{"id":1355,"date":"2012-07-03T09:27:17","date_gmt":"2012-07-03T06:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1355"},"modified":"2024-03-07T17:30:38","modified_gmt":"2024-03-07T14:30:38","slug":"rusya-suriye-konusunda-neden-direniyor-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1355","title":{"rendered":"Rusya, Suriye konusunda neden direniyor? (03.07.2012) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">&nbsp;Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in (BM) Suriye konusunda atad\u0131\u011f\u0131 eski Genel Sekreter Kofi Annan&#8217;\u0131n davetiyle Cenevre&#8217;de toplanan zirveden de -daha \u00f6nceki Suriye toplant\u0131lar\u0131ndan oldu\u011fu gibi- somut bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131. Toplant\u0131da bir ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmetinin kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mutabakat havas\u0131 olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylense de, s\u00f6z konusu ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmetinin mahiyeti hakk\u0131nda son derece derin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zlerden ka\u00e7mad\u0131. Rusya&#8217;n\u0131n Suriye konusunda Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerden \u00e7ok farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc Cenevre zirvesinde bir defa daha ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Rusya&#8217;n\u0131n bu tavr\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 temel sebebi var. Birincisi tarihsel sebep: Rusya son \u00fc\u00e7 as\u0131rd\u0131r, Akdeniz Havzas\u0131&#8217;nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 per\u00e7inleme politikas\u0131 g\u00fcd\u00fcyor. XIX. y\u00fczy\u0131lda Fransa ve \u0130ngiltere&#8217;nin engellemesiyle kar\u015f\u0131la\u015fan Rusya, zay\u0131flayan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7e\u015fitli ba\u015far\u0131lar elde etmi\u015f olsa da, bu iki b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn direnmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda emeline ula\u015fmaya muvaffak olamam\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin Akdeniz ve Orta Do\u011fu co\u011frafyas\u0131na s\u0131zma giri\u015fimleri ise bu defa ABD engeline tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. ABD \u00f6nce 1955&#8217;te T\u00fcrkiye, Irak, \u0130ran, Pakistan ve \u0130ngiltere&#8217;ye Ba\u011fdat Pakt\u0131&#8217;n\u0131 kurdurtmu\u015ftu. ABD Ba\u015fkan\u0131 Eisenhower ise 1957&#8217;de, kom\u00fcnizmin Orta Do\u011fu&#8217;ya yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in daha aktif bir politika izlenece\u011fini ilan etmi\u015fti. Suriye&#8217;yle o tarihlerden itibaren \u00e7ok yak\u0131n bir i\u015f birli\u011fine giri\u015fen Sovyetler Birli\u011fi, Bat\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 gruplar\u0131 Orta Do\u011fu&#8217;nun her yerinde desteklemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. &#8216;So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n sona ermesiyle birlikte Rusya&#8217;n\u0131n bu b\u00f6lgedeki etkinli\u011fi bir s\u00fcreli\u011fine azald\u0131. Fakat Rusya Akdeniz ve Orta Do\u011fu&#8217;da varl\u0131k g\u00f6sterme \u015feklinde \u00f6zetlenebilecek tarihsel hedefinden hi\u00e7bir zaman tam olarak vazge\u00e7medi. \u0130kincisi stratejik sebep: Moskova, ABD&#8217;nin d\u00fcnyan\u0131n hiper g\u00fcc\u00fc olma vasf\u0131n\u0131 giderek kaybetmekte oldu\u011funu g\u00f6rmektedir. B\u00fct\u00fcn ekonomik g\u00f6stergeler, XXI. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na do\u011fru, ABD&#8217;nin k\u00fcresel liderli\u011finin sona erece\u011fini i\u015faret ediyor. Mevcut e\u011filimlerin devam etmesi halinde \u00c7in&#8217;in yeni hiper g\u00fc\u00e7 olaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor. ABD&#8217;nin Irak&#8217;tan \u00e7ekilmesi asl\u0131nda Washington&#8217;un asker\u00ee politikalar\u0131n\u0131 yeni d\u00f6nemin ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re g\u00fcncellemesinin bir sonucu. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Pentagon) \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda ABD&#8217;nin g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n s\u0131klet merkezini Pasifik b\u00f6lgesinin olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Washington y\u00f6netimi, ABD&#8217;nin Orta Do\u011fu&#8217;dan kademeli \u00e7ekilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kabilecek bo\u015flu\u011fun, &#8220;model ortak&#8221; T\u00fcrkiye ile geleneksel m\u00fcttefik Suudi Arabistan&#8217;\u0131n (ve onun s\u00f6z\u00fcnden \u00e7\u0131kmayan k\u00fc\u00e7\u00fck K\u00f6rfez devletlerinin) ABD yanl\u0131s\u0131 tutumuyla doldurulabilece\u011fini hesap etmi\u015fti. Bu meyanda, T\u00fcrkiye&#8217;nin Arap co\u011frafyas\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ABD taraf\u0131ndan te\u015fvik edilmi\u015f, Suudi Arabistan&#8217;\u0131n ise kuruldu\u011fundan beri hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar aktif bir d\u0131\u015f politika izlemesi memnuniyetle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Ku\u015fkusuz ABD T\u00fcrkiye-Suudi Arabistan ekseninde olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 &#8220;Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131&#8221; blok ile \u0130ran&#8217;\u0131n b\u00f6lgedeki faaliyetini dengelemek ve petrol\u00fcn d\u00fcnya pazarlar\u0131na ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n kendi denetimi alt\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 temin etmek istiyordu. Rusya ise, ABD&#8217;nin olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 blok kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u0130ran ve Suriye&#8217;ye destek vererek yeni bir blok olu\u015fturmaya giri\u015fti. ABD&#8217;nin Orta Do\u011fu&#8217;daki g\u00fcc\u00fcn\u00fc azaltmay\u0131 hedefleyen bu politika, Suriye&#8217;de Baas rejiminin desteklenmesi sonucunu do\u011furdu. Rusya&#8217;n\u0131n Suriye&#8217;de yeni bir d\u00f6nem ba\u015flasa da, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakacak bir y\u00f6netim olmas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle \u00e7aba g\u00f6sterece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sebep ise b\u00fcy\u00fck devlet refleksidir: Libya olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ABD ve AB \u00fclkeleri taraf\u0131ndan &#8220;kand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; ve masan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen Rusya, Suriye&#8217;de inisiyatifi elden b\u0131rakmak istememektedir. Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin, Suriye&#8217;de bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olacaksa, bunun Rusya&#8217;n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ve onun istedi\u011fi \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u015fimdilik uzla\u015fmaz bir tutum sergilemektedir. Sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinden sonra Esad rejiminin mutlaka y\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc daha sert c\u00fcmlelerle ifade etmeye ba\u015flayan T\u00fcrkiye, gerek kendi \u00e7\u0131karlar\u0131, gerek Suriye&#8217;de ya\u015fanmakta olan zulm\u00fcn sona erdirilmesi i\u00e7in, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler kadar Rusya&#8217;yla da yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fabilmenin yollar\u0131n\u0131 aramal\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcnen o ki, Suriye&#8217;de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme Rusya&#8217;n\u0131n deste\u011fi olmadan ula\u015f\u0131lamaz&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in (BM) Suriye konusunda atad\u0131\u011f\u0131 eski Genel Sekreter Kofi Annan&#8217;\u0131n davetiyle Cenevre&#8217;de toplanan zirveden de -daha \u00f6nceki Suriye toplant\u0131lar\u0131ndan oldu\u011fu gibi- somut bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131. Toplant\u0131da bir ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmetinin kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mutabakat havas\u0131 olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylense de, s\u00f6z konusu ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmetinin mahiyeti hakk\u0131nda son derece derin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zlerden ka\u00e7mad\u0131. Rusya&#8217;n\u0131n Suriye konusunda Bat\u0131l\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13350,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1355"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13351,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1355\/revisions\/13351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13350"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}