{"id":1497,"date":"2013-04-16T12:19:57","date_gmt":"2013-04-16T09:19:57","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1497"},"modified":"2024-03-07T16:26:35","modified_gmt":"2024-03-07T13:26:35","slug":"koredeki-gerginlik-abd-cin-yansimasi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1497","title":{"rendered":"Kore&#8217;deki gerginlik ABD-\u00c7in yans\u0131mas\u0131 (16.04.2013) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">10 ila 15 adet n\u00fckleer bombaya sahip oldu\u011fu tahmin edilen Kuzey Kore&#8217;nin, binlerce kilometre \u00f6tedeki hedefleri vurabilecek bir f\u0131rlatma kapasitesine sahip olmas\u0131 ihtimali \u00f6zellikle G\u00fcney Kore ile \u00e7ok yak\u0131n ili\u015fkileri olan ABD&#8217;de tepkiyle kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Washington, Kuzey Kore&#8217;nin herhangi bir sald\u0131r\u0131s\u0131na en sert \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k verilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Ge\u00e7en hafta yap\u0131lan G-8 toplant\u0131s\u0131nda da, Kuzey Kore&#8217;nin faaliyetlerini k\u0131nayan sert bir bildiri yay\u0131nland\u0131.Son haftalarda d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemini Kore Yar\u0131madas\u0131&#8217;nda ya\u015fanmakta olan geli\u015fmeler i\u015fgal ediyor. Kuzey Kore&#8217;nin Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) ile vard\u0131\u011f\u0131 mutabakat \u00e7er\u00e7evesinde bir s\u00fcredir ara verdi\u011fi n\u00fckleer denemelerine yeniden ba\u015flamas\u0131yla kriz t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti. \u015eubat ay\u0131nda Pyongyang y\u00f6netiminin uzun menzilli bir g\u00fcd\u00fcml\u00fc f\u00fczeyi test etmesi ise n\u00fckleer denemelerden daha b\u00fcy\u00fck bir endi\u015feye yol a\u00e7t\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">So\u011fuk Sava\u015f g\u00fcnlerini hat\u0131rlatan bu krizin sebeplerine dair \u00fc\u00e7 temel a\u00e7\u0131klama mevcut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Birinci a\u00e7\u0131klama Kuzey Kore&#8217;nin i\u00e7 geli\u015fmeleriyle ilgili. \u00dclkeyi 17 y\u0131l boyunca y\u00f6neten Kim Jong \u0130l&#8217;in 2011&#8217;de \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra onun yerine oturan Kim Jong Un&#8217;un, babas\u0131 kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir iktidara sahip olmad\u0131\u011f\u0131 zaten s\u00f6ylenmekteydi. Babas\u0131n\u0131n d\u00f6neminde \u00fclke y\u00f6netiminde s\u00f6z sahibi olan ki\u015filerle \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesine giri\u015fen Kim Jong Un, kendisine y\u00f6nelik &#8220;muhalefeti&#8221; susturmak ve iktidar\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in, diktat\u00f6rlerin s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurdu\u011fu bir y\u00f6nteme y\u00f6neldi. D\u0131\u015far\u0131daki &#8220;d\u00fc\u015fman&#8221;la ya\u015fanan gerginli\u011fi t\u0131rmand\u0131r\u0131rsa, i\u00e7eride kendi liderli\u011fini sorgulayanlar\u0131 tasfiye etmek daha kolay olabilirdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bu t\u0131rmand\u0131rma oyunu hep ince bir \u00e7izgi \u00fczerinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. E\u011fer diktat\u00f6r bu oyunu oynamakta mahir ve uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr de oyun i\u00e7in m\u00fcsaitse, bir sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na ramak kalana kadar krizi kontroll\u00fc olarak t\u0131rmand\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylece, i\u00e7erideki tasfiyesini tamamlayan diktat\u00f6r, sava\u015f \u00e7\u0131kmadan gerginli\u011fi azaltacak ad\u0131mlar atar. Ama BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon&#8217;un tabiriyle, &#8220;kazara bir n\u00fckleer sava\u015f \u00e7\u0131kmas\u0131&#8221; ihtimalinin oldu\u011fu b\u00f6yle bir oyunu oynamak, daha \u00f6nceki \u00f6rneklerinden \u00e7ok daha tehlikeli.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kriz i\u00e7in yap\u0131lan ikinci a\u00e7\u0131klama, Kore&#8217;de ya\u015fananlar\u0131n ABD ile \u00c7in aras\u0131ndaki k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin bir yans\u0131mas\u0131 oldu\u011fu \u015feklinde. ABD 2012 ba\u015f\u0131ndan itibaren d\u00fcnyadaki asker\u00ee yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n s\u0131klet merkezini Asya-Pasifik b\u00f6lgesine kayd\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda&#8217;yla asker\u00ee ili\u015fkilerini s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra SSCB&#8217;ye uygulad\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u00e7evreleme&#8221;yi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran bir yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00c7in i\u00e7in uygulamaya ba\u015flad\u0131. Beijing y\u00f6netimi ABD&#8217;nin b\u00f6lgede artan asker\u00ee varl\u0131\u011f\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k duyuyor. Bu rahats\u0131zl\u0131k, \u00c7in&#8217;in Kuzey Kore \u00fczerinden ABD&#8217;ye ve onun b\u00f6lgesel m\u00fcttefiklerine g\u00f6zda\u011f\u0131 vermesine yol a\u00e7\u0131yor. Yani asl\u0131nda bu gerginlik, Kuzey ve G\u00fcney Kore aras\u0131nda de\u011fil, bu iki \u00fclkenin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 perde gerisinden y\u00f6nlendiren ABD ve \u00c7in aras\u0131nda ya\u015fan\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kore krizinin bu noktaya gelmesine dair \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u00e7\u0131klama ise olup bitenlerin asl\u0131nda ABD taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fi \u015feklinde. Komplo teorisini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rsa da, bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n mant\u0131kl\u0131 bir temeli var. Son 20 y\u0131ld\u0131r Asya-Pasifik b\u00f6lgesinin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda Japonya&#8217;n\u0131n daha aktif bir rol \u00fcstlenmesini isteyen, fakat bu \u00fclkeyi bir t\u00fcrl\u00fc ikna edemeyen ABD&#8217;nin, Kuzey Kore kaynakl\u0131 tehdidi bilin\u00e7li bi\u00e7imde -G\u00fcney Kore ile ortak tatbikatlar d\u00fczenleyerek ve &#8220;hayalet u\u00e7aklar\u0131&#8221; Kuzey Kore \u00fczerinde u\u00e7urarak- &#8220;k\u0131\u015fk\u0131rtmak&#8221; &nbsp;suretiyle Tokyo y\u00f6netiminin silahlanma karar\u0131 almas\u0131n\u0131 temin etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra bizzat ABD taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan anayasan\u0131n 9. Maddesi, Japonya&#8217;n\u0131n bir orduya sahip olmas\u0131n\u0131 ve asker\u00ee harek\u00e2tlara kat\u0131lmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bir dille yasakl\u0131yor. Japonya&#8217;y\u0131 da hedef alan Kuzey Kore kaynakl\u0131 n\u00fckleer tehdidin artmas\u0131, Japon siyaset\u00e7ilerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n 9. maddenin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmelerine yol a\u00e7\u0131yor. G\u00fc\u00e7l\u00fc ve ABD taraf\u0131ndan te\u00e7hiz edilmi\u015f bir orduya sahip oldu\u011fu takdirde Japonya, Washington&#8217;\u0131n Asya-Pasifik&#8217;te uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00c7in&#8217;i &#8220;\u00e7evreleme&#8221; politikas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir baca\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kore krizinin sebebi, yukar\u0131dakilerden hangisiyle a\u00e7\u0131klan\u0131rsa a\u00e7\u0131klans\u0131n, b\u00f6lgesel bir n\u00fckleer sava\u015f\u0131n ne ABD&#8217;nin ne de \u00c7in&#8217;in \u015fimdilik i\u015flerine gelmeyece\u011fi s\u00f6ylenebilir. Bu iki \u00fclke gerilimi bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya vard\u0131rmadan sona erdirebilmek i\u00e7in ad\u0131mlar atacaklard\u0131r. Tabii, bu ad\u0131mlar\u0131n, Ban Ki Moon&#8217;un dikkatleri \u00e7ekti\u011fi &#8220;kaza&#8221; ya\u015fanmadan \u00f6nce at\u0131lmas\u0131 gerekir&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 ila 15 adet n\u00fckleer bombaya sahip oldu\u011fu tahmin edilen Kuzey Kore&#8217;nin, binlerce kilometre \u00f6tedeki hedefleri vurabilecek bir f\u0131rlatma kapasitesine sahip olmas\u0131 ihtimali \u00f6zellikle G\u00fcney Kore ile \u00e7ok yak\u0131n ili\u015fkileri olan ABD&#8217;de tepkiyle kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Washington, Kuzey Kore&#8217;nin herhangi bir sald\u0131r\u0131s\u0131na en sert \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k verilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Ge\u00e7en hafta yap\u0131lan G-8 toplant\u0131s\u0131nda da, Kuzey Kore&#8217;nin faaliyetlerini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1497","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13176,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1497\/revisions\/13176"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}