{"id":1761,"date":"2015-12-20T15:39:36","date_gmt":"2015-12-20T13:39:36","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1761"},"modified":"2024-03-07T16:56:18","modified_gmt":"2024-03-07T13:56:18","slug":"turkiye-ile-israil-yeni-bir-baslangic-mi-yapacak-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1761","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye ile \u0130srail yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 m\u0131 yapacak? (20.12.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131nda diplomatik ili\u015fkilerin yeniden b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik seviyesine y\u00fckseltilece\u011fi \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131l\u0131yor. 2008-2009 k\u0131\u015f\u0131nda \u0130srail taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Gazze operasyonundan bu yana, bilhassa 31 May\u0131s 2010\u2019daki&nbsp;<strong>Mavi Marmara<\/strong>&nbsp;olay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ikili ili\u015fkiler \u00f6ylesine k\u00f6t\u00fcle\u015fti ve resm\u00ee&nbsp;d\u00fczeyde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u00f6yle a\u011f\u0131r ifadeler sarf edildi ki, b\u00f6yle bir ad\u0131m at\u0131l\u0131rken kamuoylar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten de \u0131l\u0131man bir iklime haz\u0131r h\u00e2le getirilmesi gerekiyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde bu amaca matuf \u00e7ok say\u0131da ad\u0131m\u0131n at\u0131laca\u011f\u0131na \u015fahit olaca\u011f\u0131z. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerin atanmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip, muhtemelen 2016 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde bakan d\u00fczeyinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ziyaretlerin ger\u00e7ekle\u015fmesi de s\u00f6z konusu olabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Mademki, Ankara ile Tel Aviv\u2019in en az\u0131ndan yeniden do\u011frudan diyalog i\u00e7ine gireceklerine kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor, o zaman bunun i\u00e7in yeterli \u015fartlar\u0131n mevcudiyetini -tarihsel bir bak\u0131\u015fla- sorgulamak gerekiyor&#8230;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye-\u0130srail ili\u015fkileri 1948\u2019den 1996\u2019ya kadar her zaman bir denge \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Taraflar ne birbirleriyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ittifak ili\u015fkisi kurdular ne de diplomatik ili\u015fkilerini kestiler. \u0130li\u015fkilerin gidi\u015fat\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6ncelikli fakt\u00f6r ise Orta Do\u011fu\u2019daki geli\u015fmeler oldu. Mesela, 1950&#8217;lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda Cemal Abd\u00fcnnas\u0131r\u2019\u0131n devrimci d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin t\u00fcm Arap \u00e2leminde kas\u0131rga gibi esti\u011fi y\u0131llarda, iki \u00fclkenin gizli servisleri aras\u0131nda -\u0130ran ve Etiyopya\u2019n\u0131n da dahil oldu\u011fu-&nbsp;<strong>Trident<\/strong>&nbsp;adl\u0131 istihbarat a\u011f\u0131 kurulsa da, 1967 ve 1973 Arap-\u0130srail Sava\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ankara Araplara yak\u0131n bir politika izledi. Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn uluslararas\u0131 me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131na girdi\u011fi 1970&#8217;lerde bu \u00f6rg\u00fctle sa\u011flam ili\u015fkiler geli\u015ftirmesine ra\u011fmen Ankara\u2019n\u0131n Tel Aviv\u2019le diplomatik ba\u011flar\u0131 kesilmedi. \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki Arap topraklar\u0131n\u0131 ilhak ve Kud\u00fcs\u2019\u00fc ebedi ba\u015fkent ilan etti\u011fi 1980\u2019de diplomatik ili\u015fkiler yeniden ini\u015fe ge\u00e7ti. 1987\u2019de ba\u015flayan<strong>\u0130ntifada<\/strong>&nbsp;s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiye tavr\u0131n\u0131 net bi\u00e7imde Filistinlilerden yana koydu. Orta Do\u011fu Bar\u0131\u015f S\u00fcreci\u2019nin 1991\u2019de ba\u015flamas\u0131yla birlikte T\u00fcrkiye yeniden denge politikas\u0131na geri d\u00f6nerek \u0130srail ve Filistin\u2019le b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik seviyesinde diplomatik ili\u015fkiler kurdu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye\u2019nin Arap \u00fclkelerine ve \u0130srail\u2019e y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131 1996\u2019dan itibaren bir kez daha \u0130srail lehine bozuldu. T\u00fcrkiye ile \u0130srail ikili ili\u015fkilerin \u2018alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131\u2019 ya\u015famaya ba\u015flad\u0131lar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Birka\u00e7 y\u0131l zarf\u0131nda serbest ticaretten e\u011fitime 20 kadar anla\u015fma imzalan\u0131rken, bu d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131<strong>Asker\u00ee&nbsp;E\u011fitim \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131<\/strong>&nbsp;vurdu. M\u00fc\u015fterek asker\u00ee&nbsp;tatbikatlar yap\u0131lmaya ba\u015flay\u0131nca iki \u00fclke ili\u015fkisi ilk defa&nbsp;<strong>ittifak<\/strong>&nbsp;olarak nitelenmeye ba\u015flad\u0131. Ger\u00e7ek manada bir ittifaktan s\u00f6z edilemeyecek olsa da, Arap d\u00fcnyas\u0131nda b\u00f6yle bir alg\u0131 olu\u015fmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130li\u015fkilerdeki bu s\u0131\u00e7raman\u0131n da en b\u00fcy\u00fck sebebi yine Orta Do\u011fu\u2019da ya\u015fananlard\u0131. O d\u00f6nemde PKK\u2019ya destek veren Suriye ile T\u00fcrkiye sava\u015f\u0131n e\u015fi\u011fine gelmi\u015fti. M\u0131s\u0131r Suriye\u2019yi destekliyor \u00f6zellikle F\u0131rat suyunun payla\u015f\u0131m\u0131 konusunda T\u00fcrkiye\u2019yi uluslararas\u0131 platformlarda k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. T\u00fcrkiye\u2019de rahats\u0131zl\u0131\u011fa sebep olan eylemler pe\u015findeki \u0130ran, bir yandan da \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 Hizbullah\u2019\u0131 destekliyordu. Orta Do\u011fu\u2019da m\u00fc\u015fterek tehdit alg\u0131s\u0131 Ankara ve Tel Aviv\u2019i birbirlerine yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ku\u015fkusuz iki m\u00fcttefikinin birlikte hareket etmesini isteyen ABD\u2019nin taraflara bu y\u00f6nde telkinde bulunmas\u0131 da, yak\u0131nla\u015fmaya h\u0131zland\u0131ran bir unsurdu. Filistin\u2019le \u0130srail aras\u0131ndaki bar\u0131\u015f s\u00fcreci hen\u00fcz sekteye u\u011framam\u0131\u015ft\u0131. Filistin devlet ba\u015fkan\u0131 Yaser Arafat da, T\u00fcrkiye-\u0130srail yak\u0131nla\u015fmas\u0131 sayesinde T\u00fcrkiye\u2019nin Filistin meselesi konusunda daha yap\u0131c\u0131 bir rol alabilece\u011fini ifade ediyordu. \u0130ki taraf\u0131n asker\u00ee&nbsp;ve sivil yetkililerinin koordinesiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen birka\u00e7 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 alg\u0131 olu\u015fturma hamlesiyle, T\u00fcrkiye ve \u0130srail kamuoylar\u0131 yak\u0131nla\u015fmaya kolayca haz\u0131rland\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">2000\u2019deki &#8216;<strong>\u0130kinci \u0130ntifada<\/strong>\u2019yla birlikte \u2018alt\u0131n \u00e7a\u011f\u2019 son buldu. B\u00fclent Ecevit\u2019in ba\u015fbakan s\u0131fat\u0131yla \u0130srail\u2019i Filistinlilere&nbsp;<strong>soyk\u0131r\u0131m<\/strong>&nbsp;yapmakla itham eden s\u00f6zlerine \u0130srail taraf\u0131 \u20181915 olaylar\u0131n\u0131 soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131r\u0131z\u2019 tehdidiyle cevap verdi. 2002-2009 d\u00f6neminde ili\u015fkiler hep Filistin sorununa endeksli bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n \u0130srail askerleri taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc 31 May\u0131s 2010\u2019tan itibaren ikili ili\u015fkiler en derin kriz d\u00f6nemine girdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bug\u00fcn &nbsp;Ankara\u2019y\u0131 Tel-Aviv\u2019le bir kez daha yak\u0131nla\u015fmaya sevk eden sebepleri de yine esas olarak Orta Do\u011fu\u2019da aramak gerekiyor. Suriye krizi, DAE\u015e\u2019le m\u00fccadele, Irak\u2019ta ya\u015fananlar, \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgede giderek daha b\u00fcy\u00fck bir n\u00fcfuz alan\u0131na sahip olmas\u0131 gibi olaylar her iki ba\u015fkentte de dikkatle izleniyor. Fakat bu kez,&nbsp;<strong>Do\u011fu Akdeniz<\/strong>\u2019deki enerji rezervlerinin payla\u015f\u0131m\u0131 konusunu da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir amil olarak de\u011ferlendirmeye katmak mecburiyetindeyiz. ABD ise her zaman oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye ile \u0130srail\u2019in aralar\u0131ndaki so\u011fuklu\u011fun giderilmesini istiyor. \u0130srail\u2019le yak\u0131nla\u015fma olursa, bunu M\u0131s\u0131r ve G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019la da s\u00fcrpriz a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131n izleyebilece\u011fi s\u00f6ylenebilir. 2016\u2019da Do\u011fu Akdeniz\u2019de yeni bir enerji i\u015f birli\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131labilir&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131nda diplomatik ili\u015fkilerin yeniden b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik seviyesine y\u00fckseltilece\u011fi \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131l\u0131yor. 2008-2009 k\u0131\u015f\u0131nda \u0130srail taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Gazze operasyonundan bu yana, bilhassa 31 May\u0131s 2010\u2019daki&nbsp;Mavi Marmara&nbsp;olay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ikili ili\u015fkiler \u00f6ylesine k\u00f6t\u00fcle\u015fti ve resm\u00ee&nbsp;d\u00fczeyde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u00f6yle a\u011f\u0131r ifadeler sarf edildi ki, b\u00f6yle bir ad\u0131m at\u0131l\u0131rken kamuoylar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten de \u0131l\u0131man bir iklime haz\u0131r h\u00e2le getirilmesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13268,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1761\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}