u2018do\u011fru san\u0131lan yanl\u0131\u015flardan\u2019 en fazla tekrarlanan d\u00f6rd\u00fcn\u00fc ve bunlar\u0131n do\u011frular\u0131n\u0131 sizinle payla\u015faca\u011f\u0131m. Yanl\u0131\u015f: T\u00fcrklerle Amerikal\u0131lar tarihte hi\u00e7 sava\u015fmad\u0131lar. Do\u011frusu: Hukuken Osmanl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13173,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[11],"class_list":["post-1836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-11"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1836"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}