{"id":1656,"date":"2015-05-31T14:55:45","date_gmt":"2015-05-31T11:55:45","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1656"},"modified":"2024-03-07T21:04:44","modified_gmt":"2024-03-07T18:04:44","slug":"orta-doguyu-bu-hale-kim-getirdi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1656","title":{"rendered":"ORTA DO\u011eU&#8217;YU BU H\u00c2LE K\u0130M GET\u0130RD\u0130? (31.05.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD Savunma Bakan\u0131 Ashton Carter I\u015e\u0130D&#8217;in Ramadi&#8217;yi ele ge\u00e7irmesinden sonra, &#8220;Irak ordusu sava\u015fma iradesi g\u00f6stermedi&#8221; dedi. Bu k\u0131sac\u0131k ifade asl\u0131nda o kadar b\u00fcy\u00fck bir tepkiyi hak ediyor ki!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Sormak laz\u0131m d\u00fcnyan\u0131n hiper g\u00fcc\u00fc ABD&#8217;nin ba\u015fkentindeki yetkililere, &#8220;Siz Irak&#8217;\u0131 i\u015fgal etmeden \u00f6nce I\u015e\u0130D mi vard\u0131?&#8221; diye.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">B\u00fcy\u00fck devlet olmak, kendi sebep olduklar\u0131n\u0131z\u0131 kimseye sorgulatmadan, sanki kabahatli olan hep ba\u015fkas\u0131ym\u0131\u015f gibi davranmay\u0131 m\u0131 gerektirir? Orta Do\u011fu&#8217;nun bu h\u00e2le gelmesinde \u00f6zellikle 2000-2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki George W. Bush d\u00f6neminde izlenen siyasetin etkisini g\u00f6z ard\u0131 ederek yap\u0131lacak de\u011ferlendirmelerin anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortada. Barack Obama&#8217;n\u0131n Irak siyaseti de bug\u00fcnk\u00fc tablonun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n sebeplerinden biri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Obama&#8217;n\u0131n bakan\u0131 Irak ordusunun &#8220;iradesizli\u011finden&#8221; s\u00f6z ediyor. Bir di\u011fer yetkili, &#8220;sava\u015fmay\u0131 bilmiyorlar&#8221; diyor. Irak askerlerinin &#8220;korkak&#8221; oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen ABD&#8217;li komutanlardan baz\u0131lar\u0131, isimlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 istemeden, ABD bas\u0131n\u0131na deme\u00e7ler veriyor. Ama Washington&#8217;da bir Allah&#8217;\u0131n kulu da \u00e7\u0131k\u0131p Orta Do\u011fu&#8217;yu cehenneme \u00e7eviren geli\u015fmelerin asli sebeplerini mercek alt\u0131na yat\u0131rm\u0131yor. &#8220;Ortada Irak m\u0131 kald\u0131? Irakl\u0131l\u0131k diye bir birle\u015ftirici unsur neden yok?&#8221; sorular\u0131n\u0131 kimse cevaplamaya yana\u015fm\u0131yor?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Varsa yoksa, b\u00f6lgenin radikal ak\u0131mlar\u0131n bar\u0131nmas\u0131 i\u00e7in m\u00fcsait olu\u015fu, demokratik tecr\u00fcbenin olmay\u0131\u015f\u0131, etnik ve dinsel ho\u015fg\u00f6r\u00fc eksikli\u011fi, devlet otoritesinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, ba\u015far\u0131s\u0131z h\u00fck\u00fcmetler, ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131k, a\u015firet yap\u0131s\u0131, cehalet, \u015fiddet sarmal\u0131 vs. Hepsine eyvallah. Ama iki unsur daha var ki, t\u00fcm bu s\u0131ralanan sebeplerin de k\u00f6keninde onlar yat\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">1. B\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin s\u00fcrekli m\u00fcdahalesi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">2. \u0130srail&#8217;in hukuk d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6z yumulmas\u0131.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">B\u00f6lgeye verilen Orta Do\u011fu isminin nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015flayarak d\u0131\u015f akt\u00f6rlerin bu b\u00f6lgeyle ili\u015fkilerinin detaylar\u0131n\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ki, bilhassa Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131ndaki d\u0131\u015f m\u00fcdahaleler olmasayd\u0131, bug\u00fcn bamba\u015fka bir Orta Do\u011fu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olurduk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">B\u00f6lgedeki temel sorunlar\u0131n hemen hepsinde s\u00f6z konusu d\u0131\u015f m\u00fcdahalelerin izi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u0131n\u0131r anla\u015fmazl\u0131klar\u0131ndan s\u00f6z ederken, b\u00f6lgedeki s\u0131n\u0131rlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u0130ngiltere ve Fransa taraf\u0131ndan cetvelle \u00e7izildi\u011fini unutamay\u0131z. Orta Do\u011fu&#8217;da demokrasinin olmay\u0131\u015f\u0131 burada ya\u015fayan halklar\u0131n &#8220;beceriksizli\u011finden&#8221; mi kaynaklan\u0131yor? Ne ilgisi var? B\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eden diktat\u00f6rl\u00fckleri, tek parti y\u00f6netimlerini ve monar\u015fileri desteklememi\u015f olsalard\u0131, bug\u00fcne kadar baz\u0131 \u00fclkelerdeki demokratik te\u015febb\u00fcslerin kurumsalla\u015fmas\u0131 yolunda pek\u00e2l\u00e2 mesafe katedilebilirdi. Yabanc\u0131 g\u00f6zlemcilerin t\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan &#8220;adil ve d\u00fczg\u00fcn&#8221; olarak nitelendirilen 2006 y\u0131l\u0131ndaki Filistin Parlamento Se\u00e7imi&#8217;nin sonucu ABD ve AB taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015f olsayd\u0131 muhtemelen bug\u00fcn \u00e7ok farkl\u0131 bir Filistin-\u0130srail bar\u0131\u015f s\u00fcreci manzaras\u0131 olacakt\u0131. M\u0131s\u0131r darbesine destek verilmemi\u015f olsayd\u0131, b\u00f6lgedeki demokrasi yanl\u0131s\u0131 unsurlar bu kadar \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmayacaklard\u0131. Orta Do\u011fu&#8217;yu &#8220;b\u00f6l ve y\u00f6net&#8221; zihniyetiyle ellerinde tutmak isteyenler etnik ve dinsel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bu denli k\u00f6r\u00fcklemeselerdi, radikalizm bug\u00fcnk\u00fc boyutlar\u0131na ula\u015famayacakt\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Di\u011fer taraftan, \u0130srail&#8217;in kurulu\u015fundan bug\u00fcne ya\u015fanan, saymakla bitmeyecek kadar \u00e7ok hukuk d\u0131\u015f\u0131l\u0131k da, ba\u015fka hukuk d\u0131\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ve haks\u0131zl\u0131klar\u0131 tetikliyor. 1948&#8217;den bu yana anayurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen Filistinlilerin say\u0131s\u0131 bug\u00fcn 5 milyondan fazla. \u00c7o\u011fu ba\u015fka \u00fclkelerde en temel medeni haklardan mahrum olarak ya\u015f\u0131yor. \u0130srail&#8217;in evvela i\u015fgal etti\u011fi ard\u0131ndan da ilhak etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n, uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak Yahudi yerle\u015fimcilere a\u00e7\u0131lmas\u0131 devam ediyor. Uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f\u0131, g\u00fcvenli\u011fi ve insan onurunu korumak i\u00e7in kurulmu\u015f olan Birle\u015fmi\u015f Milletler eli kolu ba\u011fl\u0131 seyrediyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">D\u0131\u015f akt\u00f6rlerin deste\u011fi olmasayd\u0131 \u0130srail 48 y\u0131ld\u0131r i\u015fgal alt\u0131nda tuttu\u011fu topraklardan \u00e7ekilmemeyi nas\u0131l becerebilirdi? Adil s\u0131n\u0131rlara sahip ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin Devleti&#8217;nin varl\u0131\u011f\u0131, bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan bir\u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendileri i\u00e7in uydurdu\u011fu me\u015fruiyet dairesini de ortadan kald\u0131rmaz m\u0131yd\u0131?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">B\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin liderleri, devlet yetkilileri ve kanaat \u00f6nderleri on y\u0131llard\u0131r sistematik bi\u00e7imde tahrip edilen Orta Do\u011fu&#8217;nun \u00fcretti\u011fi olumsuzluklar\u0131n sorumlulu\u011funu b\u00f6lge insanlar\u0131na y\u00fckleme kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan vazge\u00e7melidirler. ABD Savunma Bakan\u0131 Carter&#8217;in talihsiz ve yersiz a\u00e7\u0131klamas\u0131na benzer a\u00e7\u0131klamalar\u0131n tekrar edilmesi mevcut sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne hi\u00e7bir katk\u0131 sa\u011flamaz&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Savunma Bakan\u0131 Ashton Carter I\u015e\u0130D&#8217;in Ramadi&#8217;yi ele ge\u00e7irmesinden sonra, &#8220;Irak ordusu sava\u015fma iradesi g\u00f6stermedi&#8221; dedi. Bu k\u0131sac\u0131k ifade asl\u0131nda o kadar b\u00fcy\u00fck bir tepkiyi hak ediyor ki! Sormak laz\u0131m d\u00fcnyan\u0131n hiper g\u00fcc\u00fc ABD&#8217;nin ba\u015fkentindeki yetkililere, &#8220;Siz Irak&#8217;\u0131 i\u015fgal etmeden \u00f6nce I\u015e\u0130D mi vard\u0131?&#8221; diye. B\u00fcy\u00fck devlet olmak, kendi sebep olduklar\u0131n\u0131z\u0131 kimseye sorgulatmadan, sanki kabahatli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13444,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1656","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1656\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}