{"id":1403,"date":"2012-10-23T10:17:18","date_gmt":"2012-10-23T07:17:18","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1403"},"modified":"2024-03-07T17:10:16","modified_gmt":"2024-03-07T14:10:16","slug":"birlesmis-milletler-nasil-reforme-edilir-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1403","title":{"rendered":"Birle\u015fmi\u015f Milletler nas\u0131l reforme edilir? (23.10.2012) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in reforme edilmesinin gereklili\u011fiyle ilgili s\u00f6zleri Azerbaycan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Bak\u00fc&#8217;de de yank\u0131 buldu. Azerbaycan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na ba\u011fl\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi&#8217;nin 19 Ekim&#8217;de d\u00fczenledi\u011fi &#8220;B\u00f6lgesel Bar\u0131\u015f ve G\u00fcvenli\u011fin Sa\u011flanmas\u0131nda Azerbaycan-ABD \u0130li\u015fkilerinin Rol\u00fc&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n sa\u011flanamamas\u0131nda BM sisteminin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7aresizli\u011fin etkisi de\u011ferlendirilirken Ba\u015fbakan Erdo\u011fan&#8217;\u0131n s\u00f6zlerine s\u0131k s\u0131k at\u0131fta bulunuldu. Halen BM G\u00fcvenlik Konseyi Ge\u00e7ici \u00dcyeli\u011fi g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcren Azerbaycan&#8217;da da 2009-2011 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bu g\u00f6revi yapan T\u00fcrkiye gibi BM&#8217;nin etkisizli\u011fi konusunda ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f\u0131n giderek benimsenmekte oldu\u011fu g\u00f6zlendi. \u015e\u00fcphesiz, s\u00f6z konusu rahats\u0131zl\u0131k sadece T\u00fcrkiye ve Azerbaycan&#8217;da ya\u015fanm\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde \u00e7ok say\u0131da devlet adam\u0131 ve akademisyenin bu konuyu dile getirmelerine ra\u011fmen, BM sisteminin ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 reforme edilmesine dair kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma hen\u00fcz ba\u015flat\u0131labilmi\u015f de\u011fil. Reformlar konusunda en b\u00fcy\u00fck isteksizli\u011fi halen BM&#8217;nin karar mekanizmalar\u0131nda ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yere sahip olan be\u015f \u00fclke g\u00f6steriyor. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n galipleri olduklar\u0131 i\u00e7in BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin daimi \u00fcyesi olma ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde etmi\u015f olan ABD, \u00c7in, Fransa, \u0130ngiltere ve Rusya kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olan konularda karar al\u0131nmas\u0131n\u0131, veto g\u00fc\u00e7lerini kullanarak engelleyebiliyorlar. Mart 2011&#8217;den bu yana Suriye&#8217;de 20 binden fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve y\u00fczbinlerce ki\u015finin de m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7an durumun sona erdirilememesinde BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin bir t\u00fcrl\u00fc etkili bir karar alamam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. BM sistemi bu haliyle devam etti\u011fi s\u00fcrece, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda da, bug\u00fcn Suriye&#8217;de ya\u015fanmakta olanlara benzeyen ba\u015fka olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda BM&#8217;nin hareketsiz kal\u0131\u015f\u0131na \u015fahitlik edece\u011fiz. Peki bu durum nas\u0131l d\u00fczeltilebilir? Be\u015f daimi \u00fcyenin BM reformu i\u00e7in mutab\u0131k kalarak, beraberce d\u00fc\u011fmeye basmalar\u0131 en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Bu olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, ba\u015fka bir yol denenmelidir. Aralar\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin de bulundu\u011fu mevcut sistemden rahats\u0131zl\u0131k duyan devletlerin temsilcileri, &#8220;BM Reform S\u00fcreci&#8221; ad\u0131yla \u00e7ok tarafl\u0131 bir i\u015f birli\u011fi platformu olu\u015fturabilirler. E\u011fer bu platforma kat\u0131lan \u00fclkelerin say\u0131s\u0131, mevcut BM \u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturursa, o zaman ba\u015fta bu \u00e7al\u0131\u015fmalara mesafeli yakla\u015fan daimi \u00fcyeler de ilgi g\u00f6stermeye ba\u015flayacaklard\u0131r. Hele bir daimi \u00fcyenin platformda yer almas\u0131 durumunda, di\u011fer daimi \u00fcyelerin de iste\u011finde bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclecektir. Hi\u00e7bir daimi \u00fcye bu \u00e7al\u0131\u015fmalara temsilci g\u00f6ndermese bile, BM sisteminin reforme edilmesi konusunda son derece \u00f6nemli bir a\u015fama kaydedilebilir. Zira kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ilk defa \u00e7ok tarafl\u0131 bir i\u015f birli\u011fi mekanizmas\u0131 b\u00fcnyesinde mevcut sistemden duyduklar\u0131 rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 dile getirme imk\u00e2n\u0131 bulacaklard\u0131r. Yine ilk defa, BM sisteminin nas\u0131l de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde derli toplu ve \u00e7ok say\u0131da devletin g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131tan \u00f6nerilerin tasnif edilebilmesi temin edilecektir. En \u00f6nemlisi, BM \u00fcyesi \u00fclkelerin \u00e7o\u011funlu\u011funun sistemin de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iradelerini ortaya koyarak yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmalar\u0131, di\u011fer \u00fclkeler \u00fczerinde bir bask\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r. Nihayetinde BM&#8217;yi kuran &#8220;Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131&#8221; uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir antla\u015fma h\u00fcviyeti ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yani, bu antla\u015fmaya imza atan devletler e\u011fer bu antla\u015fman\u0131n de\u011fi\u015fmesini talep ediyorlarsa, ba\u015fka antla\u015fmalar\u0131n tadili i\u00e7in kullan\u0131lan yol, BM \u015eart\u0131 i\u00e7in de pek\u00e2l\u00e2 kullan\u0131labilir. Devletlerin \u00e7o\u011funlu\u011funun bu do\u011frultuda hareket etmeleri halinde, BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeleri dahil hi\u00e7bir devlet bu g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fc\u015fterek iradenin \u00f6n\u00fcne set kuramaz. Bu konuda as\u0131l sorulmas\u0131 gereken, d\u00fcnyada ka\u00e7 \u00fclkenin BM&#8217;nin reforme edilmesi konusunda istekli oldu\u011fudur. T\u00fcrkiye veya ba\u015fka bir \u00fclkenin ba\u015flataca\u011f\u0131 reform giri\u015fimi d\u00fcnyadan yeterince destek alamazsa \u00f6l\u00fc do\u011fmu\u015f bir te\u015febb\u00fcs olarak kal\u0131r. Bundan sonra da kolay kolay hi\u00e7bir \u00fclke, be\u015f &#8220;ayr\u0131cal\u0131kl\u0131&#8221; devletin tasvibi olmadan b\u00f6yle bir i\u015fe kalk\u0131\u015fmaya cesaret edemez. Dolay\u0131s\u0131yla, BM sisteminin de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in yola \u00e7\u0131kacaklar\u0131n uluslararas\u0131 alandaki g\u00fc\u00e7lerini \u00e7ok iyi hesap etmeleri icap eder.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in reforme edilmesinin gereklili\u011fiyle ilgili s\u00f6zleri Azerbaycan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Bak\u00fc&#8217;de de yank\u0131 buldu. Azerbaycan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na ba\u011fl\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi&#8217;nin 19 Ekim&#8217;de d\u00fczenledi\u011fi &#8220;B\u00f6lgesel Bar\u0131\u015f ve G\u00fcvenli\u011fin Sa\u011flanmas\u0131nda Azerbaycan-ABD \u0130li\u015fkilerinin Rol\u00fc&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n sa\u011flanamamas\u0131nda BM sisteminin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7aresizli\u011fin etkisi de\u011ferlendirilirken Ba\u015fbakan Erdo\u011fan&#8217;\u0131n s\u00f6zlerine s\u0131k s\u0131k at\u0131fta bulunuldu. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13304,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1403"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13306,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1403\/revisions\/13306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}