{"id":1782,"date":"2009-01-27T09:34:28","date_gmt":"2009-01-27T07:34:28","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=810"},"modified":"2024-03-08T10:49:57","modified_gmt":"2024-03-08T07:49:57","slug":"obama-nisanda-istanbula-gelmeli-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1782","title":{"rendered":"Obama nisanda \u0130stanbul&#8217;a gelmeli (27.01.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">G\u00f6reve ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren att\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 \u00f6nemli ad\u0131mlar, ABD&#8217;nin yeni ba\u015fkan\u0131 Barack H\u00fcseyin Obama&#8217;n\u0131n Orta Do\u011fu konusunda hassasiyetini ortaya koyuyor. Yemin t\u00f6reninde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada &#8220;M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya&#8221; ile diyalo\u011fa ge\u00e7mek istedi\u011fini ifade etmesi, yabanc\u0131 bir \u00fclke lideriyle yapt\u0131\u011f\u0131 ilk telefon konu\u015fmas\u0131 i\u00e7in Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas&#8217;\u0131 se\u00e7mesi, Filistin Devleti&#8217;nin \u0130srail&#8217;le yan yana ya\u015famas\u0131n\u0131 destekledi\u011fini s\u00f6ylemesi ve Afganistan operasyonda ele ge\u00e7irilenlerin yakla\u015f\u0131k yedi y\u0131ld\u0131r esir tutulduklar\u0131 Guantanamo&#8217;daki hapishanenin kapat\u0131lmas\u0131 talimat\u0131n\u0131 vermesi bu hassasiyetin ilk i\u015faretleri gibi yorumlanabilir. Obama b\u00fcy\u00fck resmi g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kendi d\u00f6neminde Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinde kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f yolunda ad\u0131m at\u0131labilmesi i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce bu b\u00f6lgede ya\u015fayanlar\u0131n ABD&#8217;nin samimi oldu\u011funa inanmalar\u0131 gerekti\u011finin fark\u0131nda. Bush d\u00f6neminde ABD&#8217;nin eylem ve davran\u0131\u015flar\u0131na ili\u015fkin \u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 ki, Obama&#8217;n\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede bu alg\u0131y\u0131 tersine \u00e7evirebilmesi zor olacak. Yine de, M\u00fcsl\u00fcmanlara ve \u00f6zelde Orta Do\u011fu&#8217;da ya\u015fayanlara yollad\u0131\u011f\u0131 olumlu mesajlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebiliriz.&nbsp;<strong>\u00d6NEML\u0130 B\u0130R FIRSAT&nbsp;<\/strong>\u00dcstelik, bu mesajlar\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde dile getirilebilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsat da do\u011fdu. Nisan ay\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin ev sahipli\u011finde \u0130stanbul&#8217;da Medeniyetler \u0130ttifak\u0131 zirvesi toplanacak. Ailesinde ve isminde farkl\u0131 medeniyetlerden renkler ta\u015f\u0131yan Barack H\u00fcseyin Obama&#8217;n\u0131n bu zirveye kat\u0131larak, kapsaml\u0131 bir medeniyetler aras\u0131 i\u015f birli\u011fi projesini a\u00e7\u0131klamas\u0131 ve ABD&#8217;nin devlet olarak bu olu\u015fumun sonuna kadar arkas\u0131nda duraca\u011f\u0131 teminat\u0131n\u0131 vermesi b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131racakt\u0131r. Obama&#8217;n\u0131n bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmamas\u0131 gerekir. Tabii T\u00fcrkiye&#8217;nin de Obama&#8217;y\u0131 \u0130stanbul&#8217;a getirmek i\u00e7in yo\u011fun bir diplomatik \u00e7aba g\u00f6stermesi beklenir. Unutmayal\u0131m ki, Obama&#8217;n\u0131n \u0130stanbul ziyareti, 24 Nisanda yapaca\u011f\u0131 konu\u015fmada Ermeni iddialar\u0131n\u0131 desteklememesi sonucunu bile do\u011furabilir.&nbsp;<strong>EN \u00c7OK ZORLANACA\u011eI KONU&nbsp;<\/strong>B\u00f6lgede ABD&#8217;yi herhalde en fazla Orta Do\u011fu&#8217;nun \u00f6nemli bir sorunu olan, y\u00f6netimler ile halk aras\u0131ndaki derin kopukluk zorlayacak. Zira, ba\u015fta M\u0131s\u0131r, Suudi Arabistan ve \u00dcrd\u00fcn olmak \u00fczere, Bat\u0131&#8217;n\u0131n bu b\u00f6lgedeki geleneksel dostlar\u0131nda ya\u015fayan halklar\u0131n kendi y\u00f6netimlerine g\u00fcven duymad\u0131klar\u0131, \u00f6zellikle Filistin sorunuyla ilgili farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar i\u00e7inde olduklar\u0131 en son Gazze bunal\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda da apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Obama da, kendisinden \u00f6nceki ba\u015fkanlar gibi, pragmatik bir politika pe\u015fine d\u00fc\u015ferek, ABD&#8217;yle iyi ge\u00e7indikleri s\u00fcrece Orta Do\u011fu \u00fclkelerindeki insan haklar\u0131 ihlallerine, anti-demokratik ve bask\u0131c\u0131 uygulamalara g\u00f6z yumarsa, g\u00f6reve ba\u015flarken sergiledi\u011fi olumlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn k\u0131sa s\u00fcrede da\u011f\u0131labilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Di\u011fer taraftan, daha fazla demokrasi i\u00e7in bask\u0131 uygulamaya kalkt\u0131\u011f\u0131 ve kendi slogan\u0131 olan &#8220;de\u011fi\u015fim&#8221;i Orta Do\u011fu i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 takdirde ise, b\u00f6lgedeki dost y\u00f6netimleri kaybetme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak. Dolay\u0131s\u0131yla, bu durum, Obama&#8217;n\u0131n \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7maz olarak duruyor. Bir di\u011fer \u00f6nemli konu \u0130ran&#8217;la ili\u015fkilerin d\u00fczeltilmesi. Se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u0130ran&#8217;la \u00f6n\u015farts\u0131z masaya oturabilece\u011fini s\u00f6yleyen Obama&#8217;n\u0131n, ilk icraat\u0131 i\u00e7inde b\u00f6yle bir ad\u0131m\u0131n olmamas\u0131 ku\u015fkusuz ilgi \u00e7ekiyor. Tabii ki, Mahmud Abbas yerine ilk telefon konu\u015fmas\u0131n\u0131 ba\u015fka bir Mahmud&#8217;la, Mahmud Ahmedinejat&#8217;la yapmas\u0131n\u0131 beklemek safdillik olurdu. Ama en az\u0131ndan \u0130ran&#8217;a nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir i\u015faret verebilirdi. Belki de, \u0130ran gibi hassas bir konunun medya \u00f6n\u00fcnde \u00e7ok fazla dillendirilmeden, kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda belli bir olgunlu\u011fa eri\u015ftirilmesini, daha sonra uluslararas\u0131 kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor olabilir. \u0130ran&#8217;\u0131n, \u0130srail&#8217;in son Gazze sald\u0131r\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda kendisinden beklenilmeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde sessiz kal\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve daha \u00f6nce &#8220;\u0130srail&#8217;i haritadan silmekten&#8221; bahseden Ahmedinejat&#8217;\u0131n \u0130srail kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7ok sert s\u00f6ylemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 belki de ABD ile ba\u015flayacak yeni d\u00f6nem \u00f6ncesinde tak\u0131n\u0131lm\u0131\u015f bir tav\u0131r olarak de\u011ferlendirmeliyiz. Yani Tahran da, Washington&#8217;la masaya oturmak istedi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. Ayr\u0131ca \u0130ran k\u00fcresel ekonomik krizin en \u00e7ok vurdu\u011fu \u00fclkelerden biri oldu\u011fundan, toplumsal memnuniyetsizli\u011fin siyasi krize d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden \u00f6nce -ki bu \u0130ran&#8217;da her an ya\u015fanabilir- ABD ile g\u00f6reli bir bar\u0131\u015f tesis etmek arzusunda.<strong>IRAK&#8217;TA B\u00d6L\u00dcNME TEHD\u0130D\u0130&nbsp;<\/strong>Irak&#8217;taki birliklerini Afganistan&#8217;a kayd\u0131rmaya ba\u015flayan ABD&#8217;nin b\u00f6lgede en \u00e7ok zorlanaca\u011f\u0131 konulardan biri de bu \u00fclkede siyasi istikrar\u0131 koruyabilmek. Amerikan birliklerinin \u00e7ekilmesi s\u00fcrecinde Irak&#8217;ta yeniden bir i\u00e7 sava\u015f\u0131n patlak vermesi ihtimalini g\u00f6z ard\u0131 edemeyiz. Hatta bu i\u00e7 gerilim, \u00fclkenin en az ikiye b\u00f6l\u00fcnmesi sonucunu bile do\u011furabilir. Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Biden, iki y\u0131l \u00f6nce Senato i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda Irak&#8217;\u0131n \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnmesini savunuyordu. E\u011fer asker \u00e7ekmeyle beraber b\u00f6l\u00fcnme plan\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokulursa, bu durum b\u00f6lgeyi yeni bir istikrars\u0131zl\u0131k dalgas\u0131n\u0131n i\u00e7ine sokabilir. T\u0131pk\u0131 Medeniyetler \u0130ttifak\u0131 konusunda oldu\u011fu gibi, Irak konusunda da Obama&#8217;n\u0131n yak\u0131n i\u015f birli\u011finde bulunmas\u0131 gereken b\u00f6lge \u00fclkesi T\u00fcrkiye&#8217;dir. Zira T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fc\u00e7l\u00fc deste\u011fi olmadan Irak&#8217;ta bir d\u00fczen tesis etmenin neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerden ortadad\u0131r. Yeni Sadabad Pakt\u0131 ya da Orta Do\u011fu G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (OG\u0130T) gibi kurumsal i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak hem T\u00fcrkiye&#8217;nin hem de b\u00f6lge \u00fclkelerinin yarar\u0131na olacakt\u0131r. Obama bu y\u00f6nden giri\u015fimlerin arkas\u0131nda durmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<strong>Bilmediklerimiz &#8220;Orta Do\u011fu D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8221; nedir?&nbsp;<\/strong>&#8220;Diplomatik D\u00f6rtl\u00fc&#8221;, &#8220;Madrid D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8221; ya da sadece &#8220;D\u00f6rtl\u00fc&#8221; olarak da an\u0131lan &#8220;Orta Do\u011fu D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8221;, 2002 y\u0131l\u0131nda Madrid&#8217;de \u0130spanya Ba\u015fbakan\u0131 Jose Maria Aznar giri\u015fimi sonucunda olu\u015fturulmu\u015ftur. &#8220;Orta Do\u011fu D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8221; ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131, Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131, Avrupa Birli\u011fi D\u0131\u015f Politika Y\u00fcksek Temsilcisi ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Sekreteri&#8217;nden olu\u015fmaktad\u0131r. An\u0131lan grubun \u015fu anki \u00d6zel Temsilcisi \u0130ngiltere Eski Ba\u015fbakan\u0131 Tony Blair&#8217;dir. &#8220;Orta Do\u011fu D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8221;n\u00fcn amac\u0131 y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen Arap-\u0130srail sorununa arabuluculuk yaparak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmakt\u0131r. Bu maksatla \u00d6zel Temsilci b\u00f6lge \u00fclkelerine periyodik ziyaretlerde bulunmakta ve devlet yetkilileri d\u0131\u015f\u0131nda i\u015f adamlar\u0131, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle de g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. &#8220;Orta Do\u011fu D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8221; \u00d6zel Temsilcisi Tony Blair, 14 May\u0131s 2008 tarihinde &#8220;Bar\u0131\u015f Ovas\u0131 Plan\u0131&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda bir \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131 \u00f6nererek b\u00f6lgenin \u00f6ncelikle ekonomik refah d\u00fczeyinin y\u00fckselmesine y\u00f6nelik bir giri\u015fimde bulunmu\u015ftur.&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.turkiyegazetesi.com\/images\/PDF\/haber\/27.01.2009eu.pdf\">ORTA DO\u011eU BARI\u015e PLANLARI VE BARI\u015e G\u0130R\u0130\u015e\u0130MLER\u0130 \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYIN<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6reve ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren att\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 \u00f6nemli ad\u0131mlar, ABD&#8217;nin yeni ba\u015fkan\u0131 Barack H\u00fcseyin Obama&#8217;n\u0131n Orta Do\u011fu konusunda hassasiyetini ortaya koyuyor. Yemin t\u00f6reninde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada &#8220;M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya&#8221; ile diyalo\u011fa ge\u00e7mek istedi\u011fini ifade etmesi, yabanc\u0131 bir \u00fclke lideriyle yapt\u0131\u011f\u0131 ilk telefon konu\u015fmas\u0131 i\u00e7in Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas&#8217;\u0131 se\u00e7mesi, Filistin Devleti&#8217;nin \u0130srail&#8217;le yan yana ya\u015famas\u0131n\u0131 destekledi\u011fini s\u00f6ylemesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13938,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1782"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1782\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}