{"id":1298,"date":"2012-02-21T09:00:50","date_gmt":"2012-02-21T07:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1298"},"modified":"2024-03-07T17:57:14","modified_gmt":"2024-03-07T14:57:14","slug":"iyi-oynarsak-orta-doguda-kazanan-turkiye-olur-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1298","title":{"rendered":"\u0130yi oynarsak Orta Do\u011fu’da kazanan T\u00fcrkiye olur (21.02.2012) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

\u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Suriye’de halk, hayatlar\u0131n\u0131 riske atarak daha g\u00fcvenli b\u00f6lgelere ka\u00e7\u0131yor. \u00c7ocuklar ise ne oldu\u011funu anlamadan tedirgin g\u00f6zlerle olan biteni seyrediyor. <\/strong>OYUNCULAR \u0130\u00c7\u0130N \u0130TT\u0130FAK KA\u00c7INILMAZ<\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel veya b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 Orta Do\u011fu’yu tek ba\u015f\u0131na \u015fekillendiremeyece\u011fine g\u00f6re, devletler aras\u0131nda ittifaklar ve tutum birliktelikleri tabiat\u0131yla meydana geliyor. Halk\u0131n y\u00f6netime etkili \u015fekilde kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla demokrasinin geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu \u00fclkelerde sadece i\u00e7 meselelerde de\u011fil d\u0131\u015f politikada da h\u00fck\u00fcmetlerin neyi, ni\u00e7in ve nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131 konusunda kamuoylar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmalar\u0131 bir zorunluluk olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Milli hedefler ya da milli menfaat olarak tan\u0131mlanan olgunun neden \u00f6yle tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan tutun da, bu hedeflere ula\u015fabilmek i\u00e7in izlenen yolun niteli\u011fine kadar d\u0131\u015f politikada at\u0131lan her ad\u0131m hakk\u0131nda, demokratik h\u00fck\u00fcmetlerin kendilerini oy vererek iktidara ta\u015f\u0131yan, dahas\u0131 takip edilen politikay\u0131 vergi vererek finanse eden kitlelere izahat verme m\u00fckellefiyetleri vard\u0131r. Elbette d\u0131\u015f politikada \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 temin etmek zor bir i\u015ftir. Ulusal ve uluslararas\u0131 iktisadi, sosyal, siyasal ve asker\u00ee dengelerin s\u00fcrekli de\u011fi\u015fti\u011fi, ola\u011fan\u00fcst\u00fc dinamik, bir o kadar da girift bir yap\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa, en demokratik \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetlerinin bile d\u0131\u015f politika s\u00f6z konusu oldu\u011funda daha az \u015feffaf davrand\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7o\u011fu h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f politikadaki geli\u015fmeleri kendi kamuoylar\u0131na bir “K\u0131z\u0131lderili-Kovboy” m\u00fccadelesi \u015feklinde aktarmay\u0131 tercih etmektedir. \u0130Y\u0130 VE K\u00d6T\u00dc KARAKTERLER <\/strong>Hollywood ve Ye\u015fil\u00e7am filmlerinin \u00e7o\u011funun ortak \u00f6zelli\u011fi, “iyi” ve “k\u00f6t\u00fc” adamlar\u0131n gayet net bi\u00e7imde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Seyirci olarak, “iyiyi” tutar, “k\u00f6t\u00fcn\u00fcn” ise kaybetmesini istersiniz. Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler, tabiat\u0131 gere\u011fi bu kadar net bir senaryoda cereyan etmez. \u0130ster k\u00fcresel, ister b\u00f6lgesel seviyede olsun uluslararas\u0131 ili\u015fkileri siyah ve beyaz olarak yorumlamak bizi yan\u0131lg\u0131ya sevk edebilir. Devletlerin yan\u0131 s\u0131ra, uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin, h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 kurulu\u015flar\u0131n, \u00e7okuluslu \u015firketlerin, \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131r a\u015fan su\u00e7 \u015febekelerinin, hatta ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin ve bireylerin akt\u00f6r olarak yer ald\u0131klar\u0131 uluslararas\u0131 ili\u015fkiler sahnesinde sergilenen oyunlarda, her zaman i\u00e7in “k\u00f6t\u00fc” veya her zaman i\u00e7in “iyi” olarak nitelenebilecek karakterler yoktur. \u00c7\u0130FTE STANDART \u015eARTI <\/strong>Orta Do\u011fu’da \u00f6zellikle son iki y\u0131ld\u0131r ya\u015fananlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan iyi bir uluslararas\u0131 ili\u015fkiler okuyucusunun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca zorluk, ya\u015fanmakta olan olaylar\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ortaya koyan, tek y\u00f6nl\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olmayan, objektif analizlere ula\u015fmakt\u0131r. Hangi y\u00f6netim bi\u00e7imini benimsemi\u015f olursa olsunlar, b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmetler Orta Do\u011fu geli\u015fmelerini sadece kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirmektedirler. Kimileri evrensel de\u011ferlerden dem vursa da, ayn\u0131 evrensel de\u011ferlerin d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerinde ayaklar alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l da sessiz kalm\u0131\u015f olduklar\u0131 h\u00e2l\u00e2 hat\u0131rlardad\u0131r. “\u00c7ifte standart” uygulamak modern uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde bir istisna de\u011fil, kural haline gelmi\u015ftir. ASLA KABUL ED\u0130LEMEZ… <\/strong>Mesela Suriye’de ya\u015fananlar pek \u00e7ok Bat\u0131 \u00fclkesi i\u00e7in asla kabul edilemez niteliktedir. Ama ekonomik krizin pen\u00e7esinde olan AB \u00fclkelerinin hi\u00e7biri ya da ba\u015fat g\u00fc\u00e7 olma vasf\u0131n\u0131 giderek kaybeden ve son Libya harek\u00e2t\u0131nda \u015fahit oldu\u011fumuz gibi “perde gerisinden liderli\u011fi” benimseyen ABD, elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koyup daha \u00f6nce Kosova’da yapt\u0131klar\u0131 t\u00fcrden bir tutum i\u00e7ine girmemektedirler. Bunun yerine, Arap \u00fclkelerini ve T\u00fcrkiye’yi Suriye’ye kar\u015f\u0131 etkili \u00f6nlemler almaya te\u015fvik ve te\u015fci etmek daha \u00e7ok i\u015flerine gelmektedir. Di\u011fer taraftan, ABD’nin k\u00fcresel g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmakta oldu\u011funun fark\u0131nda olan Rusya ve \u00c7in, Orta Do\u011fu’daki n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme pe\u015finde olduklar\u0131ndan, Suriye olay\u0131na tamamen farkl\u0131 bir a\u00e7\u0131dan yakla\u015fmakta, Esad y\u00f6netiminin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 me\u015fru bir m\u00fcdafaa y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrmektedir. Hal b\u00f6yle olunca, Bat\u0131l\u0131 akademisyenlerin ve think-tank yorumcular\u0131n\u0131n kahir ekseriyeti koro halinde “Esad gitsin” t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00f6ylerken, Bat\u0131 medyas\u0131 da bu t\u00fcrk\u00fcy\u00fc d\u00fcnya toplumlar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131rken, onlar\u0131n Rus ve \u00c7inli meslekta\u015flar\u0131 “Bat\u0131 elini Orta Do\u011fu’dan \u00e7eksin” demeyi tercih etmektedirler. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe, Suriye’yi b\u00f6lgede kendisi i\u00e7in tabii bir m\u00fcttefik olarak g\u00f6ren \u0130ran da kat\u0131lmaktad\u0131r. SADIK B\u0130R \u0130RANLI NE YAPAR?<\/strong>\u015eimdi bir s\u00fcre i\u00e7in kendinizi rejime sad\u0131k bir \u0130ranl\u0131n\u0131n yerine koyun. 1979’daki \u0130slam Devrimi’nden ba\u015flayarak s\u00fcrekli rejiminizin m\u00fckemmelli\u011fi konusunda “bilin\u00e7lendirilmi\u015fsiniz”. ABD’nin k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 Saddam H\u00fcseyin’in sald\u0131r\u0131s\u0131yla ba\u015flayan Irak’la sava\u015f\u0131n\u0131zda \u00e7ok say\u0131da yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131 kaybetmi\u015fsiniz. Mezhebiniz icab\u0131 vali-i fakih ve merci-i taklid olarak benimsedi\u011finiz “Ayetullah”\u0131n\u0131z size ABD’nin b\u00fcy\u00fck, \u0130srail’in ise k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feytanlar oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. En adil d\u00fczen olan \u0130slam’\u0131 d\u00fcnyada h\u00e2kim k\u0131lmak i\u00e7in, ABD ve \u0130srail ile cihat halinde oldu\u011funuza inanm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Uzun y\u0131llard\u0131r bekledi\u011finiz an gelmi\u015f. \u0130srail’in sahip oldu\u011fu gibi, sizin de yak\u0131nda atom bomban\u0131z olacak. \u00dcstelik uluslararas\u0131 alanda yaln\u0131z da de\u011filsiniz. Bat\u0131’yla m\u00fccadelenizde, Rusya ve \u00c7in size destek vereceklerini Suriye kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131yla ispat etmi\u015fler… B\u00f6yle bir tablo i\u00e7inde, New York Times ya da Wall Street Journal’de \u00e7\u0131kan ve h\u00fck\u00fcmetinizin politikalar\u0131n\u0131 yerden yere vuran makaleler ne kadar umurunuzda olur? PASTAYA YAPI\u015eMAK <\/strong>Tabii ki, \u0130ran’da da mevcut rejimden rahats\u0131zl\u0131k duyan ve zaman zaman sokaklara d\u00f6k\u00fclen insanlar var. Ama elan bu insanlar\u0131n M\u0131s\u0131r veya Tunus’ta olana benzer bir ayaklanmay\u0131 ba\u015flatabilecek g\u00fc\u00e7leri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu da rejime destek vermeye devam ediyor. Bir s\u00fcreli\u011fine de bir Rus’un yerine koyun kendinizi. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 takiben son 90 y\u0131ld\u0131r Orta Do\u011fu’yu y\u00f6neten Bat\u0131l\u0131lar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n bu en stratejik b\u00f6lgesinde dengeleyebilme ihtimaliniz do\u011fmu\u015f. B\u00f6lgenin siyasi haritas\u0131 yeniden \u00e7izilebilir. Rejimler de\u011fi\u015firken, baz\u0131 devletler y\u0131k\u0131l\u0131p, yeni devletler do\u011fabilir. \u00c7ar Petro’nun r\u00fcyas\u0131 ger\u00e7ekle\u015febilir. Nihayet “s\u0131cak denizlere” inebilirsiniz. Sofradaki pastadan en b\u00fcy\u00fck dilimi siz almak istemez misiniz? “\u0130nsan haklar\u0131 elden gidiyor” diye \u00f6n\u00fcn\u00fcze gelen f\u0131rsat\u0131 geri mi \u00e7evirirsiniz? Yoksa t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fczle o “pasta”ya yap\u0131\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? WASHINGTON \u0130\u00c7\u0130N \u0130Y\u0130 OLAN <\/strong>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Orta Do\u011fu’da ya\u015fanmakta olanlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, sahnedeki oyuncular\u0131 kategorize etmemeniz i\u00e7in yazd\u0131m. S\u00f6z konusu olan k\u00f6t\u00fcl\u00fckse, kendi halk\u0131na g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan bomba ya\u011fd\u0131ran Baas y\u00f6netimi kadar, Filistinlilerin topraklar\u0131n\u0131 gasbeden, milyonlarca insan\u0131 a\u00e7\u0131k hava hapishanelerinde ya\u015famaya mahk\u00fbm eden \u0130srailli y\u00f6neticiler de, \u00fclkelerindeki en ufak demokrasi talebini dile getirenleri derhal derdest eden baz\u0131 b\u00f6lge \u00fclkelerinin despotlar\u0131 da “k\u00f6t\u00fc”. Ama Washington zaviyesinden bakarsan\u0131z, kendileriyle dost olduklar\u0131 s\u00fcrece, \u0130srail ve di\u011fer sad\u0131k m\u00fcttefikler hep “iyi”. Ya Tunus’taki Nahda veya M\u0131s\u0131r’daki M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler’e ne demeli? E\u011fer Bat\u0131’yla iyi ge\u00e7inmeyi ve \u0130srail’e kar\u015f\u0131 seslerini y\u00fckseltmemeyi kabul ederlerse, Washington i\u00e7in onlardan iyisi yok. Aksi takdirde, onlar da Esad ya da Ahmedinecad kadar k\u00f6t\u00fc olarak derhal etiketlenebilirler. \u0130NCE AYAR VE DI\u015e POL\u0130T\u0130KA <\/strong>T\u00fcrkiye’ye gelelim. Her oyuncu gibi, T\u00fcrkiye’nin de b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel hedefleri var. Ankara’dakiler de Orta Do\u011fu’yu istedikleri gibi okuyorlar. Geli\u015fmeleri kamuoyuna aktar\u0131rken baz\u0131 \u015feyleri \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor, baz\u0131lar\u0131n\u0131 ise g\u00f6rmezden geliyorlar. Washington, Berlin, Beijing, Moskova, Riyad, Tel Aviv ve Tahran’daki y\u00f6neticiler nas\u0131l kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re hareket ediyorlarsa, Ankara’dakiler de onu yap\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel veya b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 Orta Do\u011fu’yu tek ba\u015f\u0131na \u015fekillendiremeyece\u011fine g\u00f6re, devletler aras\u0131nda ittifaklar ve tutum birliktelikleri tabiat\u0131yla meydana geliyor. \u0130lgin\u00e7 olan Ankara’n\u0131n k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel dostlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 “iyi” ve “k\u00f6t\u00fc” tan\u0131mlar\u0131n\u0131n kendisininkilerle her zaman bire bir \u00f6rt\u00fc\u015fmemesi. T\u00fcrkiye her ad\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok dikkatli atmas\u0131 gereken, bundan b\u00f6yle yap\u0131lacak yanl\u0131\u015f hesaplar\u0131n “ince ayarlarla” veya d\u0131\u015f politika ilkelerinin yeni s\u00fcr\u00fcmlerinin y\u00fcklenmesiyle d\u00fczeltilemeyece\u011fi hayati bir d\u00f6nemecin e\u015fi\u011finde. Ak\u0131lc\u0131 davran\u0131r ve iyi oynarsa, b\u00f6lgedeki ger\u00e7ek kazanan T\u00fcrkiye olur. Aksini d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemiyorum.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Suriye’de halk, hayatlar\u0131n\u0131 riske atarak daha g\u00fcvenli b\u00f6lgelere ka\u00e7\u0131yor. \u00c7ocuklar ise ne oldu\u011funu anlamadan tedirgin g\u00f6zlerle olan biteni seyrediyor. OYUNCULAR \u0130\u00c7\u0130N \u0130TT\u0130FAK KA\u00c7INILMAZG\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel veya b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 Orta Do\u011fu’yu tek ba\u015f\u0131na \u015fekillendiremeyece\u011fine g\u00f6re, devletler aras\u0131nda ittifaklar ve tutum birliktelikleri tabiat\u0131yla meydana geliyor. Halk\u0131n y\u00f6netime etkili \u015fekilde kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla demokrasinin geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu \u00fclkelerde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1298","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1298","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1298"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13414,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1298\/revisions\/13414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}