{"id":1602,"date":"2015-01-18T14:38:28","date_gmt":"2015-01-18T12:38:28","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1602"},"modified":"2024-03-07T21:54:09","modified_gmt":"2024-03-07T18:54:09","slug":"ermenistanla-iliskilerin-guncel-parametreleri-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1602","title":{"rendered":"Ermenistan’la ili\u015fkilerin g\u00fcncel parametreleri (18.01.2015) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

D\u0131\u015f siyasette at\u0131lacak yeni ad\u0131mlar i\u00e7in de benzeri bir fayda\/maliyet hesab\u0131yla yola \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7ten farkl\u0131 olarak, d\u0131\u015f konular\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc “devlet siyaseti” ve\/veya “milli menfaati ilgilendiren hususlar” oldu\u011fundan, bu alanda bir i\u015fe giri\u015filirken dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken de\u011fi\u015fkenlerin say\u0131s\u0131 \u00e7ok daha fazlad\u0131r. \u0130\u00e7 siyasette bir hesap hatas\u0131 yap\u0131l\u0131rsa, bundan fayda de\u011fil zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hisseden kesimler, bu hesap hatas\u0131n\u0131 yapanlara verdikleri siyasi deste\u011fi azalt\u0131rlar. Ayn\u0131 hesap hatas\u0131 d\u0131\u015f siyasette yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise ortaya \u00e7\u0131kan maliyeti \u00fclkenin tamam\u0131 \u00f6der. Dolay\u0131s\u0131yla bir\u00e7ok demokratik \u00fclkede, i\u00e7eride cesur ad\u0131mlar atmalar\u0131na al\u0131\u015f\u0131k olunan \u00e7ok say\u0131da h\u00fck\u00fcmet, d\u0131\u015far\u0131da daha temkinli bir hareket tarz\u0131 benimser. D\u0131\u015f siyasette risk almaya karar vermek, i\u00e7 siyasettekinden \u00e7ok daha zordur.Siyasette bir ad\u0131m at\u0131lmaya karar verildi\u011finde fayda\/maliyet hesab\u0131 yap\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7 siyasette yeni bir uygulamay\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokmak isteyen veya bir a\u00e7\u0131l\u0131m yapmay\u0131 planlayan iktidarlar evvela bunun k\u0131sa, orta ve uzun vadeli bilan\u00e7osunu hesaplarlar. Modern siyasette alg\u0131 y\u00f6netimi teknikleri ne kadar geli\u015fmi\u015f olursa olsun, sapt\u0131rma ve maniplasyon tekniklerinin de g\u00fc\u00e7l\u00fc olu\u015fu sebebiyle, kamuoyunun herhangi bir “in\u015fa edilmi\u015f alg\u0131ya” uzun m\u00fcddet itibar etmesi beklenmez. Bu sebeple, somut faydan\u0131n \u00e7ok iyi tan\u0131mlanmas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kamu diplomasisi ara\u00e7lar\u0131yla s\u00f6z konusu faydan\u0131n geni\u015f kesimler taraf\u0131ndan uzun soluklu olarak hissedilmesinin sa\u011flanmas\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n \u00f6demek zorunda kalabilece\u011fi maliyetin de asgariye indirgenmesi hedeflenir.<\/span><\/p>\n

Bu senenin 1915 olaylar\u0131n\u0131n 100. y\u0131l\u0131 olmas\u0131 sebebiyle, T\u00fcrkiye’nin Ermenistan’la ili\u015fkilerinde “yeni bir sayfa” a\u00e7mak i\u00e7in te\u015febb\u00fcste bulanaca\u011f\u0131 hatta radikal bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fi yapabilece\u011fi beklentisinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ediyoruz. Ben Ankara’n\u0131n bu hususta “radikal bir ad\u0131m” ataca\u011f\u0131 kanaatini ta\u015f\u0131m\u0131yorum. Yukar\u0131da sundu\u011fum, d\u0131\u015f siyasetin tabiat\u0131yla ilgili \u00f6zet bilgi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, Ermenistan’la ili\u015fkilerini yumu\u015fatmak ad\u0131na ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar\u0131 planlarken T\u00fcrkiye’nin dikkatli ve temkinli \u015fekilde hareket etmesinin sebebi daha iyi anla\u015f\u0131labilir.<\/span><\/p>\n

Konunun uzmanlar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli platformlarda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri tart\u0131\u015fmalara g\u00f6re, 2015’te T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerinde \u015fu geli\u015fmelerin ya\u015fanmas\u0131 muhtemeldir:<\/strong><\/span><\/p>\n

1- 2009’da imzalanan fakat y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeyen protokollerin g\u00fcncellenerek uygulamaya konulabilmesi i\u00e7in yeni bir diplomasi trafi\u011fi ba\u015flat\u0131lmas\u0131. Evvela \u00e7ok tarafl\u0131 zirvelerde, ard\u0131ndan da tarafs\u0131z bir mek\u00e2nda iki \u00fclke liderlerinin bir araya gelmesi. Bunun sonucunda iki devlet aras\u0131nda diplomatik ili\u015fkilerin kurulmas\u0131.<\/span><\/p>\n

2- Protokollerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, iki \u00fclkenin bilimsel kurumlar\u0131 aras\u0131nda geli\u015ftirilebilecek i\u015f birli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde, 1915 olaylar\u0131n\u0131n objektif bir g\u00f6zle incelenmesini sa\u011flayacak Ortak Tarih Komisyonu’nun kurulmas\u0131. Resm\u00ee olmayan ama h\u00fck\u00fcmetlerin bilgisi dahilinde bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi.<\/span><\/p>\n

3- T\u00fcrkiye’nin, ge\u00e7en y\u0131l 23 Nisan’da yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamaya benzer bir a\u00e7\u0131klama yaparak, 1915 olaylar\u0131ndan \u00fcz\u00fcnt\u00fc duydu\u011funu teyid etmesi. Bunu yaparken de bir iyi niyet g\u00f6stergesi olarak, her ne sebeple olursa olsun Osmanl\u0131 \u00fclkesinden \u00e7\u0131kmak zorunda kalan Ermenilerin torunlar\u0131ndan istekli olanlara T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilmesi.<\/span><\/p>\n

4- T\u00fcrkiye-Ermenistan s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131.<\/span><\/p>\n

Bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde g\u00f6rece\u011fiz. \u015eayet bu maddelerden herhangi biri i\u00e7in bir haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmaktaysa s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, 2009 protokollerinin ak\u0131beti dikkate al\u0131narak, ince elenip s\u0131k dokunarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil. Fayda\/maliyet hesab\u0131 yap\u0131l\u0131rken de, topraklar\u0131n\u0131n %20’si halen Ermenistan’\u0131n i\u015fgali alt\u0131nda bulunan Azerbaycan’\u0131n muhtemel tepkisinin \u00e7ok iyi analiz edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev’in Ankara ziyareti esnas\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin Karaba\u011f konusundaki hassasiyetinden duydu\u011fu memnuniyeti dile getirmesi, Ankara-Bak\u00fc diplomasi hatt\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin 2015’te Ermenistan’a y\u00f6nelik siyasetinin seyrini etkileyebilecek \u00e7ok \u00f6nemli bir geli\u015fme ise 28 Ocak’ta Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi B\u00fcy\u00fck Dairesi’nde g\u00f6r\u00fclecek olan, \u0130svi\u00e7re yasalar\u0131na g\u00f6re 1915’in soyk\u0131r\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemenin su\u00e7 say\u0131lmas\u0131yla ilgili dava. Mahkemenin karar\u0131n\u0131 verirken 1915 olaylar\u0131n\u0131n “soyk\u0131r\u0131m” oldu\u011fu \u015feklinde bir yorum yapmas\u0131 durumunda, ilk kez bir uluslararas\u0131 yarg\u0131 organ\u0131n\u0131n bu ifadeyi kullanmas\u0131 s\u00f6z konusu olacak. Bu durum da, ister istemez T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerinin gelece\u011fini etkileyecek. Aksi vuku bulursa, T\u00fcrkiye Ermenistan’a kar\u015f\u0131 daha rahat bir yakla\u015f\u0131m benimseyebilecek.<\/span><\/p>\n

Ermenistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Sarkisyan’\u0131n, kendisini \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131n\u0131n 100. Y\u0131l\u0131 anma t\u00f6renlerine davet eden Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’a -2015’in “soyk\u0131r\u0131m\u0131 anma y\u0131l\u0131” oldu\u011funu ifade ederek- olumsuz bir cevap vermesi, yukar\u0131da s\u0131ralanan maddelerin ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalini zay\u0131flatan bir unsur olarak not edilmeli.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u0131\u015f siyasette at\u0131lacak yeni ad\u0131mlar i\u00e7in de benzeri bir fayda\/maliyet hesab\u0131yla yola \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7ten farkl\u0131 olarak, d\u0131\u015f konular\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc “devlet siyaseti” ve\/veya “milli menfaati ilgilendiren hususlar” oldu\u011fundan, bu alanda bir i\u015fe giri\u015filirken dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken de\u011fi\u015fkenlerin say\u0131s\u0131 \u00e7ok daha fazlad\u0131r. \u0130\u00e7 siyasette bir hesap hatas\u0131 yap\u0131l\u0131rsa, bundan fayda de\u011fil zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hisseden kesimler, bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1602","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1602"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1602\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}