{"id":1239,"date":"2011-10-11T08:39:53","date_gmt":"2011-10-11T05:39:53","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1239"},"modified":"2024-03-07T22:40:58","modified_gmt":"2024-03-07T19:40:58","slug":"ilerleme-raporunda-bu-defa-hem-takdir-hem-de-elestiri-var-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1239","title":{"rendered":"\u0130lerleme Raporunda bu defa hem TAKD\u0130R hem de ELE\u015eT\u0130R\u0130 var (11.10.2011) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

UYGULAMAYA GE\u00c7\u0130R\u0130LMED\u0130 Bu y\u0131lki raporda; as\u0131l olarak Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine ra\u011fmen, geride b\u0131rak\u0131lan bir y\u0131l i\u00e7inde baz\u0131 alanlarda d\u00fczenleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla de\u011fi\u015fikliklerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn uygulamaya ge\u00e7irilemedi\u011fi ifade edilmektedir. M\u00dcZAKERE BA\u015eLI\u011eI YOK Raporun en ak\u0131lda kalacak \u00f6zelli\u011fi, tek bir m\u00fczakere ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bile a\u00e7\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Hal b\u00f6yle olunca, bu y\u0131l\u0131n raporunu, “ilerleme”nin de\u011fil, “ilerlememe”nin raporu olarak nitelendirmek i\u00e7in yeterli gerek\u00e7e vard\u0131r. Avrupa Birli\u011fi (AB) Komisyonu taraf\u0131ndan her y\u0131l d\u00fczenli olarak haz\u0131rlanan ve aday \u00fclkenin, bir y\u0131l i\u00e7inde \u00fcyelik kriterlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6nelik olarak sergiledi\u011fi performans\u0131 de\u011ferlendiren \u0130lerleme Raporu’nun T\u00fcrkiye i\u00e7in olan\u0131 yar\u0131n (12 Ekim 2011) yay\u0131nlanacak. Her zaman oldu\u011fu gibi Komisyon, raporun resmen yay\u0131nlanmas\u0131ndan bir hafta \u00f6nce, rapor tasla\u011f\u0131n\u0131 bas\u0131na s\u0131zd\u0131rd\u0131. \u00c7ok fazla de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framadan yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz rapor, ge\u00e7en y\u0131lkine nazaran daha \u00e7ok ele\u015ftiri i\u00e7eriyor. HSYK DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130NE \u00d6VG\u00dc 2010 y\u0131l\u0131 \u0130lerleme Raporu, AB Komisyonu’nun T\u00fcrkiye i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn raporlar i\u00e7inde en olumlusu olarak nitelendirilmi\u015fti. Bilhassa 12 Eyl\u00fcl 2010’da ger\u00e7ekle\u015ftirilen Anayasa Referandumu’nda kabul edilen maddelerden \u00f6vg\u00fcyle bahsedilen bu raporda, reformlar\u0131n uygulama alan\u0131na da ge\u00e7mesi dile\u011fi dile getirilmi\u015fti. Bu y\u0131lki raporda ise as\u0131l olarak Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine ra\u011fmen, geride b\u0131rak\u0131lan bir y\u0131l i\u00e7inde baz\u0131 alanlarda d\u00fczenleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla de\u011fi\u015fikliklerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn uygulamaya ge\u00e7irilemedi\u011fi ifade edilmektedir. Mesela Ocak 2011’de TBMM’ye sunulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen hen\u00fcz y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeyen Ombudsman makam\u0131n\u0131n ihdas edilmesiyle ilgili yasa bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilmektedir. Yine de Komisyon, bilhassa Anayasa Mahkemesi ve HSYK’n\u0131n stat\u00fcs\u00fcyle ilgili de\u011fi\u015fikliklerden \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z etmekte, T\u00fcrkiye’nin bu de\u011fi\u015fiklikleri Avrupa Konseyi’nin Venedik Komisyonu’na dan\u0131\u015farak yapt\u0131\u011f\u0131 kaydedilmektedir. A\u0130HM’DEK\u0130 DAVALAR Bu y\u0131lki \u0130lerleme Raporu’nda T\u00fcrkiye en fazla, “\u0130nsan Haklar\u0131 ve Az\u0131nl\u0131klar\u0131n Korunmas\u0131” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ele\u015ftirilmektedir. \u00c7o\u011fu ge\u00e7en y\u0131lki raporda da yer alan ama ilerleme kaydedilmedi\u011fi i\u00e7in 2011 raporunda da tekrarlanan ele\u015ftirilerin yan\u0131 s\u0131ra, rapora ilk defa bu y\u0131l giren konular da mevcuttur. Son bir y\u0131l i\u00e7inde Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nin (A\u0130HM) tam 418 davada T\u00fcrkiye’yi Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ni ihlal etmekten su\u00e7lu buldu\u011fu ve bu \u00e7er\u00e7evede toplam 24.5 milyon euro tazminata mahk\u00fbm etti\u011fi bilgisi son derece \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r. Yine son bir y\u0131lda A\u0130HM’nin \u00f6n\u00fcne T\u00fcrkiye aleyhine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f 7764 yeni dava geldi\u011fi bilgisi de raporda yer almaktad\u0131r. Ayn\u0131 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda, “adalete eri\u015fim”, “ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”, “bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”, “dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”, “inan\u00e7, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” konular\u0131nda T\u00fcrkiye’nin durumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. V\u0130CDAN\u0130 RET MESELES\u0130 Bu ba\u015fl\u0131kta dile getirilen ele\u015ftirilerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye’de yetkililer ve siyasiler taraf\u0131ndan, “abart\u0131l\u0131”, “kas\u0131tl\u0131”, “yersiz” gibi s\u0131fatlar kullan\u0131larak, “haks\u0131z ele\u015ftiriler” olarak de\u011ferlendirilmesi do\u011fald\u0131r. Nitekim ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda da, benzer ele\u015ftirilere, benzer \u015fekillerde cevap verilmi\u015fti. Fakat, kabul edelim ya da etmeyelim, T\u00fcrkiye’nin Br\u00fcksel’den g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc de budur. AB taraf\u0131, s\u00f6z konusu raporu, Kopenhag Kriterleri’ne uyum \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlamaktad\u0131r. Bu kriterlere uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri durumlar\u0131 da, \u00e7o\u011fu zaman bir kanaat ifadesi dahi eklemeden, aynen aktarmaktad\u0131rlar. Mesela, T\u00fcrkiye’de her zaman tart\u0131\u015fmaya sebep olan “vicdani ret” konusu ilerleme raporlar\u0131n\u0131n neredeyse de\u011fi\u015fmez maddelerinden biri haline gelmi\u015ftir. 2011 raporunda da, “Dini ya da di\u011fer sebeplerle vicdani ret\u00e7i olan ki\u015filere y\u00f6nelik hukuki s\u00fcre\u00e7ler devam etmi\u015ftir. Vicdani ret konusundaki A\u0130HM kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 h\u00e2l\u00e2 beklemededir. Askerlik hizmetine alternatif olabilecek farkl\u0131 sivil hizmet \u015fekillerinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r” c\u00fcmleleri yer almaktad\u0131r. D\u0130N K\u00dcLT\u00dcR\u00dc DERS\u0130… Benzer \u015fekilde, zaman zaman tart\u0131\u015fma konusu olan din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi dersleriyle ilgili raporda yer alan ifadeler \u015f\u00f6yledir: “Din dersleri ilk ve orta \u00f6\u011fretimde mecburi olmaya devam etmektedir. A\u0130HM’nin mecburi din dersleri konusundaki 2007 tarihli karar\u0131 halen uygulanmaya konmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu derslerden muafiyet al\u0131nabilmesi i\u00e7in n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131ndaki din hanesinin \u0130slam’dan ba\u015fka bir din bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ya da bo\u015f olmas\u0131 istenmektedir. Din dersinden muaf olan \u00f6\u011frenciler i\u00e7in ba\u015fka ders se\u00e7enekleri verilmemektedir.” YEN\u0130 ANAYASA \u00c7ALI\u015eMALARI Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi konusu da, 2011 \u0130lerleme Raporu’nda \u00fczerinde durulan bir di\u011fer konudur. 1982 Anayasas\u0131’n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesiyle ilgili olarak toplumda bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011finin mevcut oldu\u011funun ifade edildi\u011fi raporda, TBMM Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n anayasa hukuk\u00e7ular\u0131yla bir dan\u0131\u015fma toplant\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesinden ve kamuoyunun kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere bir internet sitesi olu\u015fturulma giri\u015fimi ba\u015flat\u0131lmas\u0131ndan bahsedilmektedir. Rapora g\u00f6re, “2010 Anayasa de\u011fi\u015fiklik paketinin haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda siyasi partiler ve sivil toplum ile bir dan\u0131\u015fma s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015ftirilmemi\u015ftir.” Dolay\u0131s\u0131yla bu defa, “Anayasa s\u00fcrecine sivil toplumun ve siyasi partilerin en geni\u015f \u015fekilde kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak metotlar benimsenmelidir.” AB Komisyonu’na g\u00f6re haz\u0131rlanacak yeni Anayasa, “kurumlar\u0131n istikrar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek demokrasi, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, insan haklar\u0131, az\u0131nl\u0131klar\u0131n korunmas\u0131, K\u00fcrt meselesi de d\u00e2hil uzun s\u00fcredir devam eden b\u00fct\u00fcn problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne imk\u00e2n sa\u011flamal\u0131d\u0131r.” KIBRIS DA RAPORDA M\u00fczakere s\u00fcrecinin t\u0131kanmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sebebi olan K\u0131br\u0131s konusuna da \u0130lerleme Raporu’nda yer verilmektedir. Rapora g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin BM Genel Sekreteri’nin himayesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fczakerelere destek vermeye devam etmekte olu\u015fu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Di\u011fer taraftan, “T\u00fcrkiye AB Konseyi ve Komisyonu’nun s\u00fcrekli \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen 21 Eyl\u00fcl 2005 tarihli bildirge ve Aral\u0131k 2006 ve Aral\u0131k 2010 Konsey kararlar\u0131 uyar\u0131nca T\u00fcrkiye’nin Ek Protokol’den do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirme konusunda hi\u00e7bir ilerleme kaydetmemi\u015f, mallar\u0131n serbest dola\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, T\u00fcrkiye 2011’in ilk yar\u0131s\u0131nda AB ile Ek Protokol’\u00fcn uygulanmas\u0131 konusunda isti\u015farelerde bulunmu\u015ftur” c\u00fcmleleri de raporda yer almaktad\u0131r. T\u00fcrkiye’nin, “K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti” (G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi) ile ili\u015fkilerini normalle\u015ftirmede hi\u00e7bir ilerleme kaydetmedi\u011finden bahsedilen raporda, son bir ayd\u0131r ya\u015fanan Do\u011fu Akdeniz’deki sondaj krizine de z\u0131mnen at\u0131f yap\u0131lmaktad\u0131r. Rapora g\u00f6re, “K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti karasular\u0131 ve hava sahas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan d\u00fczenli olarak ihlal etti\u011fini bildirmi\u015ftir.” 2011 \u0130lerleme Raporu’nun en ak\u0131lda kalacak \u00f6zelli\u011fi, tek bir m\u00fczakere ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bile a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemi kaps\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. Temmuz 2010’dan bug\u00fcne ge\u00e7en 15 ay zarf\u0131nda AB Konseyi’nin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 engellemeler sebebiyle, T\u00fcrkiye-AB m\u00fczakerelerinde hi\u00e7bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r. Hal b\u00f6yle olunca da, 2011 y\u0131l\u0131n\u0131n raporunu, “ilerleme”nin de\u011fil, “ilerlememe”nin raporu olarak nitelendirmek i\u00e7in yeterli gerek\u00e7e vard\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

UYGULAMAYA GE\u00c7\u0130R\u0130LMED\u0130 Bu y\u0131lki raporda; as\u0131l olarak Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine ra\u011fmen, geride b\u0131rak\u0131lan bir y\u0131l i\u00e7inde baz\u0131 alanlarda d\u00fczenleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla de\u011fi\u015fikliklerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn uygulamaya ge\u00e7irilemedi\u011fi ifade edilmektedir. M\u00dcZAKERE BA\u015eLI\u011eI YOK Raporun en ak\u0131lda kalacak \u00f6zelli\u011fi, tek bir m\u00fczakere ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bile a\u00e7\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Hal b\u00f6yle olunca, bu y\u0131l\u0131n raporunu, “ilerleme”nin de\u011fil, “ilerlememe”nin raporu olarak nitelendirmek i\u00e7in yeterli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13601,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1239","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1239\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}