{"id":1367,"date":"2012-07-31T09:30:58","date_gmt":"2012-07-31T06:30:58","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1367"},"modified":"2024-03-07T17:26:55","modified_gmt":"2024-03-07T14:26:55","slug":"son-yuzyilin-en-kanli-ve-karisik-orta-dogusu-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1367","title":{"rendered":"Son y\u00fczy\u0131l\u0131n en kanl\u0131 ve kar\u0131\u015f\u0131k Orta Do\u011fu’su (31.07.2012) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

B\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle olu\u015fturulan Orta Do\u011fu stratejimiz tamamen \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda. “Kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun”dan art\u0131k s\u00f6z edemiyoruz. <\/strong>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra \u0130ngiltere ve Fransa taraf\u0131ndan siyasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilen Orta Do\u011fu b\u00f6lgesi her zaman sorunluydu. Ama son 100 y\u0131ld\u0131r hi\u00e7bir zaman bug\u00fcnk\u00fc kadar karma\u015f\u0131k bir manzara s\u00f6z konusu de\u011fildi. \u015eu Orta Do\u011fu resmine bir bak\u0131n\u0131z: “Arap Bahar\u0131” devam ediyor. Ka\u00e7 bahar ge\u00e7ti, “devrim” yapan \u00fclkelere bir t\u00fcrl\u00fc demokrasi gelmiyor. Tunus, M\u0131s\u0131r ve Libya’da yeni y\u00f6netimler tutunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Libya, Trablus merkezli bat\u0131 ve Bingazi merkezli do\u011fu olmak \u00fczere ikiye b\u00f6l\u00fcnmenin e\u015fi\u011finde. M\u0131s\u0131r’da sembolik yetkileri olan, s\u00f6yledi\u011fini yapt\u0131ramayan, ordunun g\u00f6lgesinde s\u00f6zde bir devlet ba\u015fkan\u0131 var. \u00dclke her an yeni geli\u015fmelere gebe. Yemen’de ne olaca\u011f\u0131 belli de\u011fil. \u00dcrd\u00fcn “Arap Bahar\u0131”n\u0131n ilk dalgas\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck olaylar d\u0131\u015f\u0131nda etkilenmemi\u015fti. Ama \u00fclke derinle\u015fmekte olan ekonomik kriz, sosyal patlamalar\u0131 her an tetikleyebilir. Suriye’den gelen y\u00fcz binlerce m\u00fclteci \u00dcrd\u00fcn ekonomisini sarsacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ayaklanma \u00e7\u0131karsa, k\u0131sa s\u00fcrede siyasal bir h\u00fcviyet kazan\u0131p, Ha\u015fim\u00ee monar\u015finin sonunu getirebilir. B\u00f6lgenin tek ger\u00e7ek krall\u0131\u011f\u0131 Suudi Arabistan’da \u015eiiler yeniden k\u0131p\u0131rdanmaya ba\u015flad\u0131. Ge\u00e7en hafta Katif kentindeki g\u00f6sterileri Suudi polisi ancak g\u00f6stericilerin \u00fczerine ate\u015f a\u00e7arak durdurabildi. K\u00f6rfez Emirlikleri, “a\u011fabeyleri” Suudi Arabistan’\u0131n s\u00f6z\u00fcnden \u00e7\u0131kmayarak ve onun himayesinde “Arap Bahar\u0131”n\u0131 ufak s\u0131yr\u0131klarla atlatabildiler. Bahreyn, Suudi Arabistan’\u0131n par\u00e7as\u0131 olmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Katar, Filistin Sorunu, Libya’da Kaddafi sonras\u0131 d\u00f6nem, Irak’\u0131n gelece\u011fi vb. konularda boyundan b\u00fcy\u00fck i\u015flere kalk\u0131\u015f\u0131yor. B\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck Amerikan \u00fcss\u00fcne ev sahipli\u011fi yapmakta olan bu minik \u00fclke b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ABD’nin kendisine verdi\u011fi \u00f6devleri yerine getirmenin \u00f6tesine ge\u00e7emiyor. Suriye’de kan g\u00f6vdeyi g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu’nun \u015eam ve Halep’te elde etti\u011fi ba\u015far\u0131lara ra\u011fmen Baas rejimi direnmeye devam ediyor. \u00dclkede art\u0131k bir i\u00e7 sava\u015f ya\u015fan\u0131yor. Ama di\u011fer taraftan Suriye h\u0131zl\u0131 bir b\u00f6l\u00fcnme s\u00fcreci de ya\u015f\u0131yor. Esad kuvvetlerinin bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 alanlarda denetimi ele ge\u00e7iren PYD, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrdistan’dan s\u00f6z ediyor. T\u00fcrkiye kadar, Irak B\u00f6lgesel K\u00fcrt Y\u00f6netimi de bu olup bitenlerden rahats\u0131z. Mesud Barzani pe\u015fmerge kuvvetlerini Suriye’nin kuzeyine g\u00f6ndererek b\u00f6lgede n\u00fcfuz alan\u0131 kurmak istiyor. Ama Barzani’nin ba\u015f\u0131 bir yandan da Ba\u011fdat y\u00f6netimiyle dertte. Irak Ba\u015fbakan\u0131 Nuri el Maliki, neredeyse Irak’tan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etme pe\u015finde olan Barzani’nin davran\u0131\u015flar\u0131na daha fazla tahamm\u00fcl g\u00f6steremiyor. Irak ordusuna ba\u011fl\u0131 birlikler K\u00fcrt \u00d6zerk B\u00f6lgesi’nin s\u0131n\u0131r\u0131na dayanm\u0131\u015f durumdalar. \u0130ran bir yandan n\u00fckleer g\u00f6r\u00fc\u015fmelere, di\u011fer yandan n\u00fckleer enerji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam ediyor. \u0130srail’in, \u0130ran’\u0131 vurabilme ihtimali her zaman masan\u0131n \u00fcst\u00fcnde duruyor. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’n\u0131n niteli\u011fi konusunda Suudi Arabistan’la \u0130ran aras\u0131ndaki a\u011f\u0131z dala\u015f\u0131n\u0131n dozu her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Suudi Arabistan \u0130ran’a kar\u015f\u0131 silahlan\u0131yor. L\u00fcbnan’da Hizbullah, kendi me\u015fruiyetinin de sorgulanmas\u0131na sebep olacak \u015fekilde Suriye rejimine destek verdi. Esad giderse, Hizbullah sadece \u00e7ok \u00f6nemli bir h\u00e2misini kaybetmi\u015f olmayacak, ayn\u0131 zamanda L\u00fcbnan siyasetinde de mevzi kaybedecek. \u0130srail bu f\u0131rsattan yararlanmay\u0131 ihmal etmeyecektir. Bir de T\u00fcrkiye’nin Orta Do\u011fu politikas\u0131na bakal\u0131m. B\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle olu\u015fturulan 2003 sonras\u0131 Orta Do\u011fu stratejimiz tamamen \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda. Bu stratejinin en \u00f6nemli unsuru “kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun”dan art\u0131k s\u00f6z edemiyoruz. T\u00fcrkiye’nin “yumu\u015fak g\u00fcc\u00fc” ya da “T\u00fcrkiye modeli” gibi bir zamanlar\u0131n pop\u00fcler s\u00f6ylemlerini art\u0131k kimse dillendirmiyor. Suriye, Irak ve \u0130ran’la sorunluyuz. \u0130srail’le ili\u015fkilerimiz var ile yok aras\u0131nda. B\u00f6lgedeki istikrars\u0131zl\u0131k T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lge \u00fclkeleriyle ticaretini de vurdu.. Orta Do\u011fu \u00fclkelerindeki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131z ise diken \u00fcst\u00fcnde. Eski y\u00f6netimlerle geli\u015ftirdikleri iyi ili\u015fkilere g\u00fcvenerek toplamda milyarlarca dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yapan T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131, siyasal depremden en fazla etkilenen kesimlerin ba\u015f\u0131nda geliyor. T\u00fcrkiye y\u0131llard\u0131r kendi K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zememi\u015fken, Irak’\u0131n kuzeyinde \u00e2deta ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrdistan’\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleyememi\u015fken, \u015fimdi de Suriye’nin par\u00e7alanmas\u0131 sonucu PKK’n\u0131n denetiminde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazanabilecek bir ba\u015fka K\u00fcrt sorunuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Burada saymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z daha bir\u00e7ok sorun Orta Do\u011fu’da sanki yakla\u015fmakta olan topyek\u00fbn bir hesapla\u015fmay\u0131 haber verir gibi. Orta Do\u011fu bombas\u0131 patlarsa, b\u00f6lgenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 -istisnas\u0131z her \u00fclke i\u00e7in- k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015fir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

B\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle olu\u015fturulan Orta Do\u011fu stratejimiz tamamen \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda. “Kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun”dan art\u0131k s\u00f6z edemiyoruz. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra \u0130ngiltere ve Fransa taraf\u0131ndan siyasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilen Orta Do\u011fu b\u00f6lgesi her zaman sorunluydu. Ama son 100 y\u0131ld\u0131r hi\u00e7bir zaman bug\u00fcnk\u00fc kadar karma\u015f\u0131k bir manzara s\u00f6z konusu de\u011fildi. \u015eu Orta Do\u011fu resmine bir bak\u0131n\u0131z: “Arap Bahar\u0131” devam […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13343,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1367\/revisions\/13343"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}