{"id":1147,"date":"2011-03-22T14:03:20","date_gmt":"2011-03-22T12:03:20","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1147"},"modified":"2024-03-07T23:07:47","modified_gmt":"2024-03-07T20:07:47","slug":"ankarayi-libya-konusunda-devre-disi-birakmak-istiyorlar-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1147","title":{"rendered":"Ankara&#8217;y\u0131, Libya konusunda devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak istiyorlar (22.03.2011) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">\u00c7\u00d6Z\u00dcM \u0130STEM\u0130YORLAR<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Bir oldu-bitti niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan asker\u00ee harek\u00e2t\u0131n ba\u015flamas\u0131yla, meselenin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollardan \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in ba\u015f\u0131ndan beri \u00e7aba g\u00f6steren T\u00fcrkiye&#8217;nin aktif diplomasisi sonu\u00e7suz b\u0131rak\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. K\u0130MSEY\u0130 \u0130NANDIRAMAZLAR!.. Kaddafi \u00f6nce cesaretlendiriliyor. Arkas\u0131ndan, ele\u015ftiriliyor ve en sonunda da asker\u00ee bir m\u00fcdahale ba\u015fl\u0131yor. Peki, bu m\u00fcdahalenin, sadece masum muhalifleri Kaddafi&#8217;den korumaya y\u00f6nelik oldu\u011funa kim inan\u0131r? Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin ald\u0131\u011f\u0131 1970 ve 1973 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 gayet geni\u015f yorumlayarak Libya&#8217;ya kar\u015f\u0131 asker\u00ee harek\u00e2t ba\u015flatan ABD ve Fransa \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki koalisyon kuvvetleri, asl\u0131nda y\u0131lba\u015f\u0131ndan beri G\u00fcneybat\u0131 Asya ve Kuzey Afrika \u00fclkelerinde devam etmekte olan isyan dalgas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcrde\u015f (homojen) olmayan bir tutum sergiliyorlar. Nitekim Kaddafi y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 ayaklanan silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin &#8220;Libya ordusu taraf\u0131ndan yok edilmesini \u00f6nlemek&#8221; gerek\u00e7esiyle bombard\u0131mana ba\u015flayanlar, Bahreyn&#8217;de daha fazla hak isteyerek meydanlar\u0131 dolduran kalabal\u0131\u011f\u0131n Suudi Arabistan \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir M\u00fc\u015fterek K\u00f6rfez G\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan sindirilmesine ses \u00e7\u0131karmad\u0131lar. Benzer \u015fekilde, Yemen&#8217;deki muhalif harekete y\u00f6nelmi\u015f \u015fiddet dalgas\u0131 Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndan sert tepki g\u00f6rm\u00fcyor. \u0130stikrars\u0131zl\u0131k ya\u015fayan \u00fclkelerin Bat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6neme g\u00f6re davran\u0131l\u0131yor. Bu da evrensel de\u011ferlerin mi, yoksa de\u011fi\u015fmez \u00e7\u0131karlar\u0131n m\u0131 \u00f6n planda oldu\u011fu sorusunu bir kez daha akla getiriyor. \u00d6NCE SESS\u0130Z KALDILAR Libya&#8217;da son bir ayd\u0131r ya\u015fananlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde, krizin \u00fclkeye d\u0131\u015far\u0131dan bir silahl\u0131 m\u00fcdahale yap\u0131lmas\u0131 noktas\u0131na t\u0131rmanmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, M\u0131s\u0131r&#8217;da H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek&#8217;e g\u00f6sterilen tepkinin, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Muammer Kaddafi&#8217;ye g\u00f6sterilmemesinin yatt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. M\u00fcbarek, \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fi ABD&#8217;nin de kendisini yaln\u0131z b\u0131rakmas\u0131ndan sonra istifa etmi\u015f, \u00fclkede bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi y\u00f6netimi kurulmu\u015ftu. Libya&#8217;da ise ne ABD ne de AB \u00fclkeleri ba\u015flang\u0131\u00e7ta Kaddafi&#8217;ye ayn\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131da bulunmad\u0131lar. Bat\u0131&#8217;n\u0131n teredd\u00fcd\u00fcn\u00fc, muhaliflere kar\u015f\u0131 sert tedbirler almas\u0131 i\u00e7in bir ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k olarak yorumlayan Kaddafi, g\u00fc\u00e7 kullanarak isyan\u0131 bast\u0131rmaya giri\u015fince, bu kez BM karar\u0131n\u0131 kendilerine dayanak olarak alan \u00fclkelerin sert m\u00fcdahalesiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Asker\u00ee m\u00fcdahaleye yol a\u00e7an geli\u015fmeler, 1990&#8217;da Irak&#8217;\u0131n Kuveyt&#8217;i i\u015fgalinden sonra bu \u00fclkeye yap\u0131lan &#8220;koalisyon m\u00fcdahalesi&#8221;yle \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede benzerlik g\u00f6steriyor. Y\u0131llard\u0131r bir s\u00f6ylentiden ibaret olan ama k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce a\u00e7\u0131klanan WikiLeaks belgelerince do\u011fruland\u0131ktan sonra art\u0131k kesinlik kazanan bilgilere g\u00f6re, Saddam H\u00fcseyin Kuveyt&#8217;i i\u015fgal karar\u0131 almadan \u00f6nce, ABD&#8217;nin o d\u00f6nemki Ba\u011fdad b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi April Glaspie ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. G\u00f6r\u00fc\u015fmede, Kuveyt&#8217;ten \u015fik\u00e2yet eden Saddam, B\u00fcy\u00fckel\u00e7i&#8217;den &#8220;ABD&#8217;nin Araplar aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klara kar\u0131\u015fma niyeti yoktur&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fitince, Kuveyt&#8217;e y\u00f6nelik bir operasyona Washington y\u00f6netiminin sessiz kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Di\u011fer bir deyi\u015fle, ABD \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak Saddam&#8217;\u0131 Kuveyt&#8217;e sald\u0131rmaya te\u015fvik etmi\u015fti. Bu i\u015fareti alan Irak, Kuveyt&#8217;i i\u015fgal edince olan olmu\u015f ve BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nden karar \u00e7\u0131kartan ABD ve m\u00fcttefikleri Irak&#8217;a sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131, ABD&#8217;nin 2003&#8217;teki sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n da altyap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131. Libya&#8217;da da benzer bir oyun oynan\u0131yor. Kaddafi \u00f6nce cesaretlendiriliyor. Arkas\u0131ndan, giderek sertle\u015fen bir tonla ele\u015ftiriliyor ve en sonunda da asker\u00ee bir m\u00fcdahaleye muhatap oluyor. Peki, bu m\u00fcdahalenin amac\u0131n\u0131n sadece masum muhalifleri Kaddafi&#8217;nin zulm\u00fcnden kurtarmak oldu\u011funa kim inan\u0131r? B\u00d6L\u00dcNMEYE DO\u011eRU MU? B\u00fct\u00fcn geli\u015fmeler d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131ndan, Bat\u0131&#8217;n\u0131n Libya kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tavr\u0131na dair yayg\u0131n kanaat, m\u00fcdahalenin uzun vadeli hedefler i\u00e7erdi\u011fi \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor. NATO&#8217;nun 1999&#8217;daki Kosova operasyonundan sonra, bu b\u00f6lgenin kademeli bi\u00e7imde S\u0131rbistan&#8217;dan ayr\u0131larak ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131; 2001&#8217;de ba\u015flayan Afganistan harek\u00e2t\u0131n\u0131n, 10 y\u0131ld\u0131r \u00fclkede siyasi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131; 2003&#8217;teki Irak sava\u015f\u0131ndan sonra, \u00fclkenin kuzeyinin fiilen Ba\u011fdad&#8217;\u0131n denetiminden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, Libya operasyonun da, \u00fclkenin siyasi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehdit edecek sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi yorumlar\u0131 hakl\u0131 olarak yap\u0131l\u0131yor. Ortada bir de Sudan \u00f6rne\u011fi var. Darfur b\u00f6lgesinde, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Hristiyanlara ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle yo\u011funla\u015fan uluslararas\u0131 bask\u0131lar neticesinde, bu y\u0131lba\u015f\u0131nda \u00fclke ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Bat\u0131&#8217;yla yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde bulunan G\u00fcney Sudan&#8217;\u0131n zengin petrol yataklar\u0131na sahip olmas\u0131, bu b\u00f6l\u00fcnmeyi h\u0131zland\u0131ran ana etkendi. Libya&#8217;ya alelacele asker\u00ee m\u00fcdahalede bulunanlar\u0131n hedeflerinin, kamuoyuna aksettirdiklerinden farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren en kuvvetli delil, sorunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte taraflara akl\u0131selim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapan ve diplomatik yollardan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steren T\u00fcrkiye&#8217;nin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131d\u0131r. OLDU-B\u0130TT\u0130 TELA\u015eI T\u00fcrkiye ne 19 Martta Paris&#8217;te yap\u0131lan Libya&#8217;yla ilgili &#8220;karar toplant\u0131s\u0131&#8221;na davet edilmi\u015ftir, ne de Ankara&#8217;n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fan taraflar aras\u0131nda arabuluculuk yapabilmesine imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sanki Paris ve Washington, Kaddafi ve muhaliflerin daha fazla kan d\u00f6k\u00fclmeden anla\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u011fil, kendilerinin daha etkili bi\u00e7imde konuya d\u00e2hil olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak karma\u015fan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ister, hatta te\u015fvik eder bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergilemi\u015flerdir. T\u00fcrkiye&#8217;nin manevra alan\u0131 daralt\u0131lm\u0131\u015f, bir oldu-bitti niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan asker\u00ee harek\u00e2t\u0131n ba\u015flamas\u0131yla, meselenin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollardan \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in ba\u015f\u0131ndan beri \u00e7aba g\u00f6steren T\u00fcrkiye&#8217;nin aktif diplomasisi sonu\u00e7suz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dahas\u0131, 2009 Nisan\u0131nda Ankara&#8217;da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, T\u00fcrkiye ile ABD aras\u0131nda bir &#8220;model ortakl\u0131\u011f\u0131n&#8221; varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eden ABD y\u00f6netimi, ancak harek\u00e2t ba\u015flad\u0131ktan sonra Ankara&#8217;ya bilgi vermi\u015ftir. Dile\u011fimiz sorunun daha fazla kan d\u00f6k\u00fclmeden en k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesidir. Ankara tekrar en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde devreye girmeli, NATO ve BM platformlar\u0131n\u0131 kullanarak, Libya halk\u0131na daha fazla zarar verebilecek boyutlara ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7\u00d6Z\u00dcM \u0130STEM\u0130YORLAR Bir oldu-bitti niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan asker\u00ee harek\u00e2t\u0131n ba\u015flamas\u0131yla, meselenin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollardan \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in ba\u015f\u0131ndan beri \u00e7aba g\u00f6steren T\u00fcrkiye&#8217;nin aktif diplomasisi sonu\u00e7suz b\u0131rak\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. K\u0130MSEY\u0130 \u0130NANDIRAMAZLAR!.. Kaddafi \u00f6nce cesaretlendiriliyor. Arkas\u0131ndan, ele\u015ftiriliyor ve en sonunda da asker\u00ee bir m\u00fcdahale ba\u015fl\u0131yor. Peki, bu m\u00fcdahalenin, sadece masum muhalifleri Kaddafi&#8217;den korumaya y\u00f6nelik oldu\u011funa kim inan\u0131r? Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13666,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1147","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1147"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13667,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1147\/revisions\/13667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}