{"id":15213,"date":"2024-04-28T16:38:16","date_gmt":"2024-04-28T13:38:16","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=15213"},"modified":"2024-04-29T16:46:17","modified_gmt":"2024-04-29T13:46:17","slug":"zengezura-alternatif-aras-koridoru-turkiye-gazetesi-28-04-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=15213","title":{"rendered":"Zengezur&#8217;a Alternatif Aras Koridoru &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (28.04.2024)"},"content":{"rendered":"\n<p>Azerbaycan&#8217;\u0131n i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n\u0131 kurtarmas\u0131ndan sonra Ermenistan&#8217;la s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde hen\u00fcz nihai bir anla\u015fmaya var\u0131lamad\u0131. Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Pa\u015finyan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla bar\u0131\u015fa haz\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcnse de \u00fclkesinin i\u00e7indeki &#8220;Karaba\u011f Klan\u0131&#8221;n\u0131n sert tutumunu giderebilmi\u015f de\u011fil. Erivan&#8217;\u0131n Fransa, Yunanistan ve Hindistan taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131lmas\u0131, diasporan\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 s\u00f6ylemi ve Ermenistan i\u00e7 mevzuat\u0131ndaki engeller bar\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor. Bilhassa Karaba\u011f&#8217;\u0131 Ermenistan&#8217;\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak kabul eden Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Beyannamesi&#8217;ne at\u0131f yapan anayasal h\u00fck\u00fcmlerin de\u011fi\u015ftirilmesi yak\u0131n gelecekte pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<br><br>Rusya&#8217;n\u0131n beklenmedik bir karar alarak Karaba\u011f&#8217;daki bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tarihten \u00f6nce \u00e7ekmeye karar vermesi, Ermenistan&#8217;\u0131 bug\u00fcn oldu\u011fundan daha seri davranmaya sevk etmek i\u00e7in at\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0131m olarak de\u011ferlendirilebilir. Fakat ABD&#8217;nin ve baz\u0131 AB \u00fclkelerinin bar\u0131\u015f konusundaki isteksizli\u011fi i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcr\u00fcyor.<br><br>Bak\u00fc-Erivan hatt\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yava\u015f ilerlerken, Azerbaycan i\u015fgalden kurtard\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131ndaki imar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yo\u011fun \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev taraf\u0131ndan Karaba\u011f&#8217;daki vilayetlere atanan \u00f6zel temsilcilerin koordinasyonunda hayata ge\u00e7irilen projeler ba\u015fta \u015eu\u015fa, La\u00e7\u0131n, Zengilan, Fuzuli, A\u011fdam ve Kelbecer olmak \u00fczere t\u00fcm Karaba\u011f&#8217;\u0131n tar\u0131m, turizm ve ticaret alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini hedefliyor. Bir yandan Ermenistan i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda yerlerinden edilen Azerbaycanl\u0131lar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne h\u0131z verilirken, di\u011fer yandan da Azerbaycan&#8217;\u0131n fosil yak\u0131tlar d\u0131\u015f\u0131ndaki ekonomi kalemlerine katk\u0131 yapacak devasa ad\u0131mlar at\u0131l\u0131yor. Bu y\u0131l\u0131n kas\u0131m ay\u0131nda Azerbaycan&#8217;\u0131n ev sahipli\u011fini yapaca\u011f\u0131 BM \u0130klim Zirvesi (COP-29) \u00f6ncesinde Azerbaycan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefleriyle tam uyumlu bir Karaba\u011f modelini planl\u0131 \u015fekilde y\u00fckseltiyor. Ge\u00e7en sonbahardaki anti-ter\u00f6r operasyonu ile ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 \u00e7etelerin elinden kurtar\u0131lan Hankendi&#8217;de de b\u00fcy\u00fck bir imar faaliyeti var. Ermeni i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan binalar\u0131n yerini yeni yap\u0131lar al\u0131rken, Karaba\u011f&#8217;daki t\u00fcm yerle\u015fim birimlerini birbirlerine ve Azerbaycan&#8217;\u0131n di\u011fer \u015fehirleriyle ba\u011flayacak yeni yollar in\u015fa ediliyor.<br><br>Azerbaycan&#8217;\u0131n Nah\u00e7\u0131van topraklar\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 temin edecek Zengezur Koridorunun ak\u0131beti ise \u015fimdilik belirsiz. Zengezur Koridoru sadece Azerbaycan&#8217;\u0131n i\u00e7 ula\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7in de\u011fil, \u00c7in&#8217;den ba\u015flayarak Orta Asya-Azerbaycan-T\u00fcrkiye g\u00fczerg\u00e2h\u0131yla Avrupa&#8217;ya uzanacak Orta Ticaret Yolu i\u00e7in de hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ukrayna sava\u015f\u0131 sebebiyle kuzey, Orta Do\u011fu geli\u015fmeleri sebebiyle de g\u00fcney g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n\u0131n riskli h\u00e2le gelmi\u015f olmas\u0131 Orta Yolu \u00e7ok daha \u00f6nemli h\u00e2le getirdi.<br><br>Zengezur&#8217;un a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran \u00fc\u00e7 temel problem var: \u0130lk olarak, Ermenistan&#8217;\u0131n bar\u0131\u015f konusunda yava\u015f davranmas\u0131 ve Sovyet d\u00f6neminden kalma demir yolu hatt\u0131n\u0131 yenilemek i\u00e7in hi\u00e7bir ad\u0131m atmamas\u0131. \u0130kincisi \u00c7in&#8217;in ticaret yolunu etkisizle\u015ftirmek isteyen Hindistan&#8217;\u0131n Ermenistan&#8217;la kurmu\u015f oldu\u011fu yeni ili\u015fki. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise T\u00fcrkiye&#8217;nin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kesmek ve b\u00f6lgedeki n\u00fcfuzunu azaltmak i\u00e7in Fransa&#8217;n\u0131n sergiledi\u011fi tutum.<br><br>Azerbaycan ge\u00e7en sonbaharda \u0130ran&#8217;la vard\u0131\u011f\u0131 mutabakat \u00e7er\u00e7evesinde, Zengezur Koridoruna alternatif bir g\u00fczerg\u00e2h\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in harekete ge\u00e7ti. Aras Koridoru olarak adland\u0131r\u0131lan projeye g\u00f6re, Azerbaycan&#8217;\u0131n Karaba\u011f topraklar\u0131yla \u0130ran aras\u0131nda s\u0131n\u0131r\u0131 olu\u015fturan Aras Nehri \u00fczerinde iki k\u00f6pr\u00fc in\u015fas\u0131 planlan\u0131yor. Bunlardan Karaba\u011f-\u0130ran ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 temin eden k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn yap\u0131m\u0131na ba\u015fland\u0131. Buradan yakla\u015f\u0131k 30 kilometrelik bir yol \u0130ran-Nah\u00e7\u0131van s\u0131n\u0131r\u0131na kadar Aras Nehri&#8217;ne paralel olarak devam edecek. Oradan da ba\u015fka bir k\u00f6pr\u00fc ile yolun Azerbaycan&#8217;\u0131n Nah\u00e7\u0131van topraklar\u0131na ba\u011flanmas\u0131 hedefleniyor. T\u00fcm projenin 2026&#8217;da tamamlanmas\u0131yla, Zengezur Koridorunu bypass edecek bir demiryolu g\u00fczerg\u00e2h\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacak. Daha sonra bu yol T\u00fcrkiye&#8217;nin demir yolu sistemine ba\u011flanacak.<br><br>\u0130lk bak\u0131\u015fta h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek bir proje olarak g\u00f6r\u00fcnse de Aras Koridoru da kendi i\u00e7inde birtak\u0131m zorluklar bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Azerbaycan&#8217;\u0131n \u00f6ncelikli alternatifi Zengezur Koridorunun a\u00e7\u0131lmas\u0131. T\u00fcrkiye de \u0130ran&#8217;\u0131n kontrol\u00fcndeki Aras Koridoru yerine Zengezur Koridorunun i\u015fler h\u00e2le getirilmesini tercih ediyor. Elbette bu Ermenistan&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye ve Azerbaycan&#8217;la ili\u015fkilerini d\u00fczeltmek i\u00e7in ciddi ad\u0131mlar atmas\u0131na ba\u011fl\u0131. Bu hatt\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, bir transit \u00fclke h\u00e2line gelecek olan Ermenistan ekonomisine de \u00f6nemli katk\u0131lar verecek. Bak\u00fc ve Ankara ile iyi ili\u015fkiler kurmas\u0131 h\u00e2linde Erivan&#8217;\u0131n b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n kal\u0131c\u0131 h\u00e2le getirilmesinde rol oynamas\u0131na yol a\u00e7acak&#8230;<br><br>Di\u011fer taraftan ABD Aras Koridoruna net bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Her ne kadar Vashington&#8217;un bunu engellemeye yeterli bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc bulunmasa da Pa\u015finyan&#8217;\u0131 bar\u0131\u015f masas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in baz\u0131 ad\u0131mlar atabilece\u011fi g\u00f6zden ka\u00e7mamal\u0131. Son olarak, \u0130ran Aras Koridorunun g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131 kendi \u00f6ncelikleri do\u011frultusunda belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu ise projenin \u00e7ok yava\u015f ilerlemesine yol a\u00e7\u0131yor.<br><br>T\u00fcrkiye ve Azerbaycan gerek Ermenistan&#8217;la normalle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri gerek Zengezur ve Aras Koridorlar\u0131 konusunda tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyorlar. Ankara, Azerbaycan-Ermenistan bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 yap\u0131lmadan, Ermenistan&#8217;la ayr\u0131 bir anla\u015fmaya gitmeyece\u011fini zaten \u00e7e\u015fitli vesilelerle ilan etmi\u015fti. Ayn\u0131 durum Azerbaycan i\u00e7in de ge\u00e7erli. T\u00fcrkiye ile Azerbaycan aras\u0131nda tesis edilmi\u015f olan karde\u015flik hukukunun sars\u0131lmas\u0131na bundan sonra ne Ankara ne de Bak\u00fc izin verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azerbaycan&#8217;\u0131n i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n\u0131 kurtarmas\u0131ndan sonra Ermenistan&#8217;la s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde hen\u00fcz nihai bir anla\u015fmaya var\u0131lamad\u0131. Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Pa\u015finyan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla bar\u0131\u015fa haz\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcnse de \u00fclkesinin i\u00e7indeki &#8220;Karaba\u011f Klan\u0131&#8221;n\u0131n sert tutumunu giderebilmi\u015f de\u011fil. Erivan&#8217;\u0131n Fransa, Yunanistan ve Hindistan taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131lmas\u0131, diasporan\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 s\u00f6ylemi ve Ermenistan i\u00e7 mevzuat\u0131ndaki engeller bar\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor. Bilhassa Karaba\u011f&#8217;\u0131 Ermenistan&#8217;\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak kabul [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":15214,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15213\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}