{"id":1731,"date":"2010-10-19T15:26:34","date_gmt":"2010-10-19T12:26:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1731"},"modified":"2024-03-08T08:55:22","modified_gmt":"2024-03-08T05:55:22","slug":"turk-amerikan-iliskileri-fuze-testinden-geciyor-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1731","title":{"rendered":"T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri “F\u00fcze Testi”nden ge\u00e7iyor (19.10.2010) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

Br\u00fcksel’de ge\u00e7en hafta T\u00fcrk ve Amerikan d\u0131\u015fi\u015fleri ve savunma bakanlar\u0131, T\u00fcrkiye topraklar\u0131na f\u00fcze savunma sistemi yerle\u015ftirilmesinin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rtl\u00fc bir toplant\u0131 yapt\u0131lar. Toplant\u0131dan hemen \u00f6nce a\u00e7\u0131klama yapan Amerikal\u0131 yetkililer, kamuoyunda “F\u00fcze Kalkan\u0131” olarak bilinen sistemin T\u00fcrkiye’ye yerle\u015ftirilmesini istediklerini ifade ettiler. Toplant\u0131 sonras\u0131nda T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ise bu konuda kesin bir mutabakat\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Davuto\u011flu, sistemin T\u00fcrkiye’ye yerle\u015ftirilece\u011fine dair bas\u0131nda \u00e7\u0131kan haberleri yalanlarken, “Sanki f\u00fcze sava\u015flar\u0131 ba\u015fl\u0131yor. T\u00fcrkiye de bir f\u00fcze kalkan\u0131na ev sahipli\u011fi yapacak. B\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil” dedi. Ayn\u0131 toplant\u0131da bulunan Milli Savunma Bakan\u0131 G\u00f6n\u00fcl ise f\u00fcze kalkan\u0131na, Prof. Davuto\u011flu gibi net bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131yordu. T\u00fcrkiye’nin zaten bir f\u00fcze savunma projesi oldu\u011funu vurgulayan G\u00f6n\u00fcl, “\u015eimdi bizim \u00f6nem verdi\u011fimiz hususlardan birisi de, bu NATO f\u00fcze kalkan\u0131n\u0131n, bizim sistemimizi nas\u0131l etkileyece\u011fi ve m\u00fcmk\u00fcnse bu sistemde bize maliyet bak\u0131m\u0131ndan nas\u0131l bir fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131d\u0131r. Binaenaleyh, NATO savunma kalkan\u0131n\u0131n tam T\u00fcrkiye’yi kapsamas\u0131 halinde belki maliyette de \u00f6nemli bir tasarruf sa\u011flayabiliriz” \u015feklinde konu\u015ftu. Birbiriyle paralel olmayan bu a\u00e7\u0131klamalardan ne anlamam\u0131z laz\u0131m? Sonu\u00e7ta bu sistem T\u00fcrkiye’ye yerle\u015ftirilecek mi? Yerle\u015ftirilmeyecek mi? Bu soruya cevap ararken, \u00f6nce T\u00fcrkiye’de 1 Eyl\u00fcl 2009’da yay\u0131nlanan “F\u00fcze Kalkan\u0131na \u0130htiyac\u0131m\u0131z Yok” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131zdan k\u0131sa bir al\u0131nt\u0131 yapal\u0131m: “T\u00fcrkiye ile ABD aras\u0131ndaki ittifak ili\u015fkisi ne kadar yo\u011fun olursa olsun, T\u00fcrkiye kendi topraklar\u0131n\u0131n f\u00fcze kalkan\u0131 kapsam\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131na sonuna kadar kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ABD taraf\u0131 bu projeyi ortaya att\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnden itibaren samimiyetten uzakt\u0131r. Amerikal\u0131lar \u00f6nce Irak’\u0131n uzun menzilli n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131yabilen roketler yapma pe\u015finde oldu\u011funu ‘f\u00fcze kalkan\u0131’na dayanak olarak g\u00f6sterdiler. Irak’\u0131 6 y\u0131ld\u0131r i\u015fgal alt\u0131nda tutan Amerikal\u0131lar tek bir n\u00fckleer ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n izine bile rastlayamad\u0131lar. Bu gerek\u00e7enin i\u00e7inin bo\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131nca bu kez, \u0130ran’\u0131n geli\u015ftirmekte oldu\u011fu uzun menzilli f\u00fczelerden korunabilmek i\u00e7in f\u00fcze kalkan\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011funu dile getirmeye ba\u015flad\u0131lar. Halbuki ne kadar \u00e7aba g\u00f6sterirse g\u00f6stersin \u0130ran’\u0131n ABD’yi vurabilecek f\u00fczeler geli\u015ftirmesinin s\u00f6z konusu bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 en iyi Amerikal\u0131 uzmanlar bilmekte ve Senato’ya sunduklar\u0131 raporda yazmaktayd\u0131lar. K\u00fc\u00e7\u00fck bir beyin jimnasti\u011fiyle, f\u00fcze kalkan\u0131n\u0131n \u0130ran’\u0131n ABD’yi vurmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in de\u011fil, \u0130srail’e kar\u015f\u0131 muhtemel bir sald\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn kesilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye’ye yerle\u015ftirilmek istendi\u011fi \u00e7abucak anla\u015f\u0131labilir…” Bir y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131klar\u0131m\u0131n bug\u00fcn de arkas\u0131nday\u0131m. Her ne kadar Savunma Bakan\u0131 G\u00f6n\u00fcl, “Bu daha \u00f6nce bir Amerikan projesiydi, \u015fimdi NATO projesi olacak” diyerek, bu sistemi topraklar\u0131m\u0131za kabul etmeye d\u00f6n\u00fck bir sinyal verse de, asl\u0131nda bu s\u00f6zleriyle sistemin T\u00fcrkiye’ye ait olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da z\u0131mnen kabul etmi\u015f oluyor. Yani, komuta ister Amerika’da, ister NATO’da olsun T\u00fcrkiye topraklar\u0131na yerle\u015ftirilecek bu sistem kesinlikle milli olmayacak. T\u00fcrkiye’nin de NATO \u00fcyesi oldu\u011funu ve \u0130ttifak’ta kararlar\u0131n oy birli\u011fiyle al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla Ankara’n\u0131n izni olmadan bu sistemin bizim istemedi\u011fimiz bir \u00fclkeye kar\u015f\u0131 kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenlere sadece g\u00fclerim. Maksat ortadad\u0131r: \u0130ran’a bask\u0131 uygulamak, Rusya’ya g\u00f6zda\u011f\u0131 vermek. Elbette bir de, bu savunma sistemini imal edecek olan Amerikan Savunma Sanayi \u015firketlerinin kasalar\u0131na milyarlarca dolar\u0131 ak\u0131tmak. T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri f\u00fcze kalkan\u0131 projesi sebebiyle bir kez daha teste tabi tutulacak. T\u00fcrkiye’de Amerikan manip\u00fclasyonuna a\u00e7\u0131k baz\u0131 yazarlar ve uzmanlar, 1990’lar\u0131n ortalar\u0131ndan beri a\u015fina oldu\u011fumuz ve art\u0131k g\u00f6rmekten usand\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u0130ran’a ait f\u00fczelerin s\u00f6zde menzillerinin \u00e7izildi\u011fi haritalar\u0131, internetten y\u00fckleyip T\u00fcrk kamuoyunu f\u00fcze savunma sistemine ne kadar da \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funa ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar. T\u00fcrkiye bir kez daha, “kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorunlu d\u0131\u015f politika” ilkesiyle, “b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerle uyumlu politikalar izlemek” ilkesinin derin \u00e7eli\u015fkisini ya\u015fayacak. Bir kez daha, uluslararas\u0131 ili\u015fkileri, anar\u015fizm, ulusal \u00e7\u0131kar ve asker\u00ee g\u00fc\u00e7 odakl\u0131 a\u00e7\u0131klayan realizm ile bar\u0131\u015f\u0131 hedefleyen, ortak \u00e7\u0131kara vurgu yapan yumu\u015fak g\u00fcc\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131karan idealizmin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na \u015fahit olaca\u011f\u0131z. Ve T\u00fcrkiye bir kez daha “iki cami aras\u0131nda beynamaz kalma” durumuyla y\u00fczle\u015fecek. Amerika taraf olmam\u0131z\u0131 istiyor. Bush’tan, Obama’ya de\u011fi\u015fen \u00e7ok \u015fey var ama de\u011fi\u015fmeyen Amerikan yakla\u015f\u0131m\u0131: “Ya benim yan\u0131mdas\u0131n ya da kar\u015f\u0131 taraftas\u0131n.” Ge\u00e7en sene ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Rasmussen krizinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ders, T\u00fcrkiye’nin ABD’den ve di\u011fer NATO m\u00fcttefiklerinden gelecek yo\u011fun bask\u0131ya sonuna kadar direnemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir. T\u00fcrk kamuoyunun i\u00e7ine sinmese de, Prof. Davuto\u011flu’nun olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 “yeni d\u0131\u015f politika” yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 onulmaz \u015fekilde zedeleyecek olsa da, g\u00f6r\u00fcnen o ki, T\u00fcrkiye bir ara form\u00fclle bu i\u015ften s\u0131yr\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015facak. Ankara belki sistemin tamam\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’ye konu\u015fland\u0131r\u0131lmas\u0131na izin vermeyecek ama f\u00fcze kalkan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131n\u0131 olu\u015fturan baz\u0131 unsurlar\u0131n yerle\u015ftirilmesine, g\u00fcya baz\u0131 teminatlar almak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, direnemeyecek. Tersi olursa, bir kez daha ABD ile kriz ya\u015fayacak. NATO’nun Lizbon Zirvesi’ne say\u0131l\u0131 haftalar kald\u0131. Bekleyip, g\u00f6rece\u011fiz. Bu arada, Washington taraf\u0131ndan y\u00f6netilen yo\u011fun bir kamu diplomasisine de hep beraber \u015fahit olaca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Br\u00fcksel’de ge\u00e7en hafta T\u00fcrk ve Amerikan d\u0131\u015fi\u015fleri ve savunma bakanlar\u0131, T\u00fcrkiye topraklar\u0131na f\u00fcze savunma sistemi yerle\u015ftirilmesinin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rtl\u00fc bir toplant\u0131 yapt\u0131lar. Toplant\u0131dan hemen \u00f6nce a\u00e7\u0131klama yapan Amerikal\u0131 yetkililer, kamuoyunda “F\u00fcze Kalkan\u0131” olarak bilinen sistemin T\u00fcrkiye’ye yerle\u015ftirilmesini istediklerini ifade ettiler. Toplant\u0131 sonras\u0131nda T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ise bu konuda kesin bir mutabakat\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13735,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13736,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1731\/revisions\/13736"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}