{"id":1755,"date":"2015-12-06T15:37:33","date_gmt":"2015-12-06T13:37:33","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1755"},"modified":"2024-03-07T17:01:07","modified_gmt":"2024-03-07T14:01:07","slug":"rus-gazina-alternatif-dogu-akdeniz-gazi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1755","title":{"rendered":"Rus gaz\u0131na alternatif Do\u011fu Akdeniz gaz\u0131 (06.12.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkilerindeki gerilim devam ediyor. Her ne kadar, krizin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana ilk \u00fcst d\u00fczey temas iki \u00fclkenin d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 aras\u0131nda Belgrad\u2019da 3 Aral\u0131k\u2019ta yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da, \u00e7\u00f6z\u00fcme ili\u015fkin herhangi bir somut \u00f6neri dile getirilmi\u015f de\u011fil. Aksine Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, her ge\u00e7en g\u00fcn konuya ili\u015fkin s\u00f6yleminin tonunu sertle\u015ftiriyor. Rusya Federasyonu Parlamentosunda yapt\u0131\u011f\u0131 son konu\u015fmada kulland\u0131\u011f\u0131 ifadeler hi\u00e7bir diplomatik nezaket kural\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 gibi, devam eden s\u00fcrecin iki \u00fclkeye verdi\u011fi zarar\u0131 art\u0131r\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye iki haftay\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir Rusya konusuyla u\u011fra\u015f\u0131rken, K\u0131br\u0131s\u2019ta da ilgin\u00e7 geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yor. KKTC cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na Mustafa Ak\u0131nc\u0131\u2019n\u0131n se\u00e7ilmesinden sonra tekrar h\u0131z kazanan T\u00fcrk ve Rum taraf\u0131 aras\u0131ndaki m\u00fczakerelerde \u00e7\u00f6z\u00fcme yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde sinyaller geliyor. Hatta her iki taraftan da \u00e7ok \u00f6nemli baz\u0131 isimler Nisan 2016\u2019da Ada\u2019n\u0131n gelece\u011fini tayin edecek bir referandumun yap\u0131lmas\u0131 karar\u0131na \u00e7ok yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi, daha \u00f6nceki BM Genel Sekreteri Kofi Annan\u2019\u0131n himayesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonras\u0131nda 24 Nisan 2004\u2019te yap\u0131lan referandumda, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n %65\u2019i \u00e7\u00f6z\u00fcme \u201cevet\u201d derlerken, K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n %75\u2019inin \u201chay\u0131r\u201d oyu vermesiyle Annan Plan\u0131 raftan kalkm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Annan Plan\u0131\u2019ndan bug\u00fcne ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn alt\u0131ndan \u00e7ok sular akt\u0131. Her \u015feyden \u00f6nce GKRY 1 May\u0131s 2004\u2019ten itibaren AB \u00fcyesi oldu. Dolay\u0131s\u0131yla, bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri de AB\u2019ye girmi\u015f olacaklar. Ama AB tek ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir K\u0131br\u0131s\u2019ta \u0131srarc\u0131 oldu\u011fundan, KKTC\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131 sona erecek. En iyi ihtimalle K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131 bir federe devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda, b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f \u2018K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin e\u015fit haklara sahip bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelecek. Aradan ge\u00e7en son 12 y\u0131lda meydana gelen bir di\u011fer \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik de, Arap ayaklanmalar\u0131 sonras\u0131nda b\u00f6lgede ortaya \u00e7\u0131kan siyasi tablo. Bilhassa Suriye\u2019de ya\u015fananlar ba\u011flam\u0131nda Ada\u2019n\u0131n stratejik \u00f6nemi artt\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Ada\u2019daki \u0130ngiliz \u00fcsleri Suriye\u2019deki \u00e7e\u015fitli gruplara y\u00f6nelik operasyonlarda bir s\u00fcredir kullan\u0131l\u0131yor. \u0130ngiltere Parlamentosu\u2019nda ge\u00e7en hafta al\u0131nan karar \u00e7er\u00e7evesinde bu \u00fcslerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde daha yo\u011fun bi\u00e7imde g\u00fcndeme gelece\u011fi tahmin edilebilir. Yine Suriye geli\u015fmeleri sebebiyle Do\u011fu Akdeniz\u2019deki Rus askeri mevcudiyetinin artmas\u0131, sorunlu b\u00f6lgeye \u00e7ok yak\u0131n bir konumda bulunan K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n g\u00fcndemde olmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Son olarak, 2004\u2019te sadece fizibilite a\u015famas\u0131ndayken, M\u0131s\u0131r-\u0130srail-K\u0131br\u0131s Adas\u0131 \u00fc\u00e7geninde bulunan ve baz\u0131 parsellerde \u00e7\u0131kart\u0131lmaya ba\u015flanan do\u011falgaz, b\u00f6lgenin jeopolitik \u00f6neminin yeniden tan\u0131mlanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bu son iki unsuru yan yana de\u011ferlendirdi\u011fimizde, yani Rusya\u2019n\u0131n artan asker\u00ee y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131 ve K\u0131br\u0131s civar\u0131ndaki zengin do\u011falgaz rezervlerini ayn\u0131 tablo i\u00e7inde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, Putin\u2019in sadece DAE\u015e\u2019le m\u00fccadele i\u00e7in Suriye\u2019ye m\u00fcdahale etmekte olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok net ortaya \u00e7\u0131kar. Rusya bir yandan, Do\u011fu Akdeniz enerji rezervlerinin \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p i\u015fletilmesinde s\u00f6z sahibi olmak istiyor, hem de ekonomisinin en \u00f6nemli ihra\u00e7 kalemi olan enerji ham maddelerinin fiyat istikrar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olabilecek \u015fekilde s\u00f6z konusu enerji kaynaklar\u0131n\u0131n Avrupa pazar\u0131na giri\u015fini kontrol etmek istiyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkileri bug\u00fcnk\u00fc h\u00e2linde olmasayd\u0131 bile Ankara taraf\u0131ndan mutlaka de\u011ferlendirilmesi gereken Do\u011fu Akdeniz enerji rezervlerine eri\u015fim, bir s\u00fcre daha eski h\u00e2line d\u00f6nmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmeyen ili\u015fkiler sebebiyle bug\u00fcn daha da \u00f6ncelikli h\u00e2le gelmi\u015f durumda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130\u015fte bu noktada, K\u0131br\u0131s\u2019taki m\u00fczakerelerin gidi\u015fat\u0131na ili\u015fkin T\u00fcrkiye\u2019nin dikkate almas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir parametre daha ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. K\u0131br\u0131s enerji kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131nda, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin ve T\u00fcrkiye\u2019nin yerinin ne olaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesiz masada pazarl\u0131klara konu edileceklerin aras\u0131nda say\u0131l\u0131yor. Fakat enerji kaynaklar\u0131 s\u00f6z konusu olunca ister istemez ba\u015fka devletler de \u00e7e\u015fitli yollarla K\u0131br\u0131s\u2019ta \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecine kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda m\u00fcdahil olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. GKRY ile \u2018\u00f6zel\u2019 finansal ili\u015fkileri oldu\u011fu kadar, do\u011falgaza da ilgi duyan Rusya\u2019n\u0131n D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sergei Lavrov ge\u00e7en hafta K\u0131br\u0131s\u2019ta, Rum yetkililerle bu konular\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Lavrov\u2019dan bir g\u00fcn sonra ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 John Kerry Ada\u2019dayd\u0131. Lavrov\u2019dan farkl\u0131 olarak, T\u00fcrk taraf\u0131yla da bir araya gelen Kerry\u2019nin&nbsp; dosyas\u0131nda enerji konusu da yer almaktayd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye ile KKTC aras\u0131nda enerji konusunda ne gibi bir koordinasyon mekanizmas\u0131 oldu\u011funu bilmiyorum. Ankara \u015fayet K\u0131br\u0131s m\u00fczakerelerinin bu boyutuna zaman\u0131nda ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde m\u00fcdahil olursa, Do\u011fu Akdeniz gaz\u0131n\u0131n en makul g\u00fczerg\u00e2h olan T\u00fcrkiye \u00fczerinde Avrupa\u2019ya sevk edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bu durumda, orta vadede T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya\u2019ya do\u011falgaz konusundaki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 da hafiflemi\u015f olur. Yunanistan, T\u00fcrkiye\u2019nin bu y\u00f6ndeki muhtemel hamlesini engellemek i\u00e7in T\u00fcrkiye-Rusya krizinde kendisini Moskova\u2019n\u0131n yan\u0131nda konumland\u0131rd\u0131 bile. Herhalde Yunanistan\u2019\u0131n bu pozisyonu almas\u0131 sadece \u2018Ortodoks Dayan\u0131\u015fmas\u0131\u2019 y\u00fcz\u00fcnden de\u011fil&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkilerindeki gerilim devam ediyor. Her ne kadar, krizin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana ilk \u00fcst d\u00fczey temas iki \u00fclkenin d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 aras\u0131nda Belgrad\u2019da 3 Aral\u0131k\u2019ta yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da, \u00e7\u00f6z\u00fcme ili\u015fkin herhangi bir somut \u00f6neri dile getirilmi\u015f de\u011fil. Aksine Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, her ge\u00e7en g\u00fcn konuya ili\u015fkin s\u00f6yleminin tonunu sertle\u015ftiriyor. Rusya Federasyonu Parlamentosunda yapt\u0131\u011f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}