{"id":1227,"date":"2011-09-13T08:35:25","date_gmt":"2011-09-13T05:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1227"},"modified":"2024-03-07T22:45:20","modified_gmt":"2024-03-07T19:45:20","slug":"bush-doktrini-olmedi-israilde-yasiyor-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1227","title":{"rendered":"Bush Doktrini \u00f6lmedi; \u0130srail&#8217;de ya\u015f\u0131yor (13.09.2011) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">11 EYL\u00dcL KORKUSU ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush, 2002&#8217;de ilan etti\u011fi ve &#8220;Bush Doktrini&#8221; olarak an\u0131lan Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi&#8217;nde \u00fc\u00e7 unsuru \u00f6ne \u00e7\u0131kartmaktayd\u0131. Birincisi, ABD&#8217;nin yeni bir 11 Eyl\u00fcl ya\u015famamas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tedbiri alaca\u011f\u0131yla ilgiliydi. K\u0130M\u0130 TEHD\u0130T G\u00d6RD\u00dcYSE 2002 y\u0131l\u0131nda &#8220;Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi&#8221;ni ilan eden d\u00f6nemin ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush, ABD&#8217;ye y\u00f6nelik potansiyel tehdit olu\u015fturdu\u011fu de\u011ferlendirilen devletlere kar\u015f\u0131 asker\u00ee g\u00fc\u00e7 kulland\u0131. SAH\u0130PLENEN KALMADI Bush&#8217;un &#8220;\u00f6n al\u0131c\u0131 sald\u0131r\u0131&#8221; yakla\u015f\u0131m\u0131, \u0130srail&#8217;de &#8220;suikast politikas\u0131&#8221; olarak uyguland\u0131. 11 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn 10. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, George Bush&#8217;un miras\u0131n\u0131 sahiplenen bir tek \u0130srail kald\u0131. &#8220;Bundan sonra hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak&#8230;&#8221; 11 Eyl\u00fcl 2001&#8217;de ger\u00e7ekle\u015fen ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lardan sonra uluslararas\u0131 ili\u015fkiler uzmanlar\u0131ndan en fazla duydu\u011fumuz c\u00fcmle buydu. Kimileri ABD&#8217;nin tek hiper-g\u00fc\u00e7 olarak, d\u00fcnyada istedi\u011fi gibi at oynataca\u011f\u0131 bir d\u00f6neme girdi\u011fimizi s\u00f6ylediler. Kimilerine g\u00f6re ise, 1648 y\u0131l\u0131nda kurulan, egemen devletlerin e\u015fitli\u011fine dayal\u0131 Vestefalya D\u00fczeni art\u0131k \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc. Baz\u0131lar\u0131, So\u011fuk Sava\u015f&#8217;tan sonra yeni bir d\u00fc\u015fman aray\u0131\u015f\u0131na giren ABD&#8217;nin bundan b\u00f6yle \u0130slam&#8217;la m\u00fccadeleye giri\u015fece\u011fini savundular. Ya\u015fananlar\u0131n, ABD&#8217;nin d\u00fcnya hegemonyas\u0131n\u0131n yok olmaya y\u00fcz tuttu\u011funun g\u00f6stergesi oldu\u011fu de\u011ferlendirmesini yapanlar da vard\u0131. 11 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn 10. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, George Bush&#8217;un miras\u0131n\u0131 sahiplenen bir tek \u0130srail kald\u0131. D\u00f6nemin ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush, 2002&#8217;de ilan etti\u011fi ve &#8220;Bush Doktrini&#8221; olarak an\u0131lan Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi&#8217;nde \u00fc\u00e7 unsuru \u00f6ne \u00e7\u0131kartmaktayd\u0131. Birincisi, ABD&#8217;nin yeni bir 11 Eyl\u00fcl ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tedbiri alaca\u011f\u0131yla ilgiliydi. &#8220;\u00d6n Al\u0131c\u0131 Sald\u0131r\u0131&#8221; kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klanan bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re, ABD&#8217;ye y\u00f6nelik potansiyel tehdit olu\u015fturdu\u011fu de\u011ferlendirilen devletlere kar\u015f\u0131, tehdidin somut hale gelmesi beklenmeden asker\u00ee g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lacakt\u0131. \u00d6n Al\u0131c\u0131 Sald\u0131r\u0131, kitle imha silahlar\u0131 bulundurdu\u011fu iddia edilen Irak&#8217;a kar\u015f\u0131 2003&#8217;te ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z kaynaklara g\u00f6re, ABD sald\u0131r\u0131s\u0131ndan bug\u00fcne kadar en az 1 milyon Irakl\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Irak fiilen ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Siyasi istikrar bir t\u00fcrl\u00fc sa\u011flanamad\u0131. Sald\u0131r\u0131ya dayanak te\u015fkil eden kitle imha silahlar\u0131 ise hi\u00e7 bulunamad\u0131. AMER\u0130KAN \u0130ST\u0130SNACILI\u011eI Bush Doktrini&#8217;nin ikinci unsuru ise, ABD&#8217;nin Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;le ili\u015fkisi hakk\u0131ndayd\u0131. Ba\u015fkan Bush, \u00fclkesine y\u00f6nelik tehditlerle m\u00fccadelede kendisine destek veren uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle birlikte hareket edebilece\u011fini, fakat hi\u00e7bir uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn ABD&#8217;nin eylemlerini engellemesine izin vermeyece\u011fini t\u00fcm d\u00fcnyaya il\u00e2n ediyordu. Bush&#8217;a g\u00f6re Birle\u015fmi\u015f Milletler ABD&#8217;yi durduramazd\u0131. Hatta &#8220;21. Y\u00fczy\u0131lda Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;e ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ihtiya\u00e7 oldu\u011fu da sorgulanmal\u0131yd\u0131.&#8221; Irak&#8217;a BM karar\u0131 olmadan sald\u0131ran ABD, uluslararas\u0131 hukuku g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re ihl\u00e2l ederken, BM Antla\u015fmas\u0131&#8217;nda say\u0131lan ama\u00e7lar\u0131n ve ilkelerin neredeyse tamam\u0131n\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131ran faaliyetler y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Doktrin&#8217;in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc unsuru ise &#8220;Amerikan istisnac\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan, ABD&#8217;nin di\u011fer t\u00fcm devletlerden farkl\u0131 haklara sahip oldu\u011fu s\u00f6ylemiydi. Bush&#8217;a g\u00f6re, ABD&#8217;yi hangi hukuk d\u00fczenlemesinin ba\u011flad\u0131\u011f\u0131na ancak ABD&#8217;nin kendisi karar verebilirdi. Gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde, istedi\u011fi hukuk kural\u0131n\u0131 ihl\u00e2l edebilir, istedi\u011fi uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeden \u00e7ekilebilirdi. Nitekim Bush d\u00f6neminde ABD, 1972 tarihli Antibalistik F\u00fcze Antla\u015fmas\u0131&#8217;ndan \u00e7ekildi. Kyoto Protokol\u00fc&#8217;n\u00fc onaylamad\u0131. Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi Stat\u00fcs\u00fc&#8217;nden imzas\u0131n\u0131 \u00e7ekti. \u015e\u00fcphesiz &#8220;ABD \u0130stisnac\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221; en \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele konusunda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7in y\u0131ll\u0131k insan haklar\u0131 raporu haz\u0131rlayan ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ebu Gureyb ve Guantanamo&#8217;daki tutsaklara ABD askerlerinin reva g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc utan\u00e7 verici muameleyi ve CIA taraf\u0131ndan kiralanan u\u00e7aklarda yap\u0131lan i\u015fkenceleri g\u00f6rmezden gelmeyi ye\u011fledi. Asl\u0131nda Bush Doktrini&#8217;ni haz\u0131rlayan ve buna uygun ABD politikalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flayanlar, Yeni Muhafazak\u00e2rlar (Neo Conservatives) olarak adland\u0131r\u0131lan, daha \u00e7ok b\u00fcrokrat ve akademisyenlerden olu\u015fan bir gruptu. 11 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc kendilerince bir f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcp, 1997&#8217;de ilan ettikleri &#8220;Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#8221;ni y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe soktular. Daha sonra Bush Doktrini&#8217;nde yer alan t\u00fcm unsurlar, daha \u00f6nce Yeni Muhafazak\u00e2rlar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalara dayan\u0131yordu. Yeni Muhafazak\u00e2rlar aras\u0131nda, ABD&#8217;yi &#8220;\u015eer&#8221;e kar\u015f\u0131 bir sava\u015f y\u00fcr\u00fcten &#8220;\u0130yiliklerin Temsilcisi&#8221; olarak g\u00f6ren, Evanjelistler oldu\u011fu gibi, yeni sava\u015flar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u00e2rlar getirece\u011fini hesaplayan silah ve petrol \u015firketlerinin temsilcileri de vard\u0131. SU\u0130KAST POL\u0130T\u0130KASI Bush Doktrini&#8217;ni hararetle destekleyen \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda \u0130srail gelmekteydi. D\u00f6nemin \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Ariel \u015earon sadece Doktrin&#8217;i desteklemekle kalmad\u0131, kendi b\u00f6lgesinde harfiyen uygulad\u0131. Zaten Doktrin&#8217;in ilan edilmesinden \u00f6nce Filistin kentlerini abluka alt\u0131na alan, Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Yaser Arafat&#8217;\u0131 Ramallah&#8217;taki kararg\u00e2h\u0131na hapseden \u0130srail, Doktrin&#8217;den sonra kendisini daha rahat hissetti. T\u00fcm Filistin kentlerinin etraf\u0131n\u0131 beton duvarlarla \u00e7evirerek Filistinlileri a\u00e7\u0131k hava hapishanelerinde ya\u015famaya mahk\u00fbm eden \u0130srail, Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131&#8217;n\u0131n Duvar&#8217;\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 bulan 2004 tarihli hukuki m\u00fctalaas\u0131na ra\u011fmen, bildi\u011fini okumaya devam etti. Tel Aviv y\u00f6netimi, Washington&#8217;dakilere \u00f6yk\u00fcnerek, &#8220;\u0130srail \u0130stisnac\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221;n\u0131 savunmaya ba\u015flad\u0131. \u0130srail&#8217;e g\u00f6re, hi\u00e7bir uluslararas\u0131 hukuk kural\u0131, \u0130srail&#8217;in potansiyel tehditlere kar\u015f\u0131 alaca\u011f\u0131 tedbirleri engelleyemezdi. Bush&#8217;un &#8220;\u00f6n al\u0131c\u0131 sald\u0131r\u0131&#8221; yakla\u015f\u0131m\u0131, \u0130srail&#8217;de &#8220;suikast politikas\u0131&#8221; olarak uyguland\u0131. \u00c7ok say\u0131da Filistinli \u00f6nde gelen isim, &#8220;tedbiren&#8221; ortadan kald\u0131rd\u0131. \u015earon&#8217;dan sonraki \u0130srail h\u00fck\u00fcmetleri de ayn\u0131 politikalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. 2006&#8217;da L\u00fcbnan&#8217;a sald\u0131ran \u0130srail, 2008&#8217;de Gazze&#8217;de a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fc\u00e7 kullanarak y\u00fczlerce sivili \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. T\u0131pk\u0131 Duvar gibi uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen Gazze&#8217;ye abluka uygulamaya ba\u015flad\u0131. Yakla\u015f\u0131k 1 milyon Filistinliyi a\u00e7l\u0131k ve sefalete mahk\u00fbm etti. Kendisini uluslararas\u0131 alanda &#8220;dokunulmaz&#8221; olarak g\u00f6ren \u0130srail, ba\u015fkalar\u0131na &#8220;dokunmaktan&#8221; hi\u00e7bir zaman geri durmad\u0131. 31 May\u0131s 2010&#8217;da Gazze&#8217;ye yard\u0131m g\u00f6t\u00fcren gemilere sald\u0131r\u0131p, Mavi Marmara&#8217;n\u0131n g\u00fcvertesinde 9 silahs\u0131z insan\u0131 hunharca \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken, &#8220;me\u015fru m\u00fcdafaa&#8221; hakk\u0131ndan s\u00f6z edebilecek kadar pervas\u0131zla\u015ft\u0131. Bug\u00fcnlerde T\u00fcrkiye&#8217;yle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 krizi a\u015fmak i\u00e7in ad\u0131m atmak yerine, T\u00fcrkiye&#8217;ye zarar verebilecek -ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc desteklemek d\u00e2hil- tedbirleri tart\u0131\u015fan \u0130srail G\u00fcvenlik Kabinesi, d\u00fcnyan\u0131n \u0130srail&#8217;in etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131n as\u0131l \u0130srail&#8217;i felakete s\u00fcr\u00fckledi\u011fini hi\u00e7 akl\u0131na getirmedi. Bush Doktrini&#8217;ni il\u00e2n eden Yeni Muhafazak\u00e2r kadrolar, Barack Obama&#8217;n\u0131n 2008&#8217;de iktidara gelmesinden sonra b\u00fcrokrasiden tasfiye edilmi\u015flerdi. Fakat 11 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn 10. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde onlar\u0131n fikirlerini ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini h\u00e2l\u00e2 ya\u015fatan bir devlet var. \u0130srail&#8217;deki mak\u00fbl kitleler, Bush Doktrini&#8217;nin miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 tasfiye etmedik\u00e7e, \u0130srail b\u00f6lgesinde yaln\u0131zla\u015fmaya devam edecek. Bar\u0131\u015f i\u00e7inde, bir arada ya\u015fanabilecek bir b\u00f6lge yerine s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131nda ya\u015famay\u0131 tercih edenler, kendi halklar\u0131 i\u00e7in de s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir gelecek in\u015fa etmekte olduklar\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131ndan \u00e7\u0131karmamal\u0131lar.&nbsp;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>11 EYL\u00dcL KORKUSU ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush, 2002&#8217;de ilan etti\u011fi ve &#8220;Bush Doktrini&#8221; olarak an\u0131lan Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi&#8217;nde \u00fc\u00e7 unsuru \u00f6ne \u00e7\u0131kartmaktayd\u0131. Birincisi, ABD&#8217;nin yeni bir 11 Eyl\u00fcl ya\u015famamas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tedbiri alaca\u011f\u0131yla ilgiliydi. K\u0130M\u0130 TEHD\u0130T G\u00d6RD\u00dcYSE 2002 y\u0131l\u0131nda &#8220;Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi&#8221;ni ilan eden d\u00f6nemin ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush, ABD&#8217;ye y\u00f6nelik potansiyel tehdit olu\u015fturdu\u011fu de\u011ferlendirilen devletlere [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13609,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1227"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1227\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}