{"id":1432,"date":"2013-01-01T10:27:38","date_gmt":"2013-01-01T08:27:38","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1432"},"modified":"2024-03-07T16:53:52","modified_gmt":"2024-03-07T13:53:52","slug":"orta-doguda-soguk-savas-bitiyor-mu-yeni-mi-basliyor-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1432","title":{"rendered":"Orta Do\u011fu&#8217;da So\u011fuk Sava\u015f bitiyor mu; yeni mi ba\u015fl\u0131yor? (01.01.2013) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu, Stratejik D\u00fc\u015f\u00fcnce Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nde verdi\u011fi konferansta &#8220;Arap Bahar\u0131&#8221;n\u0131 de\u011ferlendirirken b\u00f6lgede So\u011fuk Sava\u015f art\u0131\u011f\u0131 rejimlerin bir bir y\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n Avrupa&#8217;da sona ermesinden yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l sonra bu b\u00f6lgede de sona ermekte oldu\u011funu anlatt\u0131. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f k\u0131smen do\u011frudur. Ger\u00e7ekten de, Tunus, M\u0131s\u0131r, Libya gibi \u00fclkelerdeki tek adam rejimleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye&#8217;de Baas iktidar\u0131n\u0131n 2013&#8217;\u00fcn sonuna kadar yerinde kalmas\u0131 \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir. Fakat Prof. Davuto\u011flu&#8217;nun &#8220;So\u011fuk Sava\u015f&#8221; benzetmesini \u00fc\u00e7 noktada takviye etmeliyiz. Birincisi, Orta Do\u011fu siyasi tablosu sadece So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fildir. Mevcut tablo Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7tur. Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin Arap topraklar\u0131n\u0131n Avrupal\u0131 devletler taraf\u0131ndan ya\u011fmalanmas\u0131, bilhassa \u0130ngiltere ve Fransa&#8217;n\u0131n aralar\u0131nda anla\u015farak b\u00f6lgede yeni devletler kurmalar\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131 istedikleri gibi \u00e7izmeleri 1920&#8217;lerin konusudur. Dahas\u0131 \u0130ngiltere&#8217;nin petrol kaynaklar\u0131n\u0131 denetleyebilmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 manevralar ve b\u00f6lgede bir Yahudi devletinin kurulmas\u0131 i\u00e7in zemin haz\u0131rlamas\u0131 da So\u011fuk Sava\u015f ba\u015flamadan \u00e7ok \u00f6nce olmu\u015ftur. E\u011fer, &#8216;Arap Bahar\u0131&#8217;n\u0131 &#8220;So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n Orta Do\u011fu&#8217;da sona erme s\u00fcreci&#8221; olarak tan\u0131mlarsan\u0131z, tek parti rejimleri d\u0131\u015f\u0131ndaki anti-demokratik Orta Do\u011fu y\u00f6netimlerini hangi kapsamda de\u011ferlendirdi\u011finiz anla\u015f\u0131lamamaktad\u0131r. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 Arap monar\u015filerinin Arap Bahar\u0131&#8217;n\u0131n kendi \u00fclkelerine s\u0131\u00e7ramamas\u0131 i\u00e7in verdikleri b\u00fcy\u00fck m\u00fccadele ortadad\u0131r. Suudi Arabistan ve K\u00f6rfez \u00fclkeleri, Kuzey Afrika ve Suriye&#8217;de rejim muhaliflerini desteklerken, kendi \u00fclkelerinde demokrasi ve insan haklar\u0131 konusunda herhalde devasa ad\u0131mlar atm\u0131yorlar. Arap Bahar\u0131, b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu \u00fclkelerine yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve b\u00f6lgenin tamam\u0131nda demokratik kurumlar ye\u015ferdi\u011finde, hem So\u011fuk Sava\u015f hem de Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik edece\u011fiz. T\u00fcrkiye&#8217;nin de yapmas\u0131 gereken, evrensel de\u011ferlerin b\u00f6lgenin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yay\u0131lmas\u0131na destek vermek de\u011fil, \u0130ran&#8217;dan Suudi Arabistan&#8217;a, Yemen&#8217;den \u00dcrd\u00fcn&#8217;e b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu&#8217;nun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne katk\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. \u0130kincisi, So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n Do\u011fu Avrupa&#8217;da kendi kendine bitmedi\u011fi ger\u00e7e\u011fini ak\u0131lda tutarsak Arap Bahar\u0131&#8217;na bu benzetmeyi yapmak hayli g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Zira So\u011fuk Sava\u015f ABD ve SSCB liderli\u011findeki iki blok aras\u0131ndayd\u0131. SSCB zay\u0131flay\u0131p, \u00e7\u00f6kme s\u00fcrecine girmeseydi, Merkezi ve Do\u011fu Avrupa&#8217;daki sosyalist rejimlerin birbiri ard\u0131na y\u0131k\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor olurdu. Berlin Duvar\u0131&#8217;n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, son Sovyet lideri Gorbachov&#8217;un &#8220;\u015feffafl\u0131k&#8221; ve &#8220;yeniden yap\u0131lanma&#8221; s\u00f6ylemleriyle en alttaki tu\u011flay\u0131 \u00e7ekmesi sayesinde oldu. Kald\u0131 ki, e\u011fer Avrupa Birli\u011fi ve NATO elini \u00e7abuk tutarak, eski sosyalist \u00fclkeleri kendine ba\u011flayacak mekanizmalar\u0131 1990&#8217;lar\u0131n ba\u015f\u0131nda geli\u015ftirmemi\u015f olsayd\u0131, muhtemelen bu \u00fclkelerde kurulan yeni rejimler i\u00e7 \u00e7alkant\u0131lar ya\u015fayacaklard\u0131. Nitekim AB \u00fclkelerinin ellerinden tuttu\u011fu 10 Merkezi ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkesi yumu\u015fak bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ya\u015farken, eski Yugoslavya&#8217;da i\u00e7 sava\u015f ve soyk\u0131r\u0131m ya\u015fand\u0131. D\u00f6n\u00fcp bakal\u0131m Orta Do\u011fu&#8217;ya. Yeni rejimlerin h\u0131zla ve yumu\u015fak bi\u00e7imde demokrasiyi i\u00e7selle\u015ftirmesini sa\u011flayacak hatta bunu zorlayacak bir d\u0131\u015f mekanizma yok. T\u00fcrkiye&#8217;nin son d\u00f6nemdeki demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn zeminini de olu\u015fturan &#8220;Kopenhag Kriterleri&#8221; Orta Do\u011fu i\u00e7in s\u00f6z konusu de\u011fil. Her y\u00f6netim demokrasiyi kendi istedi\u011fi gibi anl\u0131yor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, b\u00f6lge \u00fclkelerinin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil. So\u011fuk Sava\u015f SSCB&#8217;nin \u00e7\u00f6kmesiyle bitti. Bug\u00fcn ise ABD-\u00c7in ve Rusya aras\u0131nda 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi h\u0131zla t\u0131rman\u0131yor. Rakip k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler, Latin Amerika&#8217;dan Afrika&#8217;ya, Uzak Do\u011fu&#8217;dan Orta Do\u011fu&#8217;ya kadar d\u00fcnyan\u0131n her yerinde kendilerine m\u00fcttefikler, kimi durumlarda da vekiller ar\u0131yor. Orta Do\u011fu&#8217;da bu g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin sonucu olarak yeni gayriresmi blokla\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Yani asl\u0131nda Orta Do\u011fu&#8217;da bitiyor zannedilen So\u011fuk Sava\u015f, silahlanmadan ittifakla\u015fmaya kadar bir\u00e7ok g\u00f6stergeye g\u00f6re yeni ba\u015fl\u0131yor. 2013&#8217;e b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da ate\u015fleyebilecek her t\u00fcrl\u00fc sebebi bar\u0131nd\u0131ran karma\u015f\u0131k bir manzarayla giriyoruz. Yeni y\u0131l\u0131n milletimize huzur ve refah getirmesini diliyorum.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu, Stratejik D\u00fc\u015f\u00fcnce Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nde verdi\u011fi konferansta &#8220;Arap Bahar\u0131&#8221;n\u0131 de\u011ferlendirirken b\u00f6lgede So\u011fuk Sava\u015f art\u0131\u011f\u0131 rejimlerin bir bir y\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n Avrupa&#8217;da sona ermesinden yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l sonra bu b\u00f6lgede de sona ermekte oldu\u011funu anlatt\u0131. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f k\u0131smen do\u011frudur. Ger\u00e7ekten de, Tunus, M\u0131s\u0131r, Libya gibi \u00fclkelerdeki tek adam rejimleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye&#8217;de Baas iktidar\u0131n\u0131n 2013&#8217;\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13260,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1432"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13261,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432\/revisions\/13261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}