{"id":1310,"date":"2012-03-20T09:04:27","date_gmt":"2012-03-20T07:04:27","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1310"},"modified":"2024-03-07T17:53:14","modified_gmt":"2024-03-07T14:53:14","slug":"suriye-problemi-nasil-cozulecek-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1310","title":{"rendered":"Suriye problemi nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecek? (20.03.2012) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

Esad’\u0131n sert tutumu devam ettik\u00e7e, bug\u00fcnk\u00fcn\u00fcn kat be kat \u00fcst\u00fcnde bir m\u00fclteci ak\u0131n\u0131n\u0131n ya\u015fanabilece\u011finden endi\u015fe ediliyor. Ancak T\u00fcrkiye bu duruma haz\u0131rl\u0131kl\u0131. \u00c7ad\u0131rkentler olu\u015fturuluyor; depolar misafirhanelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor; seyyar mutfaklar, dispanserler kuruluyor… <\/strong>ASKER\u00ee OPERASYON \u00c7\u00d6Z\u00dcM GET\u0130RMEZ <\/strong>Baas rejiminin bir asker\u00ee operasyonla devrilmesinden s\u00f6z edildi\u011finde akla ilk gelen soru, bu operasyonu kimin yapaca\u011f\u0131. T\u00fcrkiye’nin tek ba\u015f\u0131na b\u00f6yle bir eyleme giri\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. D\u0131\u015far\u0131dan bir m\u00fcdahale ihtimali ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. RUSYA’NIN \u0130KNA ED\u0130LMES\u0130 GEREK\u0130YOR <\/strong>Rusya’n\u0131n Suriye’deki beklentileri tatmin edilmeden Esad’a \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in bask\u0131 yapmas\u0131n\u0131n \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Mesele ancak Rusya’n\u0131n ikna edilmesi ve Esad’a bask\u0131 uygulanmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna sokulabilir. T\u00dcRK\u0130YE \u0130ST\u0130KRARI SA\u011eLAMALIDIR <\/strong>T\u00fcrkiye’nin yapmas\u0131 gereken, hem mevcut trajedinin sona erdirilmesi hem de Suriye’nin gelecekteki istikrar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in Rusya’yla daha yak\u0131n bir i\u015f birli\u011fine gitmek… S\u0131n\u0131r\u0131 a\u015farak T\u00fcrkiye’ye s\u0131\u011f\u0131nan Suriye vatanda\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Suriye g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin bask\u0131s\u0131ndan ka\u00e7arak \u00fclkemize gelenlerin k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde 50.000’e ula\u015fabilece\u011fi tahminleri yap\u0131l\u0131yor. Bu tahmini \u00e7ok daha yukar\u0131ya \u00e7\u0131karanlar da var. Benzer bir durumu 1990’larda Saddam H\u00fcseyin’in zulm\u00fcnden ancak ka\u00e7arak kurtulabilen Irak K\u00fcrtlerinin g\u00f6\u00e7\u00fc s\u0131ras\u0131nda ya\u015fayan T\u00fcrkiye bu defa daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131. \u00c7ad\u0131rkentler olu\u015fturuluyor; depolar misafirhanelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor; seyyar mutfaklar, dispanserler kuruluyor; \u00e7ok say\u0131da kamu personeli b\u00f6lgede g\u00f6revlendiriliyor. Esad’\u0131n sert tutumu devam ettik\u00e7e, bug\u00fcnk\u00fcn\u00fcn kat be kat \u00fcst\u00fcnde bir m\u00fclteci ak\u0131n\u0131n\u0131n ya\u015fanabilece\u011finden endi\u015fe ediliyor. Bundan birka\u00e7 ay \u00f6nce H\u00fck\u00fcmetin g\u00fcndeminde olmayan “s\u0131n\u0131rda tampon b\u00f6lge olu\u015fturulmas\u0131” bizzat Ba\u015fbakan taraf\u0131ndan alternatifler aras\u0131nda say\u0131l\u0131yor. SUR\u0130YE’DEN HERKES KA\u00c7IYOR <\/strong>Di\u011fer taraftan Suriye olaylar\u0131 T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f ticaretini son derece olumsuz etkiliyor. Suriye ile imzalanan ve s\u0131f\u0131r sorun politikas\u0131n\u0131n \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri kabul edilen Serbest Ticaret Alan\u0131 Anla\u015fmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ve i\u015flevini kaybetmi\u015f durumda. 2011 ve 2012 y\u0131llar\u0131n\u0131n ocak ay\u0131 verileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye’nin Suriye’ye ihracat\u0131nda %38’lik bir azalma s\u00f6z konusu. \u0130hracattaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn h\u0131zlanarak devam edece\u011fini tahmin etmek zor de\u011fil. Hem Suriye’ye hem de Suriye \u00fczerinden di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkelerine mal ta\u015f\u0131yan T\u00fcrk nakliye firmalar\u0131 da ya\u015fananlardan ciddi bi\u00e7imde etkilenmi\u015f durumda. Her ay ortalama 7500 TIR Suriye s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7erken, bu rakam Ocak 2012 itibariyle 1200’e d\u00fc\u015ft\u00fc. Bug\u00fcn ise hem Suriye taraf\u0131n\u0131n T\u00fcrk nakliyecilerine muamelesi hem de \u00fclkedeki a\u011f\u0131rla\u015fan g\u00fcvenlik \u015fartlar\u0131 sebebiyle ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k faaliyetleri durma noktas\u0131na geldi. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n Suriye’yi en k\u0131sa s\u00fcrede terk etmelerini istemesi ve \u015eam B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finin konsolosluk i\u015flemlerini durduraca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 bu \u00fclkede yat\u0131r\u0131mlar\u0131 olan T\u00fcrk i\u015fadamlar\u0131n\u0131n Suriye’yi terk etme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rd\u0131. KATL\u0130AMA SESS\u0130Z KALIYORLAR <\/strong>Suriye’de bug\u00fcne kadar 9.000’den fazla insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine yol a\u00e7an kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa acil \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, T\u00fcrkiye’nin bu durumdan en olumsuz bi\u00e7imde etkilenen b\u00f6lge \u00fclkesi olaca\u011f\u0131 kesin. Ya\u015fanmakta olan insanl\u0131k facias\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye kadar \u00f6nemseyen bir \u00fclke daha yok. Suriye meselesine b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015fan ABD, AB \u00fclkeleri, Rusya ve \u00c7in \u00fclkede katledilen insanlar\u0131n say\u0131s\u0131yla pek ilgilenmiyorlar. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin -maalesef- h\u00e2l\u00e2 \u00e7\u0131karlar \u00e7er\u00e7evesinde \u015fekillendi\u011finin, ideallerin ise ancak \u00e7\u0131karlarla ili\u015fkili olduklar\u0131 m\u00fcddet\u00e7e \u00f6n plana ge\u00e7ti\u011finin ac\u0131 ama ger\u00e7ek bir tablosunu Suriye olay\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede, 2 Nisan’da \u0130stanbul’da yap\u0131lacak Suriye toplant\u0131s\u0131n\u0131n somut bir \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131 \u00fcretebilmesinin yolu toplant\u0131ya \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden T\u00fcrkiye’nin t\u00fcm taraflar\u0131n \u00f6nceliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, so\u011fukkanl\u0131 hareket etmesinden ge\u00e7iyor. PUT\u0130N DEVREYE G\u0130RMEL\u0130 <\/strong>Bu noktada meselinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bug\u00fcne kadar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ABD ve Arap Ligi \u00fclkeleriyle i\u015f birli\u011fi yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan, Suriye muhalefetinin liderleriyle resm\u00ee ili\u015fki kuran T\u00fcrkiye’nin art\u0131k Esad y\u00f6netimi \u00fczerinde en fazla etkiye sahip olan Rusya’y\u0131 da devreye sokmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor. Tunus’ta yap\u0131lan Suriye Halk\u0131n\u0131n Dostlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda havanda su d\u00f6vmekten \u00f6teye ge\u00e7ilememesinin sebebi Rusya’n\u0131n toplant\u0131 masas\u0131nda olmamas\u0131yd\u0131. Rusya \u0130stanbul toplant\u0131s\u0131n\u0131 boykot ederse, bu toplant\u0131dan da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7\u0131kmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu olarak adland\u0131r\u0131lan Kala\u015fnikoflu muhalif g\u00fc\u00e7lerin, tanklar ve u\u00e7aklara sahip Baas rejimini k\u0131sa s\u00fcrede y\u0131kmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n devam etmesinden en fazla sivillerin zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc dikkate al\u0131n\u0131rsa, akan kan\u0131n ancak Baas’\u0131n ate\u015fkes ilan etmesiyle durdurulabilece\u011fi, bunun da Moskova’n\u0131n \u015eam \u00fczerinde bask\u0131 uygulamas\u0131yla sa\u011flanabilece\u011fi unutulmamal\u0131. RUSYA’YI \u0130KNA ETMEK \u0130\u00c7\u0130N… <\/strong>Peki, Rusya Suriye konusunda nas\u0131l ikna edilebilir? Bu soruya cevap verebilmek i\u00e7in Rusya’n\u0131n b\u00f6lgedeki etkisini art\u0131rmak istedi\u011fi ger\u00e7e\u011fi ak\u0131ldan \u00e7\u0131kart\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Putin \u0130ran rejimine neden destek veriyorsa, Suriye rejimine de o sebeple arka \u00e7\u0131k\u0131yor. En basit anlat\u0131m\u0131yla, “Orta Do\u011fu’da ben de var\u0131m” diyor. B\u00f6yle olunca da, Rusya’n\u0131n Suriye’deki beklentileri tatmin edilmeden Esad’a \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in bask\u0131 yapmas\u0131n\u0131n \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Unutmayal\u0131m ki, Rusya’n\u0131n deste\u011fi olmadan Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi’nde Suriye hakk\u0131nda herhangi bir karar al\u0131nmas\u0131 da s\u00f6z konusu de\u011fil. Elbette Rusya’n\u0131n ikna edilmesinde, bu \u00fclkeyle ABD aras\u0131nda yap\u0131lacak pazarl\u0131klar etkili olacak. ABD’nin Suriye’de ya\u015fanan dram\u0131n sona erdirilmesi i\u00e7in Rusya’ya ne kadar taviz verece\u011fini ise bilemiyoruz. \u0130srail’in g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 her zaman Orta Do\u011fu politikas\u0131n\u0131n \u00f6ncelikleri aras\u0131nda sayan Washington y\u00f6netimi, \u0130srail i\u00e7in tehdit olu\u015fturabilecek bir y\u00f6netim de\u011fi\u015fikli\u011fini acaba ger\u00e7ekten destekliyor mu? Ya\u015fanmakta olan insanl\u0131k dram\u0131 ger\u00e7ekten ABD’nin umurunda m\u0131? Yoksa zannedilenin aksine, ne kadar insan \u00f6l\u00fcrse \u00f6ls\u00fcn, \u0130srail i\u00e7in tercih edilebilir bir Suriye y\u00f6netiminin olu\u015fturulmas\u0131 garanti alt\u0131na al\u0131nana kadar, bug\u00fcnk\u00fc gibi hareketsiz kalmay\u0131 m\u0131 ye\u011fleyecek?ASKER\u00ce OPERASYON B\u0130T\u0130REMEZ <\/strong>Libya’da oldu\u011fu gibi Baas rejiminin bir asker\u00ee operasyonla devrilmesinden s\u00f6z edildi\u011finde akla ilk gelen soru, bu operasyonu kimin yapaca\u011f\u0131. T\u00fcrkiye’nin tek ba\u015f\u0131na b\u00f6yle bir eyleme giri\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Mevcut anayasa sava\u015f\u0131n, ancak me\u015fru m\u00fcdafaa ya da uluslararas\u0131 ittifaklar\u0131m\u0131z\u0131n gerektirdi\u011fi ve uluslararas\u0131 hukuka uygun durumlarda m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fczenlemi\u015f. NATO Genel Sekreteri Suriye’ye asker\u00ee m\u00fcdahalenin s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 zaten a\u00e7\u0131klad\u0131. Arap Ligi \u00fclkelerinin ise bu t\u00fcrden bir operasyon i\u00e7in b\u00fct\u00fcnle\u015fik komuta yap\u0131s\u0131 ve asker\u00ee kapasitesi mevcut de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla d\u0131\u015far\u0131dan bir m\u00fcdahale ihtimali ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. Mesele ancak Rusya’n\u0131n ikna edilmesi ve Esad’a bask\u0131 uygulanmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna sokulabilir. BAAS B\u0130T\u0130NCE NELER OLAB\u0130L\u0130R? <\/strong>Yine de diyelim ki, bir m\u00fcdahaleyle Esad devrildi ve Baas y\u00f6netimi sona erdi. Suriye’de sular durulacak m\u0131? Y\u0131llard\u0131r bask\u0131 alt\u0131nda tutulan kitleler r\u00f6van\u015f almaya kalkmayacaklar m\u0131? Baas’\u0131n generalleri, polisleri, muhaberat elemanlar\u0131 yeni duruma kolayca uyum sa\u011flayacaklar m\u0131? Yoksa \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7abilecek mezhep ay\u0131r\u0131m\u0131na dayal\u0131 ve kanl\u0131 bir i\u00e7 sava\u015f m\u0131 ba\u015flayacak? Suriye’ye \u00e7\u00f6z\u00fcm arayanlar\u0131n bu sorular\u0131 kendilerine sormadan ad\u0131m atmalar\u0131, durumu bug\u00fcnk\u00fcnden daha da i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hale s\u00fcr\u00fckleyebilir. Bosna ve Kosova’da s\u00fcrecin nas\u0131l i\u015fledi\u011fi ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Her iki b\u00f6lgede de, uzun y\u0131llar boyunca varl\u0131k g\u00f6steren \u00e7ok uluslu bar\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri sayesinde yeni \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015ftir. Baas sonras\u0131 Suriye’nin b\u00f6yle bir istikrar g\u00fcc\u00fcn\u00fcn denetimine sokulmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Ama bu durumda da, Kosova’n\u0131n S\u0131rbistan’dan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131 gibi, Suriye’nin b\u00f6l\u00fcnmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemeyebilir. BATIDAN B\u0130R \u015eEY BEKLEMEY\u0130N <\/strong>Suriye meselesi her ge\u00e7en g\u00fcn i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 daha g\u00fc\u00e7 bir mahiyet al\u0131yor. Baas’la bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Ama Baas sonras\u0131 i\u00e7in yaz\u0131lan senaryolar da karanl\u0131k bir tabloya i\u015faret ediyor. T\u00fcrkiye’nin yapmas\u0131 gereken, hem mevcut trajedinin sona erdirilmesi hem de Suriye’nin gelecekteki istikrar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in Rusya’yla daha yak\u0131n bir i\u015f birli\u011fine gitmek. T\u00fcrkiye’yi sert bir tutum tak\u0131nmaya te\u015fvik eden ve ard\u0131ndan da y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakan Bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefiklerimizin Suriye konusunda yak\u0131n zamanda \u00e7ok aktif olacaklar\u0131 beklentisi i\u00e7inde olmamal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Esad’\u0131n sert tutumu devam ettik\u00e7e, bug\u00fcnk\u00fcn\u00fcn kat be kat \u00fcst\u00fcnde bir m\u00fclteci ak\u0131n\u0131n\u0131n ya\u015fanabilece\u011finden endi\u015fe ediliyor. Ancak T\u00fcrkiye bu duruma haz\u0131rl\u0131kl\u0131. \u00c7ad\u0131rkentler olu\u015fturuluyor; depolar misafirhanelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor; seyyar mutfaklar, dispanserler kuruluyor… ASKER\u00ee OPERASYON \u00c7\u00d6Z\u00dcM GET\u0130RMEZ Baas rejiminin bir asker\u00ee operasyonla devrilmesinden s\u00f6z edildi\u011finde akla ilk gelen soru, bu operasyonu kimin yapaca\u011f\u0131. T\u00fcrkiye’nin tek ba\u015f\u0131na b\u00f6yle bir eyleme giri\u015fmesi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13402,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1310\/revisions\/13402"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}