Avrupa Birli\u011fi’nin organlar\u0131ndan biri olan Avrupa Parlamentosu se\u00e7imlerinde a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partilerin b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 g\u00f6stermesi bir\u00e7ok \u00fcye \u00fclkede siyasi sars\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7t\u0131. Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Macron, Meclis’i feshederek erken se\u00e7im karar\u0131 verirken, Almanya’daki \u00fc\u00e7l\u00fc koalisyonda \u00e7at\u0131rdamalar ba\u015flad\u0131. Zar zor h\u00fck\u00fcmet kurabilen Bel\u00e7ika’da kafalar kar\u0131\u015f\u0131k. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n zaten iktidarda oldu\u011fu, ba\u015fta \u0130talya, Hollanda ve Avusturya olmak \u00fczere baz\u0131 \u00fclkelerde ise muhalefet partilerinin gelece\u011fe dair endi\u015feleri artt\u0131.
Avrupa Parlamentosu bir yasama organ\u0131 de\u011fil. AB’yi kuran antla\u015fmalara g\u00f6re m\u00fcktesebat olarak isimlendirilen AB mevzuat\u0131n\u0131 as\u0131l olarak \u00fcye devletlerin bakanlar\u0131ndan olu\u015fan AB Konseyi \u00fcretiyor. Fakat Maastricht Antla\u015fmas\u0131ndan bu yana yetki ve sorumluluklar\u0131 s\u00fcrekli artan AB Parlamentosu ba\u015fta b\u00fct\u00e7enin haz\u0131rlanmas\u0131 ve onaylanmas\u0131 olmak \u00fczere bir yasama organ\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m g\u00f6revleri \u00fcstlenmi\u015f durumda. Komisyon \u00fcyelerinin atanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00fcvenoyu vermek ya da Komisyon \u00fcyelerini g\u00f6revden almak gibi \u00e7ok \u00f6nemli yetkileri de bulunan AB Parlamentosu, geni\u015fleme olarak adland\u0131r\u0131lan AB’ye yeni \u00fcye kabul\u00fcnde de karar vericiler aras\u0131nda yer al\u0131yor. \u015e\u00f6yle ki, Parlamento’nun onaylamamas\u0131 durumunda bir aday \u00fclkeyle imzalanan kat\u0131l\u0131m antla\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giremiyor.
Bir\u00e7ok bak\u0131mdan uluslar\u00fcst\u00fc (supranasyonel) bir niteli\u011fe sahip olan AB i\u00e7inde bu \u00f6zelli\u011fin en \u00e7ok \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kurumlardan biri de Avrupa Parlamentosu. Parlamento \u00fcyeleri kendi \u00fclkelerini de\u011fil, mensubu olduklar\u0131 ya da kendilerini yak\u0131n hissettikleri siyasi hareketleri temsil ediyorlar. AB \u00fcyelerinde faaliyet g\u00f6steren merkez sa\u011f partilerden Parlamento’ya se\u00e7ilenler “Avrupa Halk Partisi” \u015femsiyesi alt\u0131nda toplan\u0131rken, merkez sol partilerden se\u00e7ilenler ise “Sosyalistlerin ve Demokratlar\u0131n \u0130lerici ittifak\u0131” \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda hareket ediyorlar.
Son se\u00e7imlerden sonra Parlamento’da \u00e7o\u011funluk merkez sa\u011f ve merkez sol partilerde. Renew ad\u0131 alt\u0131nda bir araya gelen liberaller b\u00fcy\u00fck darbe al\u0131rken, “Kimlik ve Demokrasi,” “Avrupa Muhafazak\u00e2rlar\u0131 ve Reformistleri” adlar\u0131 alt\u0131nda toplanan a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partiler Parlamento’da sadece %18’lik bir kesimi olu\u015fturuyor. Ama AB Parlamentosu’ndaki bu neredeyse be\u015fte birlik oran \u00fcye \u00fclkelerde farkl\u0131 \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Almanya’da \u0131rk\u00e7\u0131 “Almanya i\u00e7in Alternatif” (AfD) partisi ikinci s\u0131raya gelmi\u015f durumda. Fransa’da da bayra\u011f\u0131 babas\u0131ndan devrald\u0131ktan sonra partisinin oylar\u0131n\u0131 y\u00fckselten Marine Le Pen’in \u0131rk\u00e7\u0131 “Mill\u00ee i\u00e7tima” (Eski Mill\u00ee Cephe) partisi b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama yaparak iktidar\u0131n en \u00f6nemli alternatifi h\u00e2line geldi.
A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fini tetikleyen \u00fc\u00e7 temel olgudan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn. Birincisi AB’nin i\u00e7ine girmi\u015f oldu\u011fu ekonomik durgunluk. 2008’deki finansal krizden sonra Yunanistan, Portekiz, Macaristan, Romanya, \u0130rlanda gibi \u00fclkelerde ya\u015fanan ekonomik \u00e7alkant\u0131lar a\u015f\u0131lsa da bu \u00fclkelerden daha geli\u015fmi\u015f AB \u00fcyelerine \u00e7ok yo\u011fun bir i\u015f g\u00fcc\u00fc g\u00f6\u00e7\u00fc ya\u015fand\u0131. Pandemi ve ard\u0131ndan gelen Ukrayna-Rusya sava\u015f\u0131, \u00c7in ve Hindistan’la k\u00fcresel seviyede rekabet etmekte zorlanan AB’yi frenledi. Gelir seviyesinin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, i\u015fsizlik, kamu hizmetlerindeki yetersizlikler gibi konular siyasi yelpazenin merkezinde yer alan partilere olan g\u00fcveni azaltt\u0131. Di\u011fer yandan, \u00f6nce Afrika ve Orta Do\u011fu’dan son iki y\u0131ld\u0131r da Ukrayna’dan kaynaklanan yabanc\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partilerin en \u00f6nemli siyasi istismar alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Son olarak, AB i\u00e7inde uygulanan ortak politikalar\u0131n ba\u015fta tar\u0131m ve ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6rleri olmak \u00fczere baz\u0131 alanlarda \u00e7al\u0131\u015fanlara a\u011f\u0131r y\u00fckler getirmesi, bilhassa \u0130ngiltere’nin Birlik’ten ayr\u0131lmas\u0131ndan sonra, ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6nceleyen ve uluslar\u00fcst\u00fc kurum ve uygulamalara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partilere olan tevecc\u00fch\u00fc art\u0131rd\u0131.
Mevcut oy oranlar\u0131yla yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131 partilerin AB Parlamentosu’nda \u00e7o\u011funlu\u011fu elde etmeleri ya da \u00fcye \u00fclkelerde tek ba\u015flar\u0131na iktidara gelmeleri yak\u0131n vadede m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Fakat unutmamak laz\u0131m ki, son yirmi y\u0131ld\u0131r a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda gerileyen merkez sa\u011f ve merkez sol partiler, halk nezdinde pop\u00fclerliklerini temin edebilmek i\u00e7in, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n bir\u00e7ok s\u00f6ylemini \u00e2deta parti programlar\u0131na ithal ettiler. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131lar Almanya ve Fransa’da hen\u00fcz iktidara gelmeseler de, bunlar\u0131n ba\u015fta m\u00fclteciler olmak \u00fczere bir\u00e7ok konudaki fikirleri iktidar partileri taraf\u0131ndan uygulamaya sokuldu. Bu tuhaf durum belli bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde cereyan etti\u011fi i\u00e7in belki g\u00f6ze batmad\u0131 ama son 20 y\u0131lda Almanya’da H\u0131ristiyan Demokrat Parti’nin nereden nereye geldi\u011fini iyice tahlil ederseniz, AfD’\u0131n hangi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin benimsendi\u011fini \u00e7ok a\u00e7\u0131k \u015fekilde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.
Elbette i\u015fin bir de T\u00fcrkiye boyutu var. 35 y\u0131ld\u0131r AB’ye aday olan \u00fclkemiz i\u00e7in m\u00fczakere s\u00fcrecinde 9 y\u0131ld\u0131r yeni bir fas\u0131l a\u00e7\u0131lmad\u0131. 11 y\u0131ld\u0131r vizelerin kalkmas\u0131n\u0131, 7 y\u0131ld\u0131r g\u00fcmr\u00fck birli\u011finin g\u00fcncellenmesini bekliyoruz. Daha \u00e7ok bekleriz. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131 T\u00fcrkiye’nin AB ile ili\u015fkilerinin gelece\u011fini daha da problemli h\u00e2le getirecek…
Kurban Bayram\u0131’n\u0131z\u0131 tebrik ediyorum. Nice g\u00fczel bayramlara…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa Birli\u011fi’nin organlar\u0131ndan biri olan Avrupa Parlamentosu se\u00e7imlerinde a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partilerin b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 g\u00f6stermesi bir\u00e7ok \u00fcye \u00fclkede siyasi sars\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7t\u0131. Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Macron, Meclis’i feshederek erken se\u00e7im karar\u0131 verirken, Almanya’daki \u00fc\u00e7l\u00fc koalisyonda \u00e7at\u0131rdamalar ba\u015flad\u0131. Zar zor h\u00fck\u00fcmet kurabilen Bel\u00e7ika’da kafalar kar\u0131\u015f\u0131k. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n zaten iktidarda oldu\u011fu, ba\u015fta \u0130talya, Hollanda ve Avusturya olmak \u00fczere baz\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":15964,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15963","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15963"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15963\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}