{"id":1382,"date":"2012-09-04T09:35:31","date_gmt":"2012-09-04T06:35:31","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1382"},"modified":"2024-03-07T17:20:35","modified_gmt":"2024-03-07T14:20:35","slug":"bu-silahlar-ne-ise-yarayacak-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1382","title":{"rendered":"Bu silahlar ne i\u015fe yarayacak? (04.09.2012) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD ge\u00e7en y\u0131l \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na 66.3 milyar dolarl\u0131k silah satt\u0131. Bu rakam d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn silah sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n % 75&#8217;ine tekab\u00fcl ediyor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, d\u00fcnyada kullan\u0131lan her d\u00f6rt silahtan \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc ABD sat\u0131yor. Silah sat\u0131\u015f listesinde ABD&#8217;den sonra gelen \u00fclke ise Rusya. Pazarda % 6&#8217;l\u0131k bir paya sahip olan Rusya&#8217;n\u0131n, ABD&#8217;yi bu alanda yakalama ihtimali yok. Peki, bu kadar silah\u0131 kim al\u0131yor? Diplomatik Muhakeme&#8217;de; Suudi Arabistan, Katar, Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) gibi devletlerin yo\u011fun miktarda silahland\u0131klar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131m. ABD silahlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131s\u0131 da yine bu \u00fclkeler. K\u00f6rfez \u00fclkelerinin yan\u0131 s\u0131ra, Hindistan ve Tayvan da ABD&#8217;den en \u00e7ok silah alan \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Amerikan New York Times gazetesinin konuyla ilgili yorumunda, 2010 y\u0131l\u0131nda 21.4 milyar dolar olan silah sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n 45 milyar dolar birden artarak ABD tarihinin en y\u00fcksek seviyesine ula\u015fmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda K\u00f6rfez \u00fclkelerinin \u0130ran&#8217;dan giderek daha fazla tehdit alg\u0131lamas\u0131 yat\u0131yor. Ancak New York Times&#8217;\u0131n bu yorumunun tam tersi de m\u00fcmk\u00fcn. Yani, ABD yanl\u0131s\u0131 K\u00f6rfez \u00fclkeleri silahland\u0131k\u00e7a, \u0130ran da bunu kendisine kar\u015f\u0131 artan bir tehdit olarak alg\u0131layabilir. Nitekim Suudi Arabistan, BAE, Katar, Umman gibi \u00fclkeler sadece savunma sistemleri alm\u0131yorlar. Silah sat\u0131\u015f tablosuna bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ABD&#8217;den 33.4 milyar dolarl\u0131k silah sat\u0131n alan Suudi Arabistan 2011 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en fazla silahlanan devletleri aras\u0131na girmi\u015f bulunuyor. Riyad y\u00f6netimi hava savunma sistemlerinin yan\u0131 s\u0131ra, 84 geli\u015fmi\u015f F-15 sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 sat\u0131n ald\u0131, elinde bulunan 70 F-15&#8217;i de modernize ettirdi. Daha \u00f6nce de yazm\u0131\u015f oldu\u011fumuz gibi, Suudi Arabistan&#8217;\u0131n bu kadar \u00e7ok silahlanmas\u0131 normal de\u011fil. Arap Bahar\u0131&#8217;n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 istikrars\u0131zl\u0131k ve \u0130ran&#8217;la uzun y\u0131llard\u0131r Basra K\u00f6rfezi&#8217;nde devam etmekte olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisinin yan\u0131 s\u0131ra, Suriye krizinin b\u00f6lgesel bir sava\u015fa yol a\u00e7abilece\u011fi ger\u00e7e\u011fi de, Suudi Arabistan&#8217;\u0131 silahlanmaya itiyor. New York Times yorumunda, \u0130ran&#8217;la bir kara s\u0131n\u0131r\u0131 payla\u015fmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in K\u00f6rfez \u00fclkelerinin hava silahlar\u0131 sat\u0131n almaya yo\u011funla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 yaz\u0131yor. H\u00e2lbuki bu \u00fclkeler sadece ABD&#8217;den silah alm\u0131yorlar ki. Suudi Arabistan, ABD&#8217;den hava silahlar\u0131 al\u0131rken, kar silahlar\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 da ba\u015fka \u00fclkelerden sa\u011fl\u0131yor. Ge\u00e7en sene Almanya&#8217;dan al\u0131nan yakla\u015f\u0131k 10 milyar dolarl\u0131k geli\u015fmi\u015f Leopar tank\u0131 bu politikan\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00f6stergesi. Dolay\u0131s\u0131yla, New York Times&#8217;\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bu \u00fclkelerin silahlanmas\u0131n\u0131 sadece \u0130ran tehdidine ba\u011flamak ve sadece savunma ama\u00e7l\u0131 silahlanmakta olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. T\u00fcrkiye&#8217;den bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kabul edelim veya etmeyelim, Suudi Arabistan T\u00fcrkiye&#8217;den rol \u00e7alarak Orta Do\u011fu&#8217;daki en \u00f6nemli ABD m\u00fcttefiki olma yolunda s\u00fcratle ilerliyor. Elbette tek ba\u015f\u0131na de\u011fil. Riyad&#8217;\u0131n &#8220;a\u011fabeyli\u011fini&#8221; kabul etmi\u015f olan K\u00f6rfez&#8217;deki irili ufakl\u0131 emirlikler de onunla birlikte hareket ediyor. ABD&#8217;nin 2003&#8217;teki Irak sald\u0131r\u0131s\u0131ndan sonra petrol fiyatlar\u0131nda ya\u015fanan ola\u011fan\u00fcst\u00fc art\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan biri bu oldu. Daha da zenginle\u015fen Suudi Arabistan ve K\u00f6rfez \u00fclkelerinin kendilerine olan g\u00fcveni artt\u0131. B\u00f6lgesel stratejik konulardaki \u00e7ekingenliklerini bir kenara b\u0131rakarak, g\u00f6r\u00fc\u015f beyan etmeye hatta krizlere aktif \u015fekilde taraf olmaya ba\u015flad\u0131lar. ABD bu hevesk\u00e2r Arap \u00fclkelerini, ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi, bug\u00fcn de en az \u00fc\u00e7 \u015fekilde kullan\u0131yor. Birincisi, \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve tek sesli bir Arap kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fmas\u0131n\u0131 Suudi Arabistan ve K\u00f6rfez emirlikleri sayesinde engelliyor. Bu \u00fclkeler s\u00f6zde \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcrlerken, \u0130srail&#8217;in \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 i\u015flere giri\u015fmekten \u00f6zenle ka\u00e7\u0131n\u0131yorlar. \u0130kincisi, ABD bu \u00fclkelerin petrol\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131yor ve d\u00fcnya piyasalar\u0131na sevk ediyor. Uzun y\u0131llard\u0131r devam eden anla\u015fmalara g\u00f6re ABD ve Suudi Arabistan petrol \u00fcretiminden elde edilen geliri yar\u0131 yar\u0131ya payla\u015f\u0131yorlar. Fakat ABD, gelirin geri kalan % 50sini de \u00e7e\u015fitli yollarla ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu yollar\u0131n ba\u015f\u0131nda daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerde devlet tahvili al\u0131m\u0131 vard\u0131. K\u00f6rfez \u00fclkeleri ABD hazine k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 sat\u0131n almay\u0131 matah bir ekonomi politikas\u0131 zannederlerdi. Son d\u00f6nemde artan miktarda silah alarak, zor durumdaki ABD ekonomisine s\u0131cak para aktarmay\u0131 &#8220;tercih ediyorlar&#8221;. ABD&#8217;nin Arap \u00fclkelerini \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kullanma \u015fekli ise, Orta Do\u011fu&#8217;ya giderek daha fazla ilgi duymaya ba\u015flayan \u00c7in ve Rusya gibi \u00fclkelerin \u00f6n\u00fcne bir set \u00e7ekme. Ba\u015fat g\u00fc\u00e7 olma vasf\u0131n\u0131 kaybetme s\u00fcrecine girmi\u015f olan ABD, b\u00f6lgede m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar uzun s\u00fcre etkinli\u011fini devam ettirmek istedi\u011finden, silahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Arap \u00fclkelerini kendisine yak\u0131n bir &#8220;blok&#8221; \u015feklinde organize etmek istiyor. Zaten krizlerden kurtulamayan Orta Do\u011fu&#8217;ya bu kadar \u00e7ok silah y\u0131\u011farak ABD&#8217;nin bar\u0131\u015fa hizmet etti\u011fini s\u00f6yleyemeyiz ama K\u00f6rfez \u00fclkelerini kendisine pek g\u00fczel hizmet ettiriyor.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD ge\u00e7en y\u0131l \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na 66.3 milyar dolarl\u0131k silah satt\u0131. Bu rakam d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn silah sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n % 75&#8217;ine tekab\u00fcl ediyor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, d\u00fcnyada kullan\u0131lan her d\u00f6rt silahtan \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc ABD sat\u0131yor. Silah sat\u0131\u015f listesinde ABD&#8217;den sonra gelen \u00fclke ise Rusya. Pazarda % 6&#8217;l\u0131k bir paya sahip olan Rusya&#8217;n\u0131n, ABD&#8217;yi bu alanda yakalama ihtimali yok. Peki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13328,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1382"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13329,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1382\/revisions\/13329"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}