{"id":1197,"date":"2011-07-05T16:18:10","date_gmt":"2011-07-05T13:18:10","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1197"},"modified":"2024-03-07T22:53:50","modified_gmt":"2024-03-07T19:53:50","slug":"savaslarda-daha-kac-kisi-can-verecek-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1197","title":{"rendered":"Sava\u015flarda daha KA\u00c7 K\u0130\u015e\u0130 CAN VERECEK! (05.07.2011) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Afganistan ve Irak sava\u015flar\u0131 \u015fehirleri harap etti\u011fi gibi do\u011fal \u00e7evreye de b\u00fcy\u00fck zararlar verdi. Afganistan&#8217;daki ormanl\u0131k alanlar %38 azald\u0131. Amerikan bombalamalar\u0131 sebebiyle, g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n %85&#8217;i g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler. 10 YILDA 225 B\u0130N S\u0130V\u0130L VE 31 B\u0130N ASKER \u00d6LD\u00dc MAL\u0130YET\u0130 4 TR\u0130LYON DOLAR Ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra ABD&#8217;nin Afganistan, Pakistan ve Irak&#8217;ta y\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015flarda b\u00fcy\u00fck can kay\u0131plar\u0131 ya\u015fan\u0131rken, bu sava\u015flar\u0131n toplam maliyetinin de 4 trilyon dolar\u0131 ge\u00e7ti\u011fi belirtiliyor. 4.7 M\u0130LYON M\u00dcLTEC\u0130 Sadece Irak&#8217;ta 2003&#8217;ten beri 4.7 milyon insan evlerini terk etmek zorunda kald\u0131. Bu rakam\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131, \u00fclkeden ka\u00e7arak ba\u015fta Suriye, \u00dcrd\u00fcn ve M\u0131s\u0131r olmak \u00fczere ba\u015fka \u00fclkelere s\u0131\u011f\u0131nanlar olu\u015fturuyor. 11 Eyl\u00fcl 2001&#8217;de ger\u00e7ekle\u015fen ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra, ABD&#8217;nin ter\u00f6rle m\u00fccadele ad\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015flarda ya\u015fanan y\u0131k\u0131m\u0131n tablosu ilk kez bilimsel bir ara\u015ft\u0131rmayla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Brown \u00dcniversitesi&#8217;nden bilim adamlar\u0131n\u0131n, kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 &#8220;Sava\u015f\u0131n Maliyetleri&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 rapora g\u00f6re, son 10 y\u0131l i\u00e7inde Afganistan, Pakistan ve Irak&#8217;ta 225.000 ki\u015fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. ABD&#8217;nin bu \u00fc\u00e7 \u00fclkedeki silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n toplam maliyeti ise 4 trilyon dolar\u0131 ge\u00e7ti. 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131nda 2974 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. Rapora g\u00f6re, s\u00f6z konusu sava\u015flarda 31.000 silahl\u0131 kuvvetler mensubu \u00f6ld\u00fc. Bu rakam\u0131n 19.000&#8217;ini Irakl\u0131 ve Afganl\u0131 askerler olu\u015fturuyor. Pakistan&#8217;\u0131n 3520 kayb\u0131 varken, ABD&#8217;nin 6051, ABD m\u00fcttefiklerinin kayb\u0131 ise 1192. ABD ordusu i\u00e7in hizmet eden 2300 ki\u015fi de \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. ABD ve m\u00fcttefiklerinin 218.000 yaral\u0131s\u0131 var. Bu rakam\u0131n yakla\u015f\u0131k 100.000&#8217;i ABD ordusuna ait. YA S\u0130V\u0130LLER&#8230;. \u015e\u00fcphesiz en \u00e7arp\u0131c\u0131 rakamlar sivillere ili\u015fkin olanlar. Son 10 y\u0131l i\u00e7inde, ABD&#8217;nin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015flarda \u00f6len, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklardan olu\u015fan sivillerin say\u0131s\u0131, en &#8220;iyimser&#8221; tahminle 190.000. Ger\u00e7ek rakam\u0131n bunun \u00e7ok \u00fczerinde olmas\u0131 ihtimal d\u00e2hilinde. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok sald\u0131r\u0131da sivil kay\u0131plar Amerikan resmi raporlar\u0131na ge\u00e7irilmi\u015f de\u011fil. Brown \u00dcniversitesi&#8217;nin raporunda, sadece Irak&#8217;ta 125.000 sivilin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi tespiti yap\u0131l\u0131yor. Fakat uluslararas\u0131 bir\u00e7ok ba\u015fka ara\u015ft\u0131rma, Irak&#8217;ta ABD sald\u0131r\u0131s\u0131 ve sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan durum s\u0131ras\u0131nda en az 600.000 Irakl\u0131 sivilin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc iddia ediliyor. Bu rakam\u0131n 1 milyonun \u00fczerinde oldu\u011funu ifade eden raporlar da var. Brown \u00dcniversitesi, Pakistan&#8217;da en az 35.000, Afganistan&#8217;da ise en az 15.000 sivilin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyarken, sivil yaral\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bir tahminde bulunman\u0131n zorlu\u011fundan bahsediyor. Fiziki yaralanmalara dair rakamlar\u0131n tespiti belki \u00e7ok zor ama Afgan Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n &#8220;Afganl\u0131lar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi ruhsal sa\u011fl\u0131k sorunu ya\u015famaktalar&#8221; \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamas\u0131, sava\u015f\u0131n Afgan toplumu \u00fczerinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, uzun y\u0131llar giderilemeyecek yaray\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Amerika&#8217;n\u0131n sava\u015flar\u0131&#8221;n\u0131n maliyeti sadece bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. BM M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi&#8217;ne g\u00f6re, Irak&#8217;ta 2003&#8217;ten beri 4.7 milyon insan evlerini terk etmek zorunda kald\u0131. Bu rakam\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131, \u00fclkeden ka\u00e7arak ba\u015fta Suriye, \u00dcrd\u00fcn ve M\u0131s\u0131r olmak \u00fczere ba\u015fka \u00fclkelere s\u0131\u011f\u0131nanlar olu\u015fturuyor. Sovyet i\u015fgali ve onu takip eden i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda 7.5 milyon ki\u015finin kom\u015fu \u0130ran ve Pakistan&#8217;a m\u00fclteci olarak s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Afganistan&#8217;da ise durum daha i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil. Her ne kadar, 2002&#8217;den bu yana yakla\u015f\u0131k 5 milyon Afganl\u0131 \u00fclkelerine d\u00f6nm\u00fc\u015f olsalar da, halen Pakistan&#8217;da 1.7 milyon, \u0130ran&#8217;da ise 935.000 Afganl\u0131, &#8220;m\u00fclteci&#8221; stat\u00fcs\u00fcnde ya\u015f\u0131yor. \u00dclkede devam etmekte olan istikrars\u0131zl\u0131k 2 milyon Afganl\u0131n\u0131n geriye d\u00f6n\u00fc\u015flerini engelliyor. \u00c7EVREY\u0130 DE KATLETT\u0130LER Son olarak, Afganistan ve Irak sava\u015flar\u0131 do\u011fal \u00e7evreye de b\u00fcy\u00fck zararlar verdi. Afganistan&#8217;daki ormanl\u0131k alanlar %38 azald\u0131. Amerikan bombalamalar\u0131 sebebiyle, g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n %85&#8217;i g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler. Asker\u00ee operasyonlar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7\u00f6p, y\u0131k\u0131nt\u0131 ver art\u0131klar Afganistan ve Irak&#8217;ta, a\u011f\u0131r metal zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 sa\u011fl\u0131k problemlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na sebep oldu. Seyreltilmi\u015f uranyum i\u00e7eren mermiler, yer alt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 ve topra\u011f\u0131 zehirledi. Kansere ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmlerde ve \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcmlerinde ola\u011fan\u00fcst\u00fc art\u0131\u015f g\u00f6zlendi. Irak&#8217;ta ABD taraf\u0131ndan en a\u011f\u0131r bi\u00e7imde bombalanan kent olan Felluce&#8217;de bebek \u00f6l\u00fcmleri binde 80&#8217;e t\u0131rmand\u0131. Irak ve Afganistan&#8217;da kullan\u0131lan ABD asker\u00ee ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 yak\u0131ttan sal\u0131nan karbonmonoksit, azotoksit ve k\u00fck\u00fcrtdioksit, iki \u00fclkede de sera etkisini art\u0131rd\u0131. CEVAP VEREMEZLER! Son on y\u0131ld\u0131r Amerika&#8217;n\u0131n liderli\u011finde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sald\u0131r\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kan ac\u0131 tablo, bir Amerikan \u00fcniversitesinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve kendi ifadelerine g\u00f6re &#8220;epey muhafazak\u00e2r&#8221; bir raporda bu \u015fekilde \u00e7iziliyor. Barack Obama, Demokrasi S\u0131ralamas\u0131&#8217;nda, 167 \u00fclke aras\u0131nda 150. s\u0131rada bulunan Afganistan&#8217;dan ve 111. s\u0131rada bulunan Irak&#8217;tan askerlerini \u00e7ekme karar\u0131 al\u0131rken, y\u00fcz binlerce ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an bu sava\u015flar\u0131n ABD&#8217;ye ne kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sorusunu herhalde kendisine sormu\u015ftur. &#8216;Sam Amca&#8217;n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Vietnam&#8217;da oldu\u011fu gibi, Afganistan ve Irak&#8217;ta da, neden bu kadar insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek cevab\u0131n\u0131 ise ne Obama, ne de bir ba\u015fka ABD ba\u015fkan\u0131 verebilir. Humprey Bogart&#8217;\u0131n Kazablanka filminde, piyaniste s\u00f6yledi\u011fi me\u015fhur repli\u011fin aksine, &#8220;Don&#8217;t play it again Sam&#8221; (Bir daha \u00e7alma Sam). &#8220;Demokrasi getirece\u011fim&#8221; diyerek, masum insanlar\u0131 art\u0131k \u00f6ld\u00fcrme Sam Amca!.. AMER\u0130KAN KANUNLARI ONLAR \u0130\u00c7\u0130N \u0130\u015eLEM\u0130YOR En az 100 bin ki\u015fi &#8220;g\u00f6zalt\u0131na&#8221; al\u0131narak, mahkeme \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmadan kamplara g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Sava\u015f\u0131n Maliyetleri raporu, y\u0131llard\u0131r uluslararas\u0131 alanda ABD&#8217;ye sert ele\u015ftirilerin y\u00f6neltilmesine sebep olan bir ger\u00e7e\u011fi daha, rakamsal verilerle sunuyor. Rapora g\u00f6re en az 100.000 Afganistan ve Irak vatanda\u015f\u0131 ABD ordusu taraf\u0131ndan &#8220;g\u00f6zalt\u0131na&#8221; al\u0131narak, bir kez bile mahkeme \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmadan, ba\u015fl\u0131calar\u0131 Irak, Afganistan ve K\u00fcba&#8217;da (Guantanamo) olmak \u00fczere, 28 \u00fclkedeki kamplarda i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleye maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131. ABD H\u00fck\u00fcmeti bug\u00fcne kadar, tam olarak ka\u00e7 ki\u015finin &#8220;g\u00f6zalt\u0131na&#8221; al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlardan ka\u00e7\u0131n\u0131n serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamad\u0131. 2007&#8217;de Avrupa Konseyi&#8217;nin tespitlerine g\u00f6re, Amerikan Merkezi Haber Alma Te\u015fkilat\u0131&#8217;n\u0131n (CIA) y\u00f6netti\u011fi 1245 &#8220;tutuklu ta\u015f\u0131ma&#8221; u\u00e7u\u015fu yap\u0131ld\u0131. ABD&#8217;nin i\u00e7indeyse, M\u00fcsl\u00fcman, Arap ya da G\u00fcney Asyal\u0131 on binlerce ABD vatanda\u015f\u0131, Federal Soru\u015fturma B\u00fcrosu (FBI) taraf\u0131ndan, hi\u00e7bir su\u00e7a kar\u0131\u015fmam\u0131\u015f olsalar bile, s\u0131rf dinleri ve etnik k\u00f6kenleri sebebiyle &#8220;fi\u015flendiler&#8221; ve takibe al\u0131nd\u0131lar. Havaalanlar\u0131nda, okullarda ve i\u015f yerlerinde M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 ay\u0131r\u0131mc\u0131 uygulamalar h\u0131z kazand\u0131. ABD&#8217;deki M\u00fcsl\u00fcmanlara ait alt\u0131 hay\u0131r kurumu, su\u00e7a kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131na dair &#8220;gizli delillere&#8221; dayan\u0131larak ve mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n, Amerikan Hazine Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n emriyle kapat\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afganistan ve Irak sava\u015flar\u0131 \u015fehirleri harap etti\u011fi gibi do\u011fal \u00e7evreye de b\u00fcy\u00fck zararlar verdi. Afganistan&#8217;daki ormanl\u0131k alanlar %38 azald\u0131. Amerikan bombalamalar\u0131 sebebiyle, g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n %85&#8217;i g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler. 10 YILDA 225 B\u0130N S\u0130V\u0130L VE 31 B\u0130N ASKER \u00d6LD\u00dc MAL\u0130YET\u0130 4 TR\u0130LYON DOLAR Ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra ABD&#8217;nin Afganistan, Pakistan ve Irak&#8217;ta y\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015flarda b\u00fcy\u00fck can kay\u0131plar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13630,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1197"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}