{"id":1815,"date":"2016-02-14T13:48:09","date_gmt":"2016-02-14T11:48:09","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1815"},"modified":"2024-03-07T16:39:30","modified_gmt":"2024-03-07T13:39:30","slug":"natonun-gorev-alaninda-suriye-var-mi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1815","title":{"rendered":"NATO\u2019nun g\u00f6rev alan\u0131nda Suriye var m\u0131? (14.02.2016) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/back\/js\/ckeditor\/fileman\/uploads\/prof_dr_cagri.erhan@2x.jpg\" alt=\"\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kuzey Atlantik Antla\u015fmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (NATO) g\u00f6revi ve g\u00f6rev alan\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc kuran antla\u015fman\u0131n 5. ve 6. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f, 1999\u2019dan ba\u015flayarak g\u00fcncellenen Stratejik Konsept belgeleriyle de s\u00f6z konusu alanda daralt\u0131c\u0131 de\u011fil, geni\u015fletici birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemelerle NATO salt bir savunma \u00f6rg\u00fct\u00fc olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f, bir g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayn\u0131 d\u00fczenlemelerle \u0130ttifak\u2019\u0131n g\u00f6rev yapaca\u011f\u0131 co\u011frafi alan da geni\u015fletilmi\u015ftir. Nitekim bu yenilenmeye istinaden NATO Afganistan\u2019da ve Somali a\u00e7\u0131klar\u0131nda asker\u00ee harek\u00e2t s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">NATO Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n klasik m\u00fc\u015fterek savunma mekanizmas\u0131n\u0131 olu\u015fturan 5. Maddeye g\u00f6re, \u0130ttifak \u00fcyelerinden herhangi birine \u201cAvrupa ve Kuzey Amerika\u2019da\u201d yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lara hep beraber kar\u015f\u0131 konulacakt\u0131r. Bu maddede ge\u00e7en \u201cAvrupa\u201dn\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n nerede ba\u015flay\u0131p, nerede bitti\u011fi konusunda ortaya \u00e7\u0131kabilecek bir \u015f\u00fcpheyi gidermek i\u00e7in, T\u00fcrkiye\u2019nin NATO\u2019ya \u00fcye oldu\u011fu 1952\u2019de, ayn\u0131 Antla\u015fma\u2019n\u0131n 6. Maddesine yap\u0131lan bir eklemeyle \u201cT\u00fcrkiye \u00fclkesi\u201d Trakya ve Anadolu topraklar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 ihtiva edecek \u015fekilde NATO\u2019nun m\u00fc\u015fterek savunma alan\u0131 i\u00e7ine dahil edilmi\u015ftir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, T\u00fcrkiye\u2019ye Suriye\u2019den gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 ortak savunma mekanizmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 NATO\u2019nun y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Burada alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken bir husus, Antla\u015fman\u0131n hi\u00e7bir yerinde \u201cd\u00fc\u015fman\u201d olarak herhangi bir devletin ad\u0131n\u0131n zikredilmemi\u015f olu\u015fudur. NATO\u2019nun eyleme ge\u00e7mesini gerektiren durum, t\u0131pk\u0131 BM Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 51. Maddesinde d\u00fczenlendi\u011fi \u015fekliyle, \u00fcyelerinden herhangi birine yap\u0131lacak silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 halidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Sald\u0131r\u0131n\u0131n kimden gelece\u011fi NATO\u2019nun harekete ge\u00e7mesi i\u00e7in bir tercih sebebi olu\u015fturamaz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00c7o\u011fu zaman 5. Maddenin g\u00f6lgesinde kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6zden ka\u00e7an \u00e7ok \u00f6nemli bir co\u011frafi alan d\u00fczenlemesi de NATO Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 6. Maddesinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Buna g\u00f6re, \u201cAkdeniz&#8217;de, ya da Yenge\u00e7 D\u00f6nencesi&#8217;nin kuzeyindeki Kuzey Atlantik b\u00f6lgesinde bulunan &#8220;Taraflar\u0131n herhangi birine ait kuvvetlere, gemilere, ya da u\u00e7aklara yap\u0131lan silahl\u0131 sald\u0131r\u0131\u201d \u0130ttifak\u2019\u0131n savunma mekanizmas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu maddeyi dikkatlice okuyan herkes, T\u00fcrkiye\u2019ye ait bir asker\u00ee u\u00e7a\u011f\u0131n Akdeniz \u00fczerinde Suriye taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131nda, NATO\u2019nun neden 5. Maddeyi i\u015fletmedi\u011fine ya da hi\u00e7bir NATO \u00fcyesinin bu maddenin i\u015fletilmesi i\u00e7in \u0131srarc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na kafa yormal\u0131d\u0131r. \u015eayet 22 Haziran 2012\u2019de Suriye T\u00fcrk u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde Esad y\u00f6netimine NATO taraf\u0131ndan gerekli asker\u00ee tepki g\u00f6sterilmi\u015f olsayd\u0131, bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 a\u011fr\u0131tan olaylar\u0131n hi\u00e7biri ger\u00e7ekle\u015fmeyecekti. O tarihte NATO sadece 4. Madde kapsam\u0131nda tedbirler almakla yetinmi\u015f, T\u00fcrkiye\u2019ye -sonradan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kald\u0131r\u0131lan- hava savunma sistemlerinin&nbsp; yerle\u015ftirilmesinin \u00f6tesine ge\u00e7memi\u015fti. T\u00fcrkiye de, olay\u0131n 6. Maddede tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle \u201cAkdeniz\u2019de bir m\u00fcttefikin u\u00e7a\u011f\u0131na yap\u0131lan sald\u0131r\u0131\u201d oldu\u011fu i\u00e7in mutlaka 5. Maddeye g\u00f6re Suriye\u2019ye asker\u00ee kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi y\u00f6n\u00fcnde \u0131srarc\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00d6te yandan, NATO\u2019nun son 15 y\u0131lda ge\u00e7irdi\u011fi transformasyon \u00e7er\u00e7evesinde sadece bir savunma \u00f6rg\u00fct\u00fc olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulur ve ter\u00f6rizmden, etnik-dinsel \u00e7at\u0131\u015fmalara kadar m\u00fcttefiklerinin g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden bir\u00e7ok konuda harekete ge\u00e7ti\u011fi hat\u0131rlan\u0131rsa, Suriye\u2019de NATO\u2019nun atabilece\u011fi ad\u0131mlar oldu\u011fu da \u201cteorik olarak\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Mesela, T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcz y\u00fcze kald\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck m\u00fclteci dalgas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda pek\u00e2l\u00e2&nbsp;NATO devreye sokulabilir ve Suriye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bir g\u00fcvenli b\u00f6lge olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar NATO liderli\u011finde at\u0131labilir. Ya da, d\u0131\u015f \u00fclkelerden beslenen T\u00fcrkiye\u2019yi hedef alan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131, yine NATO\u2019nun devreye sokuldu\u011fu asker\u00ee kar\u015f\u0131l\u0131klar verilebilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcm bu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 \u201cteorik\u201d olarak m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte, pratikte Suriye konusunda NATO\u2019nun di\u015fe dokunur bir aksiyon almamas\u0131n\u0131n en temel sebebi, \u0130ttifak \u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu konudaki isteksizli\u011fidir. NATO\u2019da kararlar oy birli\u011fi esas\u0131yla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan, bir \u00fcye bile Suriye\u2019de NATO\u2019nun devreye girmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa herhangi bir ad\u0131m at\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz&#8230;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Sonu\u00e7 olarak, NATO\u2019nun Suriye krizinde aktif g\u00f6rev alabilmesinin \u00f6n\u00fcnde, \u0130ttifak\u0131n g\u00f6rev alan\u0131 ve g\u00f6rev tan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131lar\u0131ndan hi\u00e7bir engel bulunmamakla birlikte, ABD ba\u015fta olmak \u00fczere ayak direyen devletler olduk\u00e7a, Suriye\u2019de NATO operasyonu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyece\u011fiz&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuzey Atlantik Antla\u015fmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (NATO) g\u00f6revi ve g\u00f6rev alan\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc kuran antla\u015fman\u0131n 5. ve 6. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f, 1999\u2019dan ba\u015flayarak g\u00fcncellenen Stratejik Konsept belgeleriyle de s\u00f6z konusu alanda daralt\u0131c\u0131 de\u011fil, geni\u015fletici birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemelerle NATO salt bir savunma \u00f6rg\u00fct\u00fc olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f, bir g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayn\u0131 d\u00fczenlemelerle \u0130ttifak\u2019\u0131n g\u00f6rev yapaca\u011f\u0131 co\u011frafi alan da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13208,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[11],"class_list":["post-1815","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-11"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1815"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1815\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}