{"id":1650,"date":"2015-05-17T14:54:08","date_gmt":"2015-05-17T11:54:08","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1650"},"modified":"2024-03-07T21:08:06","modified_gmt":"2024-03-07T18:08:06","slug":"balkanlarda-kritik-gelismeler-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1650","title":{"rendered":"BALKANLAR&#8217;DA KR\u0130T\u0130K GEL\u0130\u015eMELER (17.05.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Yugoslavya&#8217;n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde ya\u015fanan kanl\u0131 olaylar h\u00e2l\u00e2 haf\u0131zalar\u0131m\u0131zda. En az 250 bin Bosnal\u0131 M\u00fcsl\u00fcman 1991-1995 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda devam eden sava\u015fta katledilmi\u015fti. Aralar\u0131nda, bir gecede 8000 M\u00fcsl\u00fcman\u0131n hunharca \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Srebrenitza soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n da oldu\u011fu \u00e7ok say\u0131da katliam aradan ge\u00e7en 20 y\u0131la ra\u011fmen unutulmad\u0131.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Dayton Anla\u015fmas\u0131&#8217;yla Bosna&#8217;da sular durulduktan bir s\u00fcre sonra bu kez Kosova kar\u0131\u015fm\u0131\u015f ve Kosoval\u0131 Arnavutlar\u0131n Bosnal\u0131lara benzer bir kitlesel katliama maruz kalmalar\u0131 ancak bir NATO harek\u00e2t\u0131 sayesinde engellenebilmi\u015fti. Uzmanlar\u0131n bug\u00fcn bile uluslararas\u0131 hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu harek\u00e2t ger\u00e7ekle\u015fmeseydi, Kosova da kan g\u00f6l\u00fcne d\u00f6necekti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Ard\u0131ndan, eski Yugoslavya&#8217;n\u0131n di\u011fer bir par\u00e7as\u0131 olan Makedonya kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, binlerce sivilin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin bask\u0131s\u0131yla taraflar aras\u0131nda 2001&#8217;de yap\u0131lan Ohri Anla\u015fmas\u0131&#8217;yla bar\u0131\u015f ortam\u0131 zoraki de olsa tesis edilebilmi\u015fti.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kom\u015fu oldu\u011fu Balkanlar&#8217;\u0131 &#8220;yumu\u015fak karn\u0131&#8221; olarak de\u011ferlendiren Avrupa Birli\u011fi (AB) 2002&#8217;deki Selanik Zirvesi&#8217;nde ald\u0131\u011f\u0131 kararlar \u00e7er\u00e7evesinde, Bosna, Kosova ve Makedonya&#8217;da ya\u015fananlara benzer yeni olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini engellemek i\u00e7in b\u00f6lgeye y\u00f6nelik \u00f6zel bir program ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Bat\u0131 Balkan \u00fclkeleriyle \u0130stikrar ve Ortakl\u0131k Anla\u015fmalar\u0131 imzalayan AB, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 mali ve teknik destek sayesinde bu \u00fclkelerde devlet kurumlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na h\u0131z kazand\u0131rmay\u0131, kamu otoritesini g\u00fc\u00e7lendirmeyi, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 teminat alt\u0131na almay\u0131, etnik-dinsel \u00e7at\u0131\u015fma potansiyelini ortadan kald\u0131rmay\u0131 ve yolsuzluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmeyi hedeflemekteydi. \u0130stikrar ve Ortakl\u0131k anla\u015fmalar\u0131n\u0131n iyi i\u015flemesi durumunda, Bat\u0131 Balkan \u00fclkelerine AB&#8217;ye \u00fcye olarak kat\u0131lma yolunu da a\u00e7an AB, H\u0131rvatistan&#8217;\u0131 \u00fcye olarak ald\u0131. Arnavutluk, Karada\u011f, Makedonya ve S\u0131rbistan&#8217;a da adayl\u0131k stat\u00fcs\u00fc verdi.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Her ne kadar AB&#8217;den gelen mali destek ve bir g\u00fcn AB&#8217;ye \u00fcye olabilme \u00fcmidi, Bat\u0131 Balkanlar&#8217;daki toplumlar aras\u0131 gerilimi bir nebze olsun yat\u0131\u015ft\u0131rsa da, hi\u00e7bir zaman tam olarak ortadan kald\u0131ramad\u0131. Hele 2009&#8217;dan itibaren bir yandan ekonomik kriz, di\u011fer yandan da geni\u015fleme yorgunlu\u011fu sebebiyle AB&#8217;nin yeni \u00fcye kabul etme konusunda, 2004-2007 d\u00f6nemindeki geni\u015fleme dalgas\u0131ndakine nazaran daha temkinli bir tav\u0131r sergilemeye ba\u015flamas\u0131, ba\u015fta Makedonya ve Kosova olmak \u00fczere Bat\u0131 Balkanlar&#8217;\u0131n tamam\u0131nda bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Bunun do\u011fal sonucu da, bir s\u00fcredir \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f olan gerilimlerin tekrar su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flamas\u0131 oldu.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Makedonya&#8217;n\u0131n Kumanova \u015fehrinde meydana gelen ve 22 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc, 37 ki\u015finin yaralanmas\u0131yla sonu\u00e7lanan olay\u0131 de\u011ferlendirirken, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fim y\u00fckselmekte olan gerginlik e\u011filimini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir. Makedonya&#8217;da halen s\u00fcrmekte olan bir siyasi depreme sebep olan Kumanova olay\u0131, g\u00f6z ard\u0131 edilebilecek nitelikte, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir etnik Arnavut-Makedon \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fildir. Arnavutluk&#8217;u, Kosova&#8217;y\u0131 ve bir y\u00f6n\u00fcyle S\u0131rbistan&#8217;\u0131 ilgilendirdi\u011fi kadar, t\u00fcm Balkanlar&#8217;\u0131n g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131yla do\u011frudan ilgili bir geli\u015fmedir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bug\u00fcn AB \u00fcyesi olan Slovenya ve H\u0131rvatistan bir \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015far\u0131da tutulabilirse de, Yugoslavya&#8217;dan ayr\u0131lan di\u011fer t\u00fcm devletlerin birbirleriyle toprak ve n\u00fcfus ihtilaflar\u0131 oldu\u011fu, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fin derin yaralar\u0131n\u0131n hen\u00fcz tam olarak tedavi edilemedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu da kimi zaman b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmi\u015f provokasyonlar\u0131n bu \u00fclkelerde \u00e7ok ciddi y\u0131k\u0131mlara s\u00fcratle yol a\u00e7abilece\u011fi endi\u015fesini y\u00fckseltmektedir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130lk bak\u0131\u015fta ge\u00e7mi\u015fteki bir hesapla\u015fman\u0131n g\u00fcncel uzant\u0131s\u0131ym\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken, yani etnik \u00e7at\u0131\u015fma g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcndeki bir olay, e\u011fer s\u00f6z konusu b\u00f6lge bir \u015fekilde stratejik \u00f6neme sahipse, asl\u0131nda \u00e7ok farkl\u0131 nedenlerle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir. Balkanlar&#8217;dan s\u00f6z ediyoruz! 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren Balkanlar&#8217;\u0131n i\u00e7 dinamikleri ya b\u00f6lgeye stratejik \u00f6ncelikleri do\u011frultusunda yakla\u015fan devletler taraf\u0131ndan &#8220;in\u015fa edilmi\u015f&#8221; ya da bu dinamiklerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar k\u00fcresel ya da b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Makedonya geli\u015fmelerini T\u00fcrk Ak\u0131m projesinden ve Rusya-Ukrayna krizinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011ferlendirmek g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Hal b\u00f6yle olunca da, krizin derinle\u015fmesi ancak t\u00fcm muhtemel sebeplerin dikkate al\u0131nmas\u0131yla \u00fcretilecek \u00e7\u00f6z\u00fcmler sayesinde \u00f6nlenebilir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">&#8220;Buras\u0131 Avrupa. 1990&#8217;larda ya\u015fananlar tekerr\u00fcr etmez&#8221; demek, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 deve ku\u015fu gibi kuma g\u00f6mmekle e\u015f de\u011ferdir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yugoslavya&#8217;n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde ya\u015fanan kanl\u0131 olaylar h\u00e2l\u00e2 haf\u0131zalar\u0131m\u0131zda. En az 250 bin Bosnal\u0131 M\u00fcsl\u00fcman 1991-1995 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda devam eden sava\u015fta katledilmi\u015fti. Aralar\u0131nda, bir gecede 8000 M\u00fcsl\u00fcman\u0131n hunharca \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Srebrenitza soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n da oldu\u011fu \u00e7ok say\u0131da katliam aradan ge\u00e7en 20 y\u0131la ra\u011fmen unutulmad\u0131. Dayton Anla\u015fmas\u0131&#8217;yla Bosna&#8217;da sular durulduktan bir s\u00fcre sonra bu kez Kosova kar\u0131\u015fm\u0131\u015f ve Kosoval\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13450,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1650\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}