{"id":17041,"date":"2025-01-26T10:35:12","date_gmt":"2025-01-26T07:35:12","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=17041"},"modified":"2025-02-13T11:10:47","modified_gmt":"2025-02-13T08:10:47","slug":"kuresel-feodalizm-ve-teknolojik-oligarsi-turkiye-gazetesi-26-01-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=17041","title":{"rendered":"K\u00fcresel Feodalizm ve Teknolojik Oligar\u015fi \u2013 T\u00fcrkiye Gazetesi (26.01.2025) Bu yaz\u0131da sesli dinleme se\u00e7ene\u011fi mevcuttur."},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"17041\" class=\"elementor elementor-17041\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-a4b1881 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"a4b1881\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-526180f\" data-id=\"526180f\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9957ead elementor-widget elementor-widget-wp-widget-media_audio\" data-id=\"9957ead\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"wp-widget-media_audio.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-17041-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/wp-content\/uploads\/Kuresel-Feodalizm-ve-Teknolojik-Oligarsi-\u2013-Turkiye-Gazetesi-26.01.2025.mp3?_=1\" \/><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/wp-content\/uploads\/Kuresel-Feodalizm-ve-Teknolojik-Oligarsi-\u2013-Turkiye-Gazetesi-26.01.2025.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/cagrierhan.net\/wp-content\/uploads\/Kuresel-Feodalizm-ve-Teknolojik-Oligarsi-\u2013-Turkiye-Gazetesi-26.01.2025.mp3\">https:\/\/cagrierhan.net\/wp-content\/uploads\/Kuresel-Feodalizm-ve-Teknolojik-Oligarsi-\u2013-Turkiye-Gazetesi-26.01.2025.mp3<\/a><\/audio>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5286adab elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5286adab\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">ABD\u2019de Donald Trump\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131yla birlikte uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde yeni bir d\u00f6neme girdik. \u0130lk ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6nemindeki baz\u0131 politikalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 Trump\u2019\u0131n ikinci d\u00f6neminde neyi ne \u015fekilde yapabilece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131sa da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6rt y\u0131lda daha \u00f6nce hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f baz\u0131 geli\u015fmelere \u015fahit olma ihtimalimiz y\u00fcksek.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">Trump sava\u015f istemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Kastetti\u011fi s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma. Fakat ilk andan itibaren sergiledi\u011fi tav\u0131rla sonu\u00e7lar\u0131 t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in \u00e7ok daha a\u011f\u0131r olabilecek bir m\u00fccadele ba\u015flat\u0131yor. Kiminle mi? Tutumuna bak\u0131l\u0131rsa ABD hari\u00e7 t\u00fcm d\u00fcnyayla. Her ne kadar as\u0131l rakibi \u00c7in olsa da ABD\u2019nin kendi m\u00fcttefikleri d\u00e2hil b\u00fct\u00fcn devletlerle ciddi ihtilaflar ya\u015fayabilece\u011fi bir safhaya giriyoruz.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">Orta \u00c7a\u011f\u2019da Bat\u0131 Avrupa\u2019da ge\u00e7erli olan feodal yap\u0131da, piramidin en tepesinde bir imparator (Kutsal Roma-Cermen \u0130mparatoru) bulunur, a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru krallar, prensler, d\u00fckler, kontlar, derebeyleri imparatorla ve birbirleriyle \u00e7o\u011funlukla yaz\u0131l\u0131 h\u00e2le getirilmemi\u015f bir yetki ve sorumluluk payla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde ili\u015fki kurarlard\u0131. Katolik Kilisesinin deste\u011fini alan imparator a\u015fa\u011f\u0131dakilerden, onlar da kendilerinden a\u015fa\u011f\u0131da olanlardan vergi al\u0131rlard\u0131. Sava\u015fa gidilece\u011fi zaman t\u00fcm birimler asker g\u00f6ndermek zorundayd\u0131lar. En altta topra\u011fa ba\u011fl\u0131 k\u00f6leler olan serfler yer al\u0131rd\u0131. Alttakilerden vergi toplayan her kademedeki y\u00f6neticinin en \u00f6nemli g\u00f6revi, kendine ba\u011fl\u0131 olanlar aras\u0131ndaki problemleri gidermekti. Bir malikane sahibi \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, me\u015fru miras\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n kim oldu\u011funa yine onun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu \u00fcst y\u00f6netici karar verirdi. Bu yap\u0131da imparatorlar ve krallar iki unsura dayan\u0131rlard\u0131: Me\u015fruiyetlerinin garantisi olan Kilise ve kendilerine silahl\u0131 kuvvet temin eden aristokratlar.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">Donald Trump\u2019\u0131n k\u00fcresel h\u00e2kimiyetini me\u015fru ilan edecek Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kilise benzeri bir kurum bug\u00fcn mevcut de\u011fil. Fakat muhataplar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 zoraki de olsa almas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordusu ve teknoloji devleri var. Suudi Arabistan\u2019dan 600 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m taahh\u00fcd\u00fc alan, iki g\u00fcn sonra da Davos\u2019taki D\u00fcnya Ekonomik Forumu\u2019nda bu taahh\u00fcd\u00fc -muhtemelen muhatab\u0131n\u0131n haberi bile olmadan- 1 trilyon dolara y\u00fckselten Trump bu g\u00fcc\u00fcne g\u00fcveniyor. Trump\u2019\u0131n form\u00fcl\u00fc \u00e7ok sade ve basit: Benim istedi\u011fimi yap, ben de seni kollayay\u0131m.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">ABD\u2019nin yeni ticaret ve teknoloji yakla\u015f\u0131m\u0131 da yukar\u0131daki bu sade form\u00fcle dayan\u0131yor. Ba\u015fkan Trump kendisinin istedi\u011fi ad\u0131mlar\u0131 atanlara kolayl\u0131klar sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131, kar\u015f\u0131 duranlar\u0131 ise \u201ch\u0131rpalayaca\u011f\u0131n\u0131\u201d pe\u015fin pe\u015fin d\u00fcnyaya ilan ediyor. Trump\u2019\u0131n \u201caristokratlar\u0131\u201d yemin t\u00f6reninde kendisini yaln\u0131z b\u0131rakmayan teknoloji devleri. Dev teknoloji \u015firketlerinin Trump\u2019la dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 teknolojik oligar\u015finin k\u00fcresel feodalizm d\u00fczenin tesisine deste\u011fi olarak yorumlamak m\u00fcmk\u00fcn. Bu etkile\u015fimin merkezinde de istihdamdan sosyal yap\u0131ya, savunmadan sa\u011fl\u0131\u011fa kadar insanl\u0131\u011f\u0131n istisnas\u0131z t\u00fcm alanlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fime u\u011fratacak olan yapay zek\u00e2 teknolojisi yer al\u0131yor.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">Trump d\u00fcnyadaki t\u00fcm yapay zek\u00e2 teknolojisini ABD\u2019de toplamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7ip \u00fcretimini tekeline alarak, sadece kendisinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinleyenlerle ve kendi istedi\u011fi kadar bu teknolojiden yararlanma imk\u00e2n\u0131 vermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Bu alandaki tek rakibi olan \u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ABD\u2019ye ra\u011fmen kendi \u00e7iplerini ve yapay zek\u00e2 teknolojilerini \u00fcretmeye kalk\u0131\u015fanlar\u0131 cayd\u0131rmak i\u00e7in yapt\u0131r\u0131mlara ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131 saklam\u0131yor.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">\u00d6n\u00fcm\u00fczde \u00e7ok kritik alt\u0131 ay var. 23 Ocak\u2019ta Trump\u2019\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 ve \u201cABD\u2019nin Yapay Zek\u00e2 Alan\u0131ndaki Liderli\u011finin \u00d6n\u00fcndeki Engellerin Kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ba\u015fkanl\u0131k kararnamesine g\u00f6re \u00e7e\u015fitli devlet kurumlar\u0131 ABD\u2019nin bu alandaki liderli\u011fini teminat alt\u0131na alacak ad\u0131mlar\u0131 haz\u0131rlayacak ve Ba\u015fkan\u2019a sunacak. Kararnamede, \u201cAmerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nin politikas\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesini, ekonomik rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve ulusal g\u00fcvenli\u011fi te\u015fvik etmek amac\u0131yla Amerika&#8217;n\u0131n k\u00fcresel yapay zek\u00e2 h\u00e2kimiyetini s\u00fcrd\u00fcrmek ve art\u0131rmakt\u0131r\u201d c\u00fcmlesi yer al\u0131yor. K\u00fcresel yapay zek\u00e2 h\u00e2kimiyetinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, k\u00fcresel hegemonyan\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi demek. Yapay zek\u00e2ya h\u00e2kim olan\u0131n d\u00fcnyaya h\u00e2kim olaca\u011f\u0131 yeni bir \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015flamas\u0131 demek.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"left\"} -->\n<p class=\"has-text-align-left\">G\u00f6r\u00fclen o ki, Trump \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7en ABD\u2019nin liderli\u011fini devam ettirmek i\u00e7in yapay zek\u00e2y\u0131 tekeline almay\u0131 merkeze oturtan, silahl\u0131 kuvvetleri ve teknoloji \u015firketlerini yeri geldi\u011finde sert g\u00fc\u00e7 unsuru olarak kullanan, kendisine biat etmeyenleri yapt\u0131r\u0131mlarla yola getirmeyi standart uygulama olarak benimseyen bir politikay\u0131 kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015facak. Ama i\u015fi zor. Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri ba\u015fta olmak \u00fczere ABD\u2019nin geleneksel m\u00fcttefiklerini kendisinden uzakla\u015ft\u0131rarak bu hedef do\u011frultusunda ilerlemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Rusya\u2019y\u0131 ve Hindistan\u2019\u0131 yan\u0131na almadan \u00c7in\u2019in Asya-Pasifik alan\u0131nda olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yeni s\u0131klet merkezini zay\u0131flatmas\u0131 \u00e7ok zor. Hepsinden \u00f6nemlisi, ABD\u2019de i\u00e7 siyasi bar\u0131\u015f\u0131 ve sosyal huzuru korumadan d\u0131\u015far\u0131da t\u00fcm bu ad\u0131mlar\u0131 atabilmesi s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-491fffc elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"491fffc\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7445bef\" data-id=\"7445bef\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD\u2019de Donald Trump\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131yla birlikte uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde yeni bir d\u00f6neme girdik. \u0130lk ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6nemindeki baz\u0131 politikalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 Trump\u2019\u0131n ikinci d\u00f6neminde neyi ne \u015fekilde yapabilece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131sa da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6rt y\u0131lda daha \u00f6nce hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f baz\u0131 geli\u015fmelere \u015fahit olma ihtimalimiz y\u00fcksek. Trump sava\u015f istemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Kastetti\u011fi s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma. Fakat ilk andan itibaren [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":17042,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-17041","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17041\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}