{"id":1112,"date":"2011-01-04T13:25:59","date_gmt":"2011-01-04T11:25:59","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1112"},"modified":"2024-03-07T23:22:23","modified_gmt":"2024-03-07T20:22:23","slug":"bm-reforme-edilmeli-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1112","title":{"rendered":"BM reforme edilmeli (04.01.2011) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">5 YILLIK \u00c7ALI\u015eMANIN \u00dcR\u00dcN\u00dc<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye&#8217;nin iki y\u0131l i\u00e7in BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ilmesi, 5 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. T\u00fcrkiye, 2009-2010 d\u00f6nemi i\u00e7in adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek amac\u0131yla bir eylem plan\u0131 haz\u0131rlayarak bu i\u015fe 50 milyon dolarl\u0131k b\u00fct\u00e7e ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. &#8220;VETO&#8221; HAKKI KALDIRILMALI Mevcut BM yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde, G\u00fcvenlik Konseyi ge\u00e7ici \u00fcyelerinin fazla bir \u015fey yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. T\u00fcrkiye&#8217;nin iki y\u0131ll\u0131k yo\u011fun mesaisi bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ya &#8220;veto&#8221; hakk\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131 ya da BM reforme edilmeli ve T\u00fcrkiye daimi \u00fcye olmal\u0131. Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu&#8217;nda 17 Ekim 2008 tarihinde yap\u0131lan oylamada T\u00fcrkiye iki y\u0131l i\u00e7in BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi\u011finde millet\u00e7e \u00e7ok sevinmi\u015ftik. O g\u00fcnlerde bir\u00e7ok strateji uzman\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;nin G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131n &#8220;uluslararas\u0131 alandaki prestijimizi y\u00fckseltece\u011fini&#8221;; &#8220;\u00e7ok say\u0131da \u00fclkenin kendi sorunlar\u0131 konusunda T\u00fcrkiye&#8217;nin deste\u011fini almak i\u00e7in s\u0131raya gireceklerini&#8221;; &#8220;K\u0131br\u0131s ve Ermeni meselelerinde T\u00fcrkiye&#8217;nin tezlerini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya anlatma imk\u00e2n\u0131 bulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131&#8221;; &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin diplomasinin \u015fampiyonlar ligine girdi\u011fini&#8221;; &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin BM&#8217;de Orta Do\u011fu&#8217;nun, Afrika&#8217;n\u0131n ve t\u00fcm mazlum milletlerin sesi olaca\u011f\u0131n\u0131&#8221; ifade etmi\u015flerdi. Se\u00e7imden hemen sonra D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131daki a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131: &#8220;BM \u015eart\u0131 uyar\u0131nca uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131nda ba\u015fl\u0131ca sorumlulu\u011fu \u00fcstlenmi\u015f olan G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nde T\u00fcrkiye, t\u00fcm \u00fclkelerle i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde, BM reform s\u00fcrecine destek verecek, uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 yollardan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunacak, b\u00f6lgesel meselelerde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol\u00fc oynamaya devam edecek, kalk\u0131nmayla ilgili hedeflere ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gayret sarf edecek ve farkl\u0131 medeniyetler ve k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131ndaki diyalo\u011fun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.&#8221; EYLEM PLANI HAZIRLANDI Asl\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131, 5 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. T\u00fcrkiye, 2009-2010 d\u00f6nemi i\u00e7in adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerden kurulu bir \u00f6zel temsilciler heyeti olu\u015fturmu\u015f, oylamada ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek i\u00e7in bir eylem plan\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f ve bu i\u015f i\u00e7in 50 milyon dolarl\u0131k b\u00fct\u00e7e ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu b\u00fct\u00e7enin yakla\u015f\u0131k 20 milyon dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck devletlerin BM&#8217;ye olan aidat bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesine harcanm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca be\u015f milyon dolar\u0131 Pasifik&#8217;teki k\u00fc\u00e7\u00fck ada \u00fclkeleri i\u00e7in olmak \u00fczere, az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin kalk\u0131nmas\u0131na harcanmak \u00fczere 15 milyon dolarl\u0131k bir fon olu\u015fturulmu\u015ftu. Oylama \u00f6ncesinde, daha evvel hi\u00e7bir diplomatik temas kurmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Cook adalar\u0131, Marshall adalar\u0131, Saint Vincent, Tuvalu, Samoa, Kiribati, Fiji, Papua Yeni Gine, Palau, Laos, Maldivler, Mikronezya gibi \u00fclkelerin yetkilileri \u0130stanbul ve Ankara&#8217;da a\u011f\u0131rlanm\u0131\u015flard\u0131. \u0130ki y\u0131l \u00e7abuk ge\u00e7ti. 31 Aral\u0131k 2010 itibariyle T\u00fcrkiye&#8217;nin G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;ndeki \u00fcyeli\u011fi sona erdi. Genel hatlar\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00fcyeli\u011fe ba\u015flarkenki beklentilerin \u00e7ok az\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. T\u00fcrkiye&#8217;nin 3 temel d\u0131\u015f politika sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde, BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fimiz sebebiyle sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z herhangi bir ilerleme olmad\u0131: Ermenistan&#8217;la sorunlar\u0131m\u0131z devam ediyor. \u00dcstelik imzalan\u0131p, onaylanmayan protokoller sebebiyle, bu kom\u015fuyla murad edilen &#8220;s\u0131f\u0131r sorun&#8221;, neredeyse &#8220;s\u00fcper sorun&#8221;a d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. K\u0131br\u0131s konusunda da bir ilerleme sa\u011flanamad\u0131. Avrupa Birli\u011fi -hi\u00e7 istemedi\u011fimiz halde- sorunun fiili bir taraf\u0131 haline gelerek T\u00fcrkiye&#8217;nin m\u00fczakere s\u00fcrecini, T\u00fcrkiye&#8217;nin G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi&#8217;yle ili\u015fkilerine endeksledi. 2011&#8217;de K\u0131br\u0131s sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in BM himayesinde yeni bir eylem plan\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulacak olsa da, BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fimizin sona ermi\u015f olmas\u0131ndan sonra ba\u015flayan bu s\u00fcrecin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrkiye&#8217;nin istedi\u011fi \u015fekilde yol alaca\u011f\u0131n\u0131 bilemiyoruz. \u00dcstelik \u015fimdi daimi \u00fcyeler Fransa ve \u0130ngiltere&#8217;nin yan\u0131 s\u0131ra, AB \u00fcyesi Almanya ve Portekiz de ge\u00e7ici \u00fcyelik koltu\u011funda oturuyor olacak. Ter\u00f6rle m\u00fccadele konusunda ise, T\u00fcrkiye&#8217;nin arzu etti\u011fi bir uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi mekanizmas\u0131 kurulmad\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;ye y\u00f6nelik ter\u00f6r faaliyetlerinin, kaynakland\u0131\u011f\u0131 Irak&#8217;\u0131n kuzey b\u00f6lgesinden tamamen \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir sonu\u00e7 elde edilemedi. ADALETS\u0130Z UYGULAMA Di\u011fer yandan, 31 May\u0131s 2010&#8217;da 9 T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n \u015fehit edildi\u011fi Mavi Marmara bask\u0131n\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye&#8217;nin BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nden \u0130srail&#8217;i &#8220;k\u0131nayan&#8221; bir karar \u00e7\u0131kartamamas\u0131, be\u015f daimi \u00fcyeye verilen veto hakk\u0131n\u0131n ne kadar da b\u00fcy\u00fck bir adaletsizli\u011fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ku\u015fkusuz, iki y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli oylamas\u0131 9 Haziran 2010&#8217;da ger\u00e7ekle\u015fti. T\u00fcrkiye ve Brezilya&#8217;n\u0131n &#8220;hay\u0131r&#8221; dedi\u011fi, L\u00fcbnan&#8217;\u0131n ise &#8220;\u00e7ekimser&#8221; kald\u0131\u011f\u0131 oylamada, G\u00fcvenlik Konseyi \u0130ran&#8217;a yeni yapt\u0131r\u0131mlar uygulamay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. \u00dcstelik bu yapt\u0131r\u0131m karar\u0131, T\u00fcrkiye, Brezilya ve \u0130ran aras\u0131nda 18 May\u0131s 2010&#8217;da Tahran&#8217;da imzalanan ve \u0130ran&#8217;\u0131n uranyum takas\u0131n\u0131 kabul etti\u011fi anla\u015fmaya ra\u011fmen al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fi boyunca \u0130ran&#8217;\u0131 iknaya u\u011fra\u015fan T\u00fcrkiye, nihayet bunu ba\u015farm\u0131\u015f ama G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;ni yeni yapt\u0131r\u0131mlardan cayd\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki y\u0131ll\u0131k g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiye, BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin &#8220;Kuzey Kore Yapt\u0131r\u0131mlar Komitesi&#8221;, &#8220;Demokratik Kongo Cumhuriyeti Yapt\u0131r\u0131mlar Komitesi&#8221; ve &#8220;Ter\u00f6rizmle M\u00fccadele Komitesi&#8221; ba\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Liberya ve Fildi\u015fi Sahili yapt\u0131r\u0131m komitelerinin ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu. Haziran 2009 ve Eyl\u00fcl 2010&#8217;da iki kez birer ayl\u0131k s\u00fcrelerle G\u00fcvenlik Konseyi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131. Ayr\u0131ca &#8220;\u00f6nc\u00fc \u00fclke&#8221; s\u0131fat\u0131yla Afganistan&#8217;\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol \u00fcstlendi. T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00fcyeli\u011fi s\u0131ras\u0131nda G\u00fcvenlik Konseyi, ilki 9 Ocak 2009&#8217;daki 1860 say\u0131l\u0131 ve sonuncusu 20 Aral\u0131k 2010&#8217;daki 1963 say\u0131l\u0131 karar olmak \u00fczere 104 karar ald\u0131. Bu kararlardan 59&#8217;una &#8220;evet&#8221; oyu veren T\u00fcrkiye, yukar\u0131da zikredilen 9 Haziran 2010 tarihli \u0130ran&#8217;a yapt\u0131r\u0131m oylamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, 29 May\u0131s 2009, 14 Aral\u0131k 2009, 15 Haziran 2010 ve 14 Aral\u0131k 2010 tarihli, &#8220;BM Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc&#8217;n\u00fcn K\u0131br\u0131s&#8217;taki g\u00f6rev s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131&#8221; kararlar\u0131na da &#8220;hay\u0131r&#8221; oyu verdi. \u0130ran oylamas\u0131ndan farkl\u0131 olarak, bu d\u00f6rt oylamada T\u00fcrkiye tek ba\u015f\u0131na kald\u0131. TEKRAR BA\u015eVURACA\u011eIZ Ankara&#8217;n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda, G\u00fcvenlik Konseyi ge\u00e7ici \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in tekrar giri\u015fimde bulunaca\u011f\u0131, \u00fcyelik biterken yap\u0131lan resmi a\u00e7\u0131klamalardan anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00dcmit ederiz bu kez sadece \u00fcyeli\u011fin kazan\u0131lmas\u0131na odaklan\u0131lmaz, ayn\u0131 zamanda \u00fcyelik s\u00fcresince izlenecek bir program da itinayla haz\u0131rlan\u0131r. Fakat haks\u0131zl\u0131k etmeyelim: Beklentimiz ne kadar y\u00fcksek olursa olsun, mevcut BM yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde, G\u00fcvenlik Konseyi ge\u00e7ici \u00fcyeli\u011finin, hi\u00e7 \u00fcye olmamaktan bir fark\u0131 yok. T\u00fcrkiye&#8217;nin iki y\u0131ll\u0131k yo\u011fun mesaisi bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ya BM reforme edilmeli ve &#8220;veto&#8221; hakk\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131, ya da ayn\u0131 reform sayesinde T\u00fcrkiye daimi \u00fcye olmal\u0131. 1 Ocak 2011&#8217;de iki y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na g\u00f6reve ba\u015flayan Almanya, Hindistan, Kolombiya, Portekiz ve G\u00fcney Afrika, bakal\u0131m g\u00fcndemlerindekileri ger\u00e7ekle\u015ftirebilecekler mi?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 YILLIK \u00c7ALI\u015eMANIN \u00dcR\u00dcN\u00dc T\u00fcrkiye&#8217;nin iki y\u0131l i\u00e7in BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ilmesi, 5 y\u0131ll\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. T\u00fcrkiye, 2009-2010 d\u00f6nemi i\u00e7in adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek amac\u0131yla bir eylem plan\u0131 haz\u0131rlayarak bu i\u015fe 50 milyon dolarl\u0131k b\u00fct\u00e7e ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. &#8220;VETO&#8221; HAKKI KALDIRILMALI Mevcut BM yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde, G\u00fcvenlik Konseyi ge\u00e7ici \u00fcyelerinin fazla bir \u015fey yapmas\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13692,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13693,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1112\/revisions\/13693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}