{"id":1605,"date":"2015-01-25T14:40:36","date_gmt":"2015-01-25T12:40:36","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1605"},"modified":"2024-03-07T21:53:14","modified_gmt":"2024-03-07T18:53:14","slug":"iran-yemende-1-0-onde-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1605","title":{"rendered":"\u0130ran Yemen&#8217;de 1-0 \u00f6nde (25.01.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">B\u00fct\u00fcn bu yo\u011fun g\u00fcndem maddeleri Yemen&#8217;de ya\u015fanmakta olan ciddi krizin yeterince tart\u0131\u015f\u0131lamamas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Silahl\u0131 gruplar halinde ba\u015fkent San&#8217;a&#8217;da kontrol\u00fc ele ge\u00e7iren Husiler, Ba\u015fbakan Halid Mahfuz Bahhah&#8217;\u0131 ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Abburrabu Mansur Hadi&#8217;yi istifaya mecbur ettiler. Ensarullah olarak da bilinen, Husilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun (aralar\u0131nda az miktarda Hadi&#8217;den memnun olmayan S\u00fcnni gruplar da var) \u015eiili\u011fin Zeydiyye koluna mensup olmalar\u0131, \u00fclkede ya\u015fanmakta olan gerilimin sadece siyasi bir nitelik arz etmedi\u011fini, ayn\u0131 zamanda zaten had safhada olan mezhepsel ayr\u0131\u015fman\u0131n geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7abilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor.Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hafta d\u0131\u015f politika g\u00fcndemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece yo\u011fun ge\u00e7ti. Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Afrika turu devam ederken, Somali&#8217;nin ba\u015fkenti Mogadi\u015fu&#8217;da, T\u00fcrk \u00f6nc\u00fc heyetinin kald\u0131\u011f\u0131 otel yak\u0131nlar\u0131nda meydana gelen bombal\u0131 intihar sald\u0131r\u0131s\u0131 g\u00fcndemin en \u00f6nemli maddelerindendi. Keza 2009&#8217;dan bu yana T\u00fcrkiye&#8217;nin ilk kez ba\u015fbakan d\u00fczeyinde temsil edildi\u011fi Davos D\u00fcnya Ekonomik Forumu, belki ele al\u0131nan konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden de\u011fil ama kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 temaslar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yine ilgi \u00e7ekti. Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Suudi Arabistan Kral\u0131&#8217;n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve karde\u015finin tahta ge\u00e7mesi ise t\u00fcm d\u00fcnya ba\u015fkentlerinde yank\u0131 bulan \u015f\u00fcphesiz \u00e7ok \u00f6nemli bir geli\u015fmeydi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">D\u00fcnyan\u0131n en fakir \u00fclkelerinden olan Yemen&#8217;de (Ki\u015fi Ba\u015f\u0131 Milli Gelir: 2200 Dolar), \u00fclkeyi anayasal olarak cumhurba\u015fkan\u0131, esasen diktat\u00f6r olarak 33 y\u0131l boyunca y\u00f6neten Ali Abdullah Salih&#8217;in hen\u00fcz Arap Bahar\u0131 devam ederken 2012&#8217;de g\u00f6revinden ayr\u0131lmas\u0131ndan sonra zay\u0131f bir &#8220;demokratikle\u015fme&#8221; s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revine gelen Salih&#8217;in yard\u0131mc\u0131s\u0131 Hadi, \u00fclkeyi alt\u0131 federe b\u00f6lgeye ay\u0131rarak bir federasyon olu\u015fturmay\u0131 hedeflemekteydi. 1992&#8217;de silahl\u0131 bir siyasal hareket b\u00fcnyesinde \u00f6rg\u00fctlenmeye ba\u015flam\u0131\u015f olan Husiler ise, n\u00fcfusun %65&#8217;ini olu\u015fturan S\u00fcnniler (b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u015eafi, Maliki ve Hanbeli) taraf\u0131ndan sistematik bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 savunarak ve \u00fclkedeki ekonomik durumu bahane ederek Hadi h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelelerine h\u0131z verdiler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Yemen&#8217;in kuzeybat\u0131s\u0131nda denetimleri alt\u0131nda tuttuklar\u0131 alan\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz yaz daha da b\u00fcy\u00fcten Husiler \u00fclkenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve organize silahl\u0131 hareketi haline geldiler. Ama Yemen&#8217;deki tek silahl\u0131 &#8220;kontrol d\u0131\u015f\u0131&#8221; grup Husiler de\u011fil. G\u00fcneydeki Abyan ve \u015eabvah&#8217;da \u015feriata dayal\u0131 \u0130slam emirlikleri ilan eden Ensar el \u015eeria, nam-\u0131 di\u011fer Yemen El Kaidesi de (Arabistan Yar\u0131madas\u0131 El Kaidesi de denir) bir yandan Yemen h\u00fck\u00fcmetiyle, di\u011fer yandan da Suudi Arabistan&#8217;la m\u00fccadele ediyor. ABD&#8217;nin insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131yla s\u0131k s\u0131k bombalad\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6rg\u00fct, en son Charlie Hebdo ter\u00f6r eylemiyle ad\u0131n\u0131 iki hafta \u00f6nce yeniden duyurmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kelimenin tam anlam\u0131yla &#8220;darmada\u011f\u0131n&#8221; bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc arz eden Yemen&#8217;de ya\u015fananlar asl\u0131nda iki \u00f6nemli b\u00f6lge devleti aras\u0131nda uzun y\u0131llard\u0131r s\u00fcregiden m\u00fccadele \u00fczerinden \u015fekilleniyor. Jeopolitik konumu itibariyle Suudi Arabistan i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan Yemen, 1979&#8217;dan bu yana Ma\u015fr\u0131k&#8217;tan Aden K\u00f6rfezi&#8217;ne uzanan bir hat \u00fczerinde bu \u00fclkeyle ad\u0131 konulmam\u0131\u015f \u00e7ok boyutlu bir gizli sava\u015f y\u00fcr\u00fcten \u0130ran i\u00e7in do\u011fal bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi alan\u0131. \u0130ran Devrimi&#8217;nin ilk y\u0131llar\u0131ndan itibaren, Orta Do\u011fu&#8217;daki \u015eii halklar\u0131 manip\u00fcle etmeye \u00e7aba g\u00f6steren ve bu alana ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir yat\u0131r\u0131m yapan \u0130ran, Husi hareketinin ismini ald\u0131\u011f\u0131 H\u00fcseyin Bedreddin el-Husi&#8217;yi uzun y\u0131llar boyunca destekledi. Onun 2004&#8217;te Yemen g\u00fcvenlik kuvvetlerinin bir operasyonuyla \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden sonra \u00f6rg\u00fct\u00fcn e\u015f-liderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcren Abd\u00fclkerim, Yahya ve Abd\u00fclmelik Bedreddin el-Husi ile yak\u0131n ili\u015fki kuran \u0130ran, resm\u00ee d\u00fczeyde ink\u00e2r etse de, Husilerin ba\u015fl\u0131ca silah ve m\u00fchimmat sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olmaya devam ediyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 Salih gibi Suudi Arabistan&#8217;\u0131n m\u00fcttefiki olan Hadi&#8217;nin istifa etmek zorunda kalmas\u0131, Tahran&#8217;\u0131n Yemen&#8217;de Riyad kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fimdilik yabana at\u0131lamayacak bir ba\u015far\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanabilir. Perde gerisindeki y\u00f6nlendirici olarak da olsa, \u0130ran&#8217;\u0131n Yemen&#8217;de bu kadar etkili hale gelmi\u015f olmas\u0131, n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k %15&#8217;ini \u015eiilerin olu\u015fturdu\u011fu Suudi Arabistan&#8217;da &#8220;alarm zillerinin&#8221; \u00e7almas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Tahta \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnde Yemen kriziyle y\u00fcz y\u00fcze kalan yeni Suudi kral\u0131n\u0131n, \u0130ran&#8217;la m\u00fccadeleye yeni bir y\u00f6n verip vermeyece\u011fini bug\u00fcnden kestirmek zor. Ama daha \u00f6nce hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar gergin bir taht veraseti s\u00fcreci ya\u015fayan bu \u00fclkede, kendisine 80 ya\u015f\u0131nda krall\u0131k nasip olan Salman bin Abd\u00fclaziz el Suud&#8217;dan sonra kimin tahta ge\u00e7ece\u011fi \u015fimdiden tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131 bile&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn bu yo\u011fun g\u00fcndem maddeleri Yemen&#8217;de ya\u015fanmakta olan ciddi krizin yeterince tart\u0131\u015f\u0131lamamas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Silahl\u0131 gruplar halinde ba\u015fkent San&#8217;a&#8217;da kontrol\u00fc ele ge\u00e7iren Husiler, Ba\u015fbakan Halid Mahfuz Bahhah&#8217;\u0131 ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Abburrabu Mansur Hadi&#8217;yi istifaya mecbur ettiler. Ensarullah olarak da bilinen, Husilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun (aralar\u0131nda az miktarda Hadi&#8217;den memnun olmayan S\u00fcnni gruplar da var) \u015eiili\u011fin Zeydiyye koluna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1605\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}