{"id":1779,"date":"2009-01-06T09:29:58","date_gmt":"2009-01-06T07:29:58","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=801"},"modified":"2024-03-08T10:52:23","modified_gmt":"2024-03-08T07:52:23","slug":"orta-doguda-kalici-baris-icin-ogit-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1779","title":{"rendered":"Orta Do\u011fu&#8217;da kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f i\u00e7in &#8220;OG\u0130T&#8221; (06.01.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Filistin meselesinin on y\u0131llard\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamamas\u0131, hem masum insanlar\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131n bir t\u00fcrl\u00fc dinmemesine yol a\u00e7\u0131yor, hem de Orta Do\u011fu&#8217;daki pek \u00e7ok ba\u015fka anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f veya me\u015frula\u015ft\u0131rma noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. \u00d6zellikle So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde ter\u00f6r faaliyetleri, insan-silah-uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, kitle imha silahlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131, s\u0131n\u0131r anla\u015fmazl\u0131klar\u0131, anti demokratik uygulamalar, insan haklar\u0131 ihlalleri gibi pek \u00e7ok sorunun merkezi olarak g\u00f6sterilen Orta Do\u011fu&#8217;da kal\u0131c\u0131 istikrar ve bar\u0131\u015f\u0131 temin etmenin yolu b\u00f6lgesel i\u015f birli\u011fini var etmekten ge\u00e7iyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin 1967&#8217;deki 242 ve 1973&#8217;teki 338 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131ndan ilham al\u0131narak, Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra 1991&#8217;de Madrid&#8217;de ba\u015flat\u0131lan Orta Do\u011fu Bar\u0131\u015f S\u00fcreci, taraflar aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan \u00e7ok, bu s\u00fcrecin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde devam etmesinden sorumlu olan D\u00f6rtl\u00fc&#8217;n\u00fcn (BM, AB, ABD, Rusya) yeterli \u00f6l\u00e7\u00fcde kararl\u0131l\u0131k g\u00f6sterememesinden dolay\u0131 iflas etmi\u015fti. Her ne kadar ABD, 2004&#8217;te &#8220;B\u00fcy\u00fck Orta Do\u011fu Projesi&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan ve b\u00f6lgenin k\u00f6kl\u00fc sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeyi hedefledi\u011fi iddia edilen bir giri\u015fim ba\u015flatt\u0131ysa da, Bush y\u00f6netiminin samimiyetinden duyulan endi\u015feler bu projenin de k\u0131sa s\u00fcrede iflas etmesine yol a\u00e7t\u0131. Bug\u00fcn, b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin dayatmalar\u0131na de\u011fil, b\u00f6lge \u00fclkelerinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flat\u0131lacak kapsaml\u0131 bir i\u015f birli\u011fi giri\u015fimine her zamankinden daha fazla ihtiya\u00e7 var. T\u00fcrkiye, h\u00e2lihaz\u0131rda zaten anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n taraflar\u0131 aras\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 diplomasinin verdi\u011fi tecr\u00fcbe ve 1 Ocak 2008&#8217;de ba\u015flayan BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011finin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantaj\u0131 da kullanarak bu t\u00fcrden bir b\u00f6lgesel giri\u015fimin \u00f6nderli\u011fini yapabilir. So\u011fuk Sava\u015f devam ederken 1975&#8217;te imzalanan Helsinki Nihai Senedi&#8217;yle ba\u015flat\u0131lan ve 1990&#8217;da Avrupa G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131&#8217;n\u0131n (AG\u0130T) kurulmas\u0131yla sonu\u00e7lanana benzer bir projenin Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinde de var edilmesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Bug\u00fcnk\u00fc Orta Do\u011fu&#8217;nun genel durumu, taraflar\u0131n birbirlerine her an f\u0131rlatabilecekleri n\u00fckleer f\u00fczeler \u00e7evirmi\u015f olduklar\u0131 1970lerin So\u011fuk Sava\u015f ortam\u0131ndan daha m\u0131 k\u00f6t\u00fc? Orta Do\u011fu&#8217;nun kronik sorunlar\u0131, arada bir toplanan zirvelerle, ABD ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n insaf\u0131na terk edilmi\u015f bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leriyle ve b\u00f6lgedeki \u00fclkelerin \u00e7o\u011fu i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyen iyi niyet beyanlar\u0131 ve d\u0131\u015f telkinlerle \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Me\u015fakkatli ama sa\u011flam bir bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik ortam\u0131 tesis edilmek isteniyorsa, bu ancak s\u00fcrekli bir i\u015f birli\u011fi platformunun varl\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Orta Do\u011fu G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131&#8217;n\u0131n (OG\u0130T) kurulmas\u0131yla bu y\u00f6nde devasa bir ad\u0131m at\u0131lacakt\u0131r. OG\u0130T ancak, b\u00f6lge \u00fclkelerinin tamam\u0131yla diplomatik ili\u015fkileri bulunan, bar\u0131\u015f i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi samimi gayretlerle hem Arap \u00fclkelerinin, hem \u0130ran&#8217;\u0131n hem de \u0130srail&#8217;in g\u00fcvenine sahip T\u00fcrkiye&#8217;nin ba\u015flataca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mla kurulabilir. Elbette, Orta Do\u011fu Bar\u0131\u015f D\u00f6rtl\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fcn bu y\u00f6ndeki deste\u011fini sa\u011flamak gereklidir. Ama ge\u00e7mi\u015fteki tecr\u00fcbeler g\u00f6stermi\u015ftir ki, b\u00f6lge \u00fclkelerinin samimi bulmad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir proje buraya d\u0131\u015far\u0131dan dayat\u0131lamaz. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye OG\u0130T a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kendi giri\u015fimi olarak sunmal\u0131, Orta Do\u011fu&#8217;da \u015f\u00fcphe uyand\u0131racak bi\u00e7imde b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 herhangi bir unsurla ili\u015fkilendirmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz, birbirlerine kar\u015f\u0131 derin g\u00fcvensizlikler besleyen taraflar\u0131 bir masa etraf\u0131nda toplayabilmek, ayn\u0131 binada, yan yana \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 temin etmek son derece zordur. Hele birbirleriyle diplomatik ili\u015fkileri bile bulunmayan \u0130srail ile Suriye, \u0130ran, Irak, L\u00fcbnan ve Suudi Arabistan&#8217;\u0131 OG\u0130T b\u00fcnyesine ayn\u0131 anda alabilmenin zorluklar\u0131 vard\u0131r. Fakat bunlar \u00fcstesinden gelinemeyecek zorluklar de\u011fildir. Unutmayal\u0131m ki, Turgut \u00d6zal d\u00f6neminde Karadeniz Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (KE\u0130T) kurulurken T\u00fcrkiye ve Ermenistan aras\u0131nda diplomatik ili\u015fki olmamas\u0131na ra\u011fmen, bu \u00fclke de \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olarak al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kurulacak OG\u0130T&#8217;te Filistinli, \u0130srailli, \u0130ranl\u0131, Suudi diplomatlar\u0131n yan yana \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonsuza kadar ger\u00e7ekle\u015fmeyecek bir hayal de\u011fil. Yeter ki, T\u00fcrkiye somut ve i\u00e7i dolu bir teklifi g\u00fcndeme getirsin. Diplomatik Muhakeme&#8217;den H\u00fck\u00fcmet&#8217;e \u00f6nerim, BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011finin sona erece\u011fi 2010 y\u0131l\u0131 sonundan evvel, T\u00fcrkiye&#8217;de t\u00fcm Orta Do\u011fu devletlerinin kat\u0131laca\u011f\u0131 bir toplant\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesidir. Bu toplant\u0131da, OG\u0130T&#8217;in kurulabilmesi i\u00e7in temel ilkeler \u00fczerinde mutabakat sa\u011flanabilirse, Helsinki Nihai Senedi benzeri belki de ad\u0131 \u0130stanbul Senedi olan bir belgenin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Bug\u00fcn var olan sorunlar\u0131 b\u00f6lgeye enjekte eden ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, &#8220;\u00e7at\u0131\u015ft\u0131r-y\u00f6net-petrole sahip ol&#8221; form\u00fcl\u00fcyle pompalayanlar\u0131n de\u011fil, bizatihi b\u00f6lgenin i\u00e7inden birilerinin ataca\u011f\u0131 samimi ad\u0131mlar gelecek ku\u015faklar\u0131n bar\u0131\u015f ve refaha kavu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. &#8230;.. NOT: 30 Aral\u0131k 2008 tarihli &#8220;\u0130srail&#8217;i kim durduracak?&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mdan sonra bana ula\u015fan \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrkiye okuru, &#8220;Gazze&#8217;yi bombalayan \u0130srailli pilotlar\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;de e\u011fitim al\u0131p almad\u0131klar\u0131n\u0131&#8221; sordular. 1996&#8217;da T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131nda imzalanan Askeri E\u011fitim \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, \u00e7ok say\u0131da \u0130srailli pilotun T\u00fcrkiye&#8217;de e\u011fitim ald\u0131klar\u0131, ayr\u0131ca baz\u0131 \u0130srailli denizalt\u0131 personelinin kule \u00e7\u0131k\u0131\u015f e\u011fitimi ve \u0130srailli piyadelerin da\u011f komando e\u011fitimi i\u00e7in bir s\u00fcre T\u00fcrkiye&#8217;de bulunduklar\u0131, Akdeniz&#8217;de T\u00fcrkiye, \u0130srail ve ABD aras\u0131nda &#8220;G\u00fcvenilir Denizk\u0131z\u0131&#8221; ve Konya&#8217;da T\u00fcrkiye ile \u0130srail&#8217;in kat\u0131l\u0131m\u0131yla &#8220;Anadolu Kartal\u0131&#8221; tatbikatlar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye ve \u0130srail&#8217;in Genelkurmay \u0130kinci Ba\u015fkanlar\u0131 d\u00fczeyinde temsil edildikleri ortak bir komitenin savunma i\u015f birli\u011fi konular\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak topland\u0131klar\u0131 do\u011frudur. Bu faaliyetlerin halen devam edip etmedi\u011fini ise bilmiyorum. 2006&#8217;da L\u00fcbnan&#8217;\u0131, bug\u00fcn Gazze&#8217;yi bombalayanlar aras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de e\u011fitim alanlar\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise tespit etmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.&nbsp;<strong>Bilmediklerimiz&nbsp;<\/strong><strong>Filistin liderleri&nbsp;<\/strong>Mahmud Abbas: 1935 y\u0131l\u0131nda do\u011fan Mahmud Abbas, Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn (FK\u00d6) kurucular\u0131ndan ve Yaser Arafat&#8217;\u0131n yak\u0131n arkada\u015f\u0131 olarak bilinmektedir. Suriye ve Moskova&#8217;da hukuk e\u011fitimi g\u00f6ren Abbas, \u00fclkesine 1980&#8217;li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131nda d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Filistin sorununa ili\u015fkin olarak &#8220;2 devletli&#8221; \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc destekleyen Abbas, 29 Nisan 2003&#8217;ta Filistin Ba\u015fbakan\u0131 olmu\u015ftur. Arafat&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra FK\u00d6&#8217;n\u00fcn ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 devralm\u0131\u015f ve 9 Ocak 2005 se\u00e7imlerinde de El-Fetih&#8217;in aday\u0131 olarak Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmi\u015ftir. \u0130smail Haniye: 1963&#8217;te Gazze \u015eeridi&#8217;nde bir m\u00fclteci kamp\u0131nda do\u011fan Haniye, 1999-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hamas lideri \u015eeyh Ahmet Yasin&#8217;in \u00f6zel kalem m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlerinde bulunmu\u015f ve 2005&#8217;te Hamas lideri olarak se\u00e7ilmi\u015ftir. 16 \u015eubat 2006&#8217;da Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas taraf\u0131ndan ba\u015fbakanl\u0131k g\u00f6revine getirilen Haniye, Haziran 2007&#8217;de Gazze \u015eeridi&#8217;nde Hamas ile El-Fetih aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle bu g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Halid Me\u015fal: 1996 y\u0131l\u0131ndan beri Hamas&#8217;\u0131n Siyasi B\u00fcro \u015eefi olan Me\u015fal, 1956 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015ftur. 1967 Arap-\u0130srail Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 ailesiyle birlikte Kuveyt&#8217;e giden Me\u015fal \u00f6\u011frenimini burada tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Kuveyt&#8217;i terk ederek \u00dcrd\u00fcn&#8217;e, 1999&#8217;da ise \u00dcrd\u00fcn y\u00f6netiminin Hamas \u00fcyelerini s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etmesiyle Suriye&#8217;ye yerle\u015fmi\u015ftir ve Hamas&#8217;\u0131n s\u00fcrg\u00fcndeki siyasi lideri olarak an\u0131lmaktad\u0131r.&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.turkiyegazetesi.com\/images\/PDF\/haber\/06.01.2009eu.pdf\">F\u0130L\u0130ST\u0130N KRONOLOJ\u0130S\u0130\u0130\u00c7\u0130N TIKLAYIN<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filistin meselesinin on y\u0131llard\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamamas\u0131, hem masum insanlar\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131n bir t\u00fcrl\u00fc dinmemesine yol a\u00e7\u0131yor, hem de Orta Do\u011fu&#8217;daki pek \u00e7ok ba\u015fka anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f veya me\u015frula\u015ft\u0131rma noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. \u00d6zellikle So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde ter\u00f6r faaliyetleri, insan-silah-uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, kitle imha silahlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131, s\u0131n\u0131r anla\u015fmazl\u0131klar\u0131, anti demokratik uygulamalar, insan haklar\u0131 ihlalleri gibi pek \u00e7ok sorunun merkezi olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13944,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}