ABD eski ba\u015fkan\u0131 ve kas\u0131m ay\u0131nda yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminde Cumhuriyet\u00e7i Parti’nin aday\u0131 olan Donald Trump kendisine a\u00e7\u0131lan bir ceza davas\u0131nda j\u00fcri taraf\u0131ndan su\u00e7lu bulundu. Bu olay\u0131n bir benzeri daha ABD tarihinde yok. Benzeri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de bundan sonra ne olaca\u011f\u0131na dair yorumlar net de\u011fil. Karar a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden “hi\u00e7 kimsenin hukukun \u00fcst\u00fcnde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” dile getirerek Trump’\u0131n, “pervas\u0131z, sorumsuz ve \u00e7ok tehlikeli” oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bu s\u00f6zleriyle Biden’\u0131n se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda “Trump’\u0131n tescilli bir su\u00e7lu” oldu\u011fu olgusuna vurgu yapaca\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Tabii Biden bunlar\u0131 Trump’\u0131n kendisinin kar\u015f\u0131s\u0131na aday olarak \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda yapacak. Trump ise ilk g\u00fcnden itibaren oldu\u011fu gibi, mahkemede su\u00e7lu bulunduktan sonra da kendisine siyasi bir komplo kuruldu\u011funu s\u00f6ylemeye devam ediyor. Ayr\u0131ca karar\u0131 temyize ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Bu yarg\u0131 karar\u0131ndan sonra Trump’\u0131n siyasi gelece\u011fini etkileyebilecek \u00e7ok say\u0131da bilinmez var.
Evvela Trump’\u0131n nas\u0131l bir ceza alaca\u011f\u0131 bilinmiyor. ABD hukuk sistemine g\u00f6re, ceza davalar\u0131nda savc\u0131 taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen iddialara kar\u015f\u0131 san\u0131\u011f\u0131n avukatlar\u0131 savunma yap\u0131yorlar. \u0130ddia ve m\u00fcdafaa taraflar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini dinleyen 12 ki\u015filik j\u00fcri, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine at\u0131l\u0131 su\u00e7lardan su\u00e7lu mu, masum mu oldu\u011funa karar veriyor. Ama i\u015f burada bitmiyor. San\u0131\u011f\u0131n su\u00e7lu bulunmas\u0131 h\u00e2linde nas\u0131l bir ceza alaca\u011f\u0131na h\u00e2kim karar veriyor.
Donald Trump i\u015fledi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen 34 su\u00e7un tamam\u0131ndan su\u00e7lu bulundu. H\u00e2kim, Trump hakk\u0131nda karar\u0131n\u0131 11 Temmuz’da yap\u0131lacak karar duru\u015fmas\u0131nda a\u00e7\u0131klayacak. D\u00f6rt ihtimal var. Trump cezaevine girebilir. Ev hapsine mahk\u00fbm edilebilir. \u015eartl\u0131 serbestlikten yararlanabilir. Ya da para \/ tazminat cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131labilir. 34 su\u00e7un ceza a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 farkl\u0131. Her biri i\u00e7in 16 aydan 4 y\u0131la kadar farkl\u0131 hapis cezas\u0131 ihtimalleri var. Fakat toplamda 20 y\u0131l\u0131 ge\u00e7mesi kanunen m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. H\u00e2kim eski ba\u015fkan\u0131n daha \u00f6nce ceza davas\u0131ndan h\u00fck\u00fcm giymemi\u015f oldu\u011funu ve ya\u015f\u0131n\u0131 dikkate alarak para cezas\u0131na da h\u00fckmedebilir. Amerikal\u0131 hukuk\u00e7ular\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na yapt\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirmelerde, Trump’\u0131n hapse girmeyece\u011fini ama para cezas\u0131yla da kurtulamayaca\u011f\u0131n\u0131, b\u00fcy\u00fck ihtimalle \u015fartl\u0131 serbestlik alaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyorlar. Trump bir daha su\u00e7 i\u015flemeyece\u011fi var say\u0131m\u0131yla hapse at\u0131lmayabilir. Tersine engel bir durum ise yok.
Bir di\u011fer bilinmez, cezaevine girmesi durumunda Trump’\u0131n ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi kampanyas\u0131n\u0131 nas\u0131l y\u00fcr\u00fctece\u011fi. ABD kanunlar\u0131nda kimlerin ba\u015fkan aday\u0131 olabilece\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f. 35 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ve ABD’de do\u011fmu\u015f olmak d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir s\u0131n\u0131rlama yok. Yani cezaevinde veya ev hapsinde bulunan bir ki\u015fi pek\u00e2l\u00e2 ba\u015fkan aday\u0131 olabilir. Baz\u0131 eyaletlerin yasalar\u0131nda, devlete isyan su\u00e7u i\u015fleyenlerin se\u00e7im kampanyas\u0131 y\u00fcr\u00fctemeyece\u011fiyle ilgili h\u00fck\u00fcmler bulunsa da anayasa ve di\u011fer federal d\u00fczenlemelerde bu bile aday olmay\u0131 engelleyecek bir durum olarak say\u0131lmam\u0131\u015f. Trump’\u0131n su\u00e7lu bulundu\u011fu dava gayrime\u015fru bir m\u00fcnasebetini kamuoyundan saklamak i\u00e7in ilgili ki\u015fiye sus pay\u0131 vermekle ilgili. Trump 2015’teki se\u00e7im kampanyas\u0131nda harcanan paralar\u0131n kay\u0131tlar\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tmaktan su\u00e7lu bulundu. Bunun vatana ihanet ya da devlete isyanla bir ilgisi bulunmuyor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle alaca\u011f\u0131 ceza ne olursa olsun bu Trump’\u0131n ba\u015fkan aday\u0131 olmas\u0131na engel olmayacak.
\u015eayet Trump cezaevine girerse Demokrat Parti’nin aday\u0131 Biden’la nas\u0131l yar\u0131\u015facak? Biden eyaletleri dola\u015farak mitingler ve salon toplant\u0131lar\u0131 yaparken, cezaevindeki Trump bu imk\u00e2na sahip olamayacak. ABD ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinin olmazsa olmaz\u0131 niteli\u011findeki televizyon m\u00fcnazaralar\u0131na nas\u0131l kat\u0131lacak? Bir\u00e7ok se\u00e7menin ba\u015fkan adaylar\u0131 aras\u0131ndaki televizyon m\u00fcnazaralar\u0131n\u0131 izleyerek son kararlar\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir \u00fclkede, adaylardan biri cezaevindeyse bu nas\u0131l yap\u0131lacak? Trump cezaevinden canl\u0131 tart\u0131\u015fmaya kat\u0131lan, d\u00fcnyadaki ilk ba\u015fkan aday\u0131 olarak da m\u0131 tarihe ge\u00e7ecek?
Ba\u015fka bir bilinmez, \u015fayet Trump hapis cezas\u0131 al\u0131rsa bunun ne zaman infaz edilece\u011fi. Normal \u015fartlar alt\u0131nda, karar duru\u015fmas\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilir verilmez san\u0131k derh\u00e2l tutuklanarak cezaevine g\u00f6nderiliyor. Temyiz s\u00fcreci mahk\u00fbm cezaevindeyken s\u00fcr\u00fcyor. \u015eayet temyizde karar bozulursa ki\u015fi cezaevinden \u00e7\u0131k\u0131yor. Trump davas\u0131nda da ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 i\u015fleyecek mi bilinmiyor.
Ne taraf\u0131ndan bakarsan\u0131z bak\u0131n hem Trump’\u0131n siyasi gelece\u011fi hem de ABD hukuk sistemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir tablo var ortada. Sonucun ne olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in \u00f6nce karar\u0131n a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 11 Temmuz’u beklememiz gerekiyor. Sonra da bu karar\u0131n se\u00e7imlere etkisinin ne olaca\u011f\u0131n\u0131 ancak kas\u0131m ay\u0131nda oylar verildikten sonra net olarak g\u00f6rece\u011fiz.
Trump’\u0131n bu dava d\u0131\u015f\u0131nda h\u00e2kim kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 dava daha s\u0131rada bekliyor. Georgia se\u00e7imlerine hile kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, federal se\u00e7imlerde yolsuzluk yapt\u0131\u011f\u0131 ve gizli belgeleri “\u00e7ald\u0131\u011f\u0131” iddialar\u0131yla Trump hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmalarda hen\u00fcz duru\u015fma tarihleri belirlenmedi. Ama g\u00f6r\u00fcnen o ki Trump \u015fartl\u0131 serbestlikten yararlansa ve hatta se\u00e7imi kazansa bile uzun bir s\u00fcre davalarla bo\u011fu\u015fmaya devam edecek.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ABD eski ba\u015fkan\u0131 ve kas\u0131m ay\u0131nda yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminde Cumhuriyet\u00e7i Parti’nin aday\u0131 olan Donald Trump kendisine a\u00e7\u0131lan bir ceza davas\u0131nda j\u00fcri taraf\u0131ndan su\u00e7lu bulundu. Bu olay\u0131n bir benzeri daha ABD tarihinde yok. Benzeri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de bundan sonra ne olaca\u011f\u0131na dair yorumlar net de\u011fil. Karar a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden “hi\u00e7 kimsenin hukukun \u00fcst\u00fcnde […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":15923,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15922"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15924,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15922\/revisions\/15924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}