{"id":1641,"date":"2015-04-19T14:51:29","date_gmt":"2015-04-19T11:51:29","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1641"},"modified":"2024-03-07T21:13:00","modified_gmt":"2024-03-07T18:13:00","slug":"canakkaleyi-hatirlayalim-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1641","title":{"rendered":"\u00c7ANAKKALE&#8217;Y\u0130 HATIRLAYALIM (19.04.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bir\u00e7ok tarih\u00e7iye g\u00f6re, \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n en az iki y\u0131l uzamas\u0131na sebep olmu\u015ftur. E\u011fer \u0130ngiltere Donanma Bakan\u0131 Winston Churchill&#8217;in hesaplar\u0131 tutmu\u015f olsayd\u0131, \u0130tilaf Devletleri Mart 1915&#8217;te \u0130stanbul&#8217;a girecek, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nu sava\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itecek, Rusya&#8217;ya g\u00f6nderilecek yard\u0131m sayesinde Almanya&#8217;n\u0131n da cephede gerilemesi sa\u011flanacakt\u0131. Churchill&#8217;in t\u00fcm hesaplar\u0131 Mehmet\u00e7i\u011fin efsanevi direni\u015fine \u00e7arpt\u0131, kald\u0131. T\u00fcrk askeri \u00c7anakkale&#8217;de 100 y\u0131l sonra bile hat\u0131rlanan bir kahramanl\u0131k destan\u0131 yazd\u0131.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Alman donanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 Goeben ve Breslau z\u0131rhl\u0131lar\u0131n\u0131n A\u011fustos 1914&#8217;te \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan ge\u00e7erek \u0130stanbul&#8217;a gelmeleri ve Yavuz ve Midilli adlar\u0131yla Osmanl\u0131 Donanmas\u0131&#8217;na kat\u0131lmalar\u0131yla birlikte, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n Almanlar\u0131n yan\u0131nda sava\u015fa giri\u015fi i\u00e7in geri say\u0131m ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngilizler tam da o tarihlerde \u00c7anakkale&#8217;ye yap\u0131lacak bir harek\u00e2t\u0131 planlamaya ba\u015flad\u0131lar. 27 Eyl\u00fcl&#8217;de Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 may\u0131nlayarak, t\u00fcm gemilerin ge\u00e7i\u015fine kapatt\u0131. Tam bir ay sonra da, Yavuz ve Midilli z\u0131rhl\u0131lar\u0131 Karadeniz&#8217;e a\u00e7\u0131larak Rusya&#8217;n\u0131n Odessa ve Sivastopol limanlar\u0131n\u0131 bombalad\u0131. Rusya 2 Kas\u0131m&#8217;da Osmanl\u0131&#8217;ya sava\u015f ilan etti. \u0130ngilizler hen\u00fcz Osmanl\u0131&#8217;ya sava\u015f a\u00e7mam\u0131\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen 3 Kas\u0131m&#8217;da \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n giri\u015findeki baz\u0131 kaleleri bombalad\u0131lar. \u0130ki g\u00fcn sonra \u0130ngiltere ve Fransa Osmanl\u0131&#8217;ya sava\u015f ilan ettiler.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kas\u0131m 1914&#8217;te \u00c7anakkale harekat\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 Londra&#8217;da netle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Rusya&#8217;ya yard\u0131m ve Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n sava\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itilmesinin yan\u0131nda \u0130ngilizlerin iki hedefi daha vard\u0131. 11 Kas\u0131m&#8217;da Cihad-\u0131 Ekber ilan etmi\u015f olan Halife V. Mehmed Re\u015fad&#8217;\u0131 ele ge\u00e7irerek, Hindistan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131&#8217;n\u0131n \u0130ngiltere&#8217;ye kar\u015f\u0131 ayaklanmas\u0131n\u0131 engellemek ve hen\u00fcz sava\u015fa girmemi\u015f olan Yunanistan ve Bulgaristan&#8217;\u0131n \u0130tilaf Devleri yan\u0131nda yer almalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">15 \u015eubat 1915&#8217;te \u0130ngiliz u\u00e7aklar\u0131n\u0131n Bo\u011faz \u00fcst\u00fcndeki ke\u015fif u\u00e7u\u015flar\u0131yla harekat ba\u015flad\u0131. \u0130ngiliz-Frans\u0131z m\u00fc\u015fterek g\u00f6rev kuvveti \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flardan 80 gemi ve 8 denizalt\u0131dan m\u00fcte\u015fekkildi. Kuvvet komutan\u0131 Amiral Sackville Carden 4 Mart&#8217;ta Churchill&#8217;e yollad\u0131\u011f\u0131 telgrafta, en ge\u00e7 14 g\u00fcn i\u00e7inde \u0130stanbul&#8217;a ula\u015facaklar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131. Hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in 18 Mart&#8217;ta harekete ge\u00e7tiklerinde hi\u00e7 ummad\u0131klar\u0131 bir savunmayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. T\u00fcrk top\u00e7usunun att\u0131\u011f\u0131 mermiler ve Nusrat may\u0131n gemisinin d\u00f6\u015fedi\u011fi may\u0131nlar birka\u00e7 saat i\u00e7inde 4 gemiyi bat\u0131rd\u0131 ve 3&#8217;\u00fcn\u00fc de kullan\u0131lamaz hale getirdi. O g\u00fcn \u0130tilaf Devletleri 700 kay\u0131p verdi.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Denizden ge\u00e7me te\u015febb\u00fcs\u00fc ba\u015far\u0131s\u0131z olunca, nisan ay\u0131nda Gelibolu yar\u0131madas\u0131na \u00e7\u0131karma yapan \u0130tilaf Devletleri, a\u011fustos ay\u0131na kadar s\u00fcren m\u00fcteaddid denemelerine ra\u011fmen Mehmet\u00e7i\u011fin direni\u015fini k\u0131ramad\u0131lar. \u0130ngiltere&#8217;nin o tarihteki s\u00f6m\u00fcrgeleri olan Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan ve New Foundland&#8217;ten (Kanada), Fransa&#8217;n\u0131n ise Senegal&#8217;den getirdi\u011fi askerlerin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla yakla\u015f\u0131k 560 bin ki\u015fiden olu\u015fan bu kalabal\u0131k ordu, kendilerinden say\u0131ca az olmas\u0131na ra\u011fmen vatanlar\u0131n\u0131 savunmakta olduklar\u0131n\u0131n bilinciyle hareket eden T\u00fcrk ordusunu ge\u00e7emedi. T\u00fcrk ordusunun yetenekli komutanlar\u0131n\u0131n stratejik komuta kabiliyeti ve taktik \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri \u00c7anakkale&#8217;yle ilgili \u00e7ok say\u0131da harp tarihi kitab\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan bir husustur. 19. T\u00fcmen&#8217;in komutan\u0131 Yarbay Mustafa Kemal&#8217;in ad\u0131 ilk kez bu sava\u015f s\u0131ras\u0131ndaki ba\u015far\u0131lar\u0131 sebebiyle t\u00fcm Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda duyulmu\u015ftur.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00c7anakkale kara sava\u015flar\u0131nda her iki taraf toplam yar\u0131m milyona yak\u0131n kay\u0131p verdi. T\u00fcrk ordusunda yakla\u015f\u0131k 75 bin \u015fehit ve 130 bin yaral\u0131 oldu\u011fu konusunda genel bir kanaat olsa da baz\u0131 kaynaklarda \u015fehit say\u0131s\u0131n\u0131n 100 binin \u00fczerinde oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130mparatorlu\u011fumuzun her k\u00f6\u015fesinden gelerek vatan m\u00fcdafaas\u0131 yapanlar, topra\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri Gelibolu yar\u0131madas\u0131na bir Osmanl\u0131 Mozai\u011fi nak\u015fettiler.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Sava\u015f\u0131n hem T\u00fcrk hem de d\u00fcnya tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 oldu. \u00c7anakkale&#8217;de d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc iki devletine kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan zafer, 93 Harbi&#8217;nden beri -neredeyse s\u00fcrekli- yenilgiler tadan Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin cesaretini kam\u00e7\u0131lad\u0131. Irak ve Sina cephelerinde \u0130ngiltere&#8217;ye kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken kendine daha g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcven duymas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00c7anakkale, Milli M\u00fccadele&#8217;nin de tohumlar\u0131n\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer oldu. Hemen tamam\u0131 \u00c7anakkale cephesinde silah arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 yapan Milli M\u00fccadele kahramanlar\u0131, \u0130stanbul&#8217;un d\u00fc\u015fman i\u015fgaline u\u011framas\u0131 durumunda Anadolu&#8217;da bir direni\u015f ba\u015flatma d\u00fc\u015f\u00fcncesini ilk kez \u00c7anakkale&#8217;de geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130tilaf Devletleri \u00c7anakkale&#8217;yi ge\u00e7emedi\u011fi i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan yard\u0131m alamayan Rusya 1917&#8217;de ger\u00e7ekle\u015fen iki a\u015famal\u0131 devrimle sava\u015f d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131. Dahas\u0131 Bol\u015feviklerin iktidara gelmesiyle 1990&#8217;lara kadar s\u00fcrecek olan kom\u00fcnist y\u00f6netim d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00c7anakkale muharebeleri, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucundan evlatlar\u0131n\u0131 buraya yollayan Avustralya ve Yeni Zelanda a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olu\u015fturdu. \u0130ki \u00fclkenin milli kimlikleri bu sava\u015flar s\u0131ras\u0131nda \u015fekillendi. Aradan 100 y\u0131l ge\u00e7se de Anzaklar Gelibolu&#8217;da sava\u015fan atalar\u0131n\u0131 unutmuyor, her y\u0131l 24-25 Nisan&#8217;da \u00c7anakkale&#8217;ye gelerek \u015eafak Ayini d\u00fczenliyorlar.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Sava\u015f\u0131n 100. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc olmas\u0131 sebebiyle bug\u00fcne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f en g\u00f6rkemli t\u00f6renler 24 Nisan&#8217;da Gelibolu yar\u0131madas\u0131nda d\u00fczenlenecek. Biz de bu vesileyle \u00c7anakkale&#8217;de kahramanca sava\u015fanlar\u0131 minnetle anal\u0131m. \u015eehitlerimizin Gelibolu Yar\u0131madas\u0131na nak\u015fettikleri Osmanl\u0131 Mozai\u011fi&#8217;nin Anadolu&#8217;nun ba\u011fr\u0131nda ebedi bir m\u00fch\u00fcr olarak kalmas\u0131na gayret edelim.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir\u00e7ok tarih\u00e7iye g\u00f6re, \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n en az iki y\u0131l uzamas\u0131na sebep olmu\u015ftur. E\u011fer \u0130ngiltere Donanma Bakan\u0131 Winston Churchill&#8217;in hesaplar\u0131 tutmu\u015f olsayd\u0131, \u0130tilaf Devletleri Mart 1915&#8217;te \u0130stanbul&#8217;a girecek, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nu sava\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itecek, Rusya&#8217;ya g\u00f6nderilecek yard\u0131m sayesinde Almanya&#8217;n\u0131n da cephede gerilemesi sa\u011flanacakt\u0131. Churchill&#8217;in t\u00fcm hesaplar\u0131 Mehmet\u00e7i\u011fin efsanevi direni\u015fine \u00e7arpt\u0131, kald\u0131. T\u00fcrk askeri \u00c7anakkale&#8217;de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13458,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1641\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}