{"id":1665,"date":"2015-06-21T15:00:25","date_gmt":"2015-06-21T12:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1665"},"modified":"2024-03-07T17:55:00","modified_gmt":"2024-03-07T14:55:00","slug":"pydnin-hedefi-akdeniz-mi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1665","title":{"rendered":"PYD’nin hedefi Akdeniz mi? (21.06.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrkiye-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan sonra PYD, I\u015e\u0130D’i Tel Abyad’dan \u00e7\u0131kartt\u0131. B\u00f6ylece, PYD’nin kendi haritas\u0131nda verilen isimleriyle Cizre ve Kobani “kantonlar\u0131” aras\u0131ndaki irtibat sa\u011flanm\u0131\u015f oldu. En do\u011fuda Derik’ten en bat\u0131da Ezaz’a kadar uzanan alanlar birle\u015ftirildi. PYD’nin kontrol etti\u011fi b\u00f6lgenin s\u0131n\u0131r\u0131 Halep’e dayand\u0131. Bir sonraki hedefin Afrin “kantonu” ile Kobani “kantonu” aras\u0131ndaki b\u00f6lgeyi ele ge\u00e7irmek oldu\u011funu anlamak i\u00e7in stratejist olmaya gerek yok.<\/span><\/p>\n

Hemen g\u00fcneyimizde “Suriye K\u00fcrdistan\u0131” kuruluyor. 1991’de Saddam H\u00fcseyin’in K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131’n\u0131 kaybetmesinden sonra Irak’\u0131n kuzeyinde ABD’nin deste\u011fiyle “Irak K\u00fcrdistan\u0131”n\u0131n olu\u015fturulma s\u00fcrecine \u015fahit olmu\u015ftuk. 2005’teki Irak Anayasas\u0131’yla bu b\u00f6lgenin ad\u0131 “Irak K\u00fcrdistan \u00d6zerk B\u00f6lgesi” olarak tescil edildi. Ba\u011fdat y\u00f6netimiyle ili\u015fkilerinin d\u00fczeyine ba\u011fl\u0131 olarak Irak’\u0131n kuzeyindeki y\u00f6netim “ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k” hedefini zaman zaman dile getirmekten \u00e7ekinmiyor.<\/span><\/p>\n

\u015eimdi de, do\u011fudan bu alana kom\u015fu yeni bir K\u00fcrt siyasi entitesi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Kontrol ettikleri bir toprak par\u00e7as\u0131 var. \u00dczerinde “egemenlik” yetkisi kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir ahali var. Kendilerine g\u00f6re bir “bayraklar\u0131” var. Silahl\u0131 birimleri, idari te\u015fkilatlar\u0131 hatta s\u00f6zde yarg\u0131 organlar\u0131 bile var. En \u00f6nemlisi, 1991’de Irak K\u00fcrtlerinin sahip oldu\u011funa benzer \u015fekilde arkalar\u0131nda ABD’nin deste\u011fi var.<\/span><\/p>\n

Ayn-el Arab\/Kobani \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n\u0131z. ABD’nin hava deste\u011fi olmadan PYD I\u015e\u0130D’i p\u00fcsk\u00fcrtebilir miydi? Peki Tel Abyad’da yine ABD deste\u011fi olmadan I\u015e\u0130D’in ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir miydi? Cevaplar\u0131n\u0131z ‘hay\u0131r’ ise, o zaman ABD’nin bu deste\u011fi sadece I\u015e\u0130D’i yok etmek i\u00e7in mi verdi\u011fini sorgulamaya ba\u015flayabilirsiniz. Bence hay\u0131r. Aksine, Washington’un I\u015e\u0130D’in tam olarak ortadan kalkmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n

B\u00fcnyesinde yer alan ve \u00e7ekirde\u011findeki ter\u00f6rist grupla ilgisi olmayan S\u00fcnni a\u015firetleri tamamen yabanc\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n iyi bir fikir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinciyle hareket eden ABD, kendi \u00e7izdi\u011fi \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde kalmak kayd\u0131yla, bu \u00f6rg\u00fct\u00fc kullanabildi\u011fi kadar kullanmaya devam edecek. Niye yok etsin ki? I\u015e\u0130D’in faydalar\u0131 saymakla bitmez! Esad rejimini yola getirmek i\u00e7in ileride bask\u0131 unsuru olarak kullan\u0131labilir. \u0130ran’\u0131n L\u00fcbnan-Irak eksenindeki n\u00fcfuzunu etkisizle\u015ftirmeye yarar. T\u00fcrkiye’nin -ABD’den ba\u011f\u0131ms\u0131z- b\u00f6lge politikalar\u0131n\u0131 dizginlemeye bire birdir. Bat\u0131’da ne kadar radikal varsa, ‘cihat\u00e7\u0131’ etiketi alt\u0131nda I\u015e\u0130D saflar\u0131nda temerk\u00fcz ettirilir; Avrupa ‘temizlenmi\u015f’ olur. I\u015e\u0130D’den endi\u015fe duyan Arap rejimlerine milyarlarca dolarl\u0131k silah sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in me\u015fru bir zemin sunar. \u0130srail ile mutedil Arap h\u00fck\u00fcmetleri yaz\u0131l\u0131 olmayan bir ittifak i\u00e7ine girerler…<\/span><\/p>\n

I\u015e\u0130D bu i\u015flere yararken, PYD’nin de ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan muhtelif faydalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u0130leriki safhada Kuzey Irak’la ile -en az\u0131ndan konfederatif bi\u00e7imde- birle\u015ftirilmek kayd\u0131yla, ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011funda denize \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olan ABD dostu K\u00fcrdistan’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ancak Suriye’nin kuzeyinin PYD taraf\u0131ndan kontrol\u00fcyle teminat alt\u0131na al\u0131nabilir. B\u00f6ylece, 2003 Irak sald\u0131r\u0131s\u0131ndan sonra ortaya at\u0131lan ve Arap Bahar\u0131ndan sonra olgunla\u015fmaya ba\u015flayan Suriye ve Irak’\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi senaryosunda son a\u015famaya ge\u00e7ilmi\u015f olur. David Ben Gurion’un \u00c7evresel Pakt giri\u015fiminden bu yana \u0130srail’in g\u00fcndeminden hi\u00e7 \u00e7\u0131kmayan, Suriye ve Irak’\u0131 kuzeyden bask\u0131 alt\u0131nda tutabilecek bir K\u00fcrt devletinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 iyice netle\u015fir. ABD’ye medyun-u \u015f\u00fckran olarak kurulacak Orta Do\u011fu’nun bu m\u00fcstakbel devletinin b\u00f6lgedeki g\u00fc\u00e7 dengelerini k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirece\u011fi nettir.<\/span><\/p>\n

Fakat kuzeyinde T\u00fcrkiye, g\u00fcneyinde Arap devletleri bulunan ve denize \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olmayan bir K\u00fcrt devletinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ABD deste\u011fine ra\u011fmen uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 beklenemez. Di\u011fer taraftan, PYD’nin Akdeniz’e \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in bat\u0131ya do\u011fru bir hamle yapmas\u0131 durumunda I\u015e\u0130D d\u0131\u015f\u0131ndaki Araplar\u0131 da kar\u015f\u0131s\u0131na almas\u0131 muhtemeldir.<\/span><\/p>\n

PYD’nin Kobani-Afrin ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 K\u00fcrt olmayan unsurlardan ‘ar\u0131nd\u0131rma’, Halep’e kom\u015fu olma ve Akdeniz’e \u00e7\u0131kacak bir koridor meydana getirme giri\u015fimleri olursa, T\u00fcrkiye’nin bug\u00fcnk\u00fcnden daha az toleransl\u0131 olmas\u0131 ihtimali y\u00fckselmektedir. PYD’nin b\u00f6yle bir hamle yapmas\u0131 durumunda, yol \u00fcst\u00fcnde yer alan Suriye T\u00fcrkleriyle (T\u00fcrkmenler) kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelece\u011fi, bir \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fanmas\u0131 halinde, meselenin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir anda farkl\u0131 bir anlam ta\u015f\u0131maya ba\u015flayaca\u011f\u0131 ak\u0131ldan \u00e7\u0131kmamal\u0131d\u0131r…<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan sonra PYD, I\u015e\u0130D’i Tel Abyad’dan \u00e7\u0131kartt\u0131. B\u00f6ylece, PYD’nin kendi haritas\u0131nda verilen isimleriyle Cizre ve Kobani “kantonlar\u0131” aras\u0131ndaki irtibat sa\u011flanm\u0131\u015f oldu. En do\u011fuda Derik’ten en bat\u0131da Ezaz’a kadar uzanan alanlar birle\u015ftirildi. PYD’nin kontrol etti\u011fi b\u00f6lgenin s\u0131n\u0131r\u0131 Halep’e dayand\u0131. Bir sonraki hedefin Afrin “kantonu” ile Kobani “kantonu” aras\u0131ndaki b\u00f6lgeyi ele ge\u00e7irmek oldu\u011funu anlamak i\u00e7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1665"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1665\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}