{"id":1109,"date":"2010-12-28T13:23:09","date_gmt":"2010-12-28T11:23:09","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1109"},"modified":"2024-03-07T23:23:21","modified_gmt":"2024-03-07T20:23:21","slug":"diplomaside-%c2%91wiki-tsunami-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1109","title":{"rendered":"Diplomaside \u0091Wiki-Tsunami&#8217; (28.12.2010) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan s\u0131zd\u0131r\u0131lan yakla\u015f\u0131k 250.000 belge yava\u015f yava\u015f ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, etkileri daha uzun y\u0131llar devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcnen bir diplomatik deprem ya\u015fan\u0131yor. \u0130K\u0130Y\u00dcZL\u00dcL\u00dcK&nbsp;VE R\u0130YA B\u0130TER M\u0130? Acaba Wiki-Tsunami, ili\u015fkilerde ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, riyay\u0131, ilkesizli\u011fi, hukuksuzlu\u011fu ortadan kald\u0131r\u0131p, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir diplomatik ortam\u0131n kurulmas\u0131na zemin te\u015fkil eder mi? B\u00f6ylece hay\u0131rlara vesile olur mu? ABD&#8217;de yay\u0131nlanan, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00fcne sahip Time dergisi, okurlar\u0131n\u0131n se\u00e7imini dikkate almay\u0131p, Facebook sosyal payla\u015f\u0131m a\u011f\u0131n\u0131n kurucusu Mark Zuckerberg&#8217;i &#8220;2010 Y\u0131l\u0131n\u0131n Adam\u0131&#8221; se\u00e7mi\u015f olsa da, asl\u0131nda geride b\u0131rakmakta oldu\u011fumuz y\u0131l\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 ismi WikiLeaks internet sitesinin kurucusu ve y\u00f6neticisi Julian Assange&#8217;d\u0131. Irak Sava\u015f\u0131&#8217;yla ilgili ABD belgelerini yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131nda dikkati \u00e7ekmeye ba\u015flayan Assange, ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan s\u0131zd\u0131r\u0131lan yakla\u015f\u0131k 250.000 belgeyi yava\u015f yava\u015f ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k\u00e7a, t\u00fcm d\u00fcnyada etkileri daha uzun y\u0131llar devam edece\u011fe benzeyen bir diplomatik deprem ya\u015fand\u0131. 3 ANA KATAGOR\u0130 WikiLeaks belgeleri \u00fc\u00e7 kategoriden olu\u015fuyor: Birinci grupta, ABD b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerinden yollanan ve \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin liderleri ve devlet adamlar\u0131 hakk\u0131nda, hi\u00e7bir somut delile dayanmayan, &#8220;dedikodu&#8221; mahiyetinde ifadelere yer verilen belgeler bulunuyor. Bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 nispeten az. \u0130kinci grup, ABD b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerinin, g\u00f6rev yapt\u0131klar\u0131 \u00fclkelerde meydana gelen siyasi, ekonomik, asker\u00ee, sosyal geli\u015fmelerle ilgili analizlerini i\u00e7eriyor. Bunlar aras\u0131nda \u00e7ok y\u00fcksek bir g\u00f6zlem ve analiz kabiliyetinin sonucu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f kaliteli belgeler kadar, s\u00fcbjektif y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131r basanlar da var. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son grup ise, ABD&#8217;li yetkililer ile \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin yetkilileri aras\u0131nda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin tutanaklar\u0131ndan olu\u015fuyor. WikiLeaks belgelerinin en \u00f6nemlileri bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kategoride yer al\u0131yor. Taraflar\u0131n birbirlerine s\u00f6yledikleri c\u00fcmleler, virg\u00fcl\u00fcne dokunulmadan, t\u0131rnak i\u00e7inde sunuluyor. Bu zab\u0131tlar\u0131n ink\u00e2r\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Zira ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 belgelerin otantik ve orijinal oldu\u011funu \u00e7oktan kabul etti. Belgeler ortal\u0131\u011fa sa\u00e7\u0131ld\u0131k\u00e7a, birinci gruptaki belgeleri &#8220;magazinle\u015ftirmeyi&#8221; tercih eden \u00e7e\u015fitli medya organlar\u0131, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc gruptaki belgelerin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilece\u011fini neden sonra anlam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. MERAK VE END\u0130\u015eE Suudi Arabistanl\u0131 yetkililerin -en az \u0130srail kadar- \u0130ran&#8217;a asker\u00ee operasyon yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istediklerini, Suriye&#8217;nin in\u015fa a\u015famas\u0131nda olan s\u00f6zde &#8220;n\u00fckleer ara\u015ft\u0131rma tesisinin&#8221;, \u0130srail u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131ndan -T\u00fcrkiye \u00fczerinden u\u00e7ularak- vuruldu\u011funu; ABD Savunma Bakan\u0131&#8217;n\u0131n, Amerikan silah \u015firketlerinin m\u00fcmessiliymi\u015f gibi &#8220;i\u015f takip\u00e7ili\u011fi&#8221; yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ermenistan protokollerinin imzalanmas\u0131ndan sonra Azerbaycan Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev&#8217;in T\u00fcrkiye&#8217;ye art\u0131k g\u00fcven duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131; Papa&#8217;n\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;yi ziyaretinde s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zlere ra\u011fmen, T\u00fcrkiye&#8217;nin AB&#8217;ye girmesine a\u00e7\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131 oldu\u011funu; \u0130talya ile Rusya aras\u0131ndaki enerji i\u015f birli\u011finin detaylar\u0131n\u0131; ABD&#8217;nin \u0130spanya&#8217;y\u0131 Avrupa&#8217;daki \u0130slami hareketin merkezi olarak g\u00f6rd\u00fcklerini; Portekiz&#8217;de bir bankan\u0131n ABD ad\u0131na, \u0130ran hesaplar\u0131 konusunda &#8220;casusluk&#8221; yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, Amerikal\u0131 resm\u00ee g\u00f6revlilerin, Pakistan&#8217;\u0131 gizlice Taliban&#8217;a yard\u0131m etmekle su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar gibi \u00e7ok say\u0131da \u00e7arp\u0131c\u0131 bilgiyi 2010&#8217;un son ay\u0131nda \u00f6\u011frendik. &#8220;Wiki-Tsunami&#8221; t\u00fcm d\u00fcnya ba\u015fkentlerinde alarm zilleri \u00e7ald\u0131rmaya devam ediyor. Sadece binde biri a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda bile uluslararas\u0131 diplomasiyi alt\u00fcst eden bu &#8220;buzda\u011f\u0131&#8221;n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen y\u00fcz\u00fcnde neler oldu\u011fu 2011&#8217;de de endi\u015feli bir bi\u00e7imde merak edilecek. S\u0131zd\u0131r\u0131lan belgelerde yer alan kendileriyle ilgili &#8220;naho\u015f&#8221; ger\u00e7eklerden dolay\u0131, derhal bir savunma refleksi g\u00f6steren ve ileti\u015fim g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rma, siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 daha fazla haz\u0131rl\u0131k yapma gibi e\u011filimler i\u00e7ine giren \u00e7e\u015fitli devletlerin yetkilileri, acaba bundan b\u00f6yle, ileride hesab\u0131n\u0131 veremeyecekleri i\u015fler yapmamay\u0131, s\u00f6zler s\u00f6ylememeyi hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler midir? ACABA DERS OLUR MU? Acaba Wiki-Tsunami, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, riyay\u0131, ilkesizli\u011fi, hukuksuzlu\u011fu ortadan kald\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan, etik de\u011ferlerle \u00f6r\u00fcl\u00fc, i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir diplomatik ortam\u0131n kurulmas\u0131na zemin te\u015fkil eder mi? B\u00f6ylece hay\u0131rlara vesile olur mu? 2010 &#8220;eski diplomasi&#8221;nin tarihe g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc y\u0131l oldu. 2011&#8217;den itibaren, bir yandan ortaya \u00e7\u0131kan ger\u00e7ekleri \u00f6rt bas etmeye ve suland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, di\u011fer yandan da, yeni bir diplomatik anlay\u0131\u015f\u0131 in\u015fa etmeye \u00e7aba g\u00f6sterenlerin artan etkinli\u011fine \u015fahit olaca\u011f\u0131z. Yakla\u015fan yeni y\u0131l\u0131n hepimiz i\u00e7in hay\u0131rlara vesile olmas\u0131n\u0131 temenni ederim. SERBEST KALINCA &#8220;DEVAM&#8221; DED\u0130 WikiLeaks&#8217;in kurucusu Julian Assange, \u0130ngiltere&#8217;de g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra kefaletle serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenledi. Burada yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, &#8220;\u0130\u015fime kald\u0131\u011f\u0131m yerden devam etmeyi umuyorum&#8221; diyen Assange, hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan dava ile ilgili mahkeme?masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 1.5 milyon dolara kitap yazaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.ETK\u0130LER\u0130 UZUN YILLAR S\u00dcRECEK<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan s\u0131zd\u0131r\u0131lan yakla\u015f\u0131k 250.000 belge yava\u015f yava\u015f ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, etkileri daha uzun y\u0131llar devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcnen bir diplomatik deprem ya\u015fan\u0131yor. \u0130K\u0130Y\u00dcZL\u00dcL\u00dcK&nbsp;VE R\u0130YA B\u0130TER M\u0130? Acaba Wiki-Tsunami, ili\u015fkilerde ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, riyay\u0131, ilkesizli\u011fi, hukuksuzlu\u011fu ortadan kald\u0131r\u0131p, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir diplomatik ortam\u0131n kurulmas\u0131na zemin te\u015fkil eder mi? B\u00f6ylece hay\u0131rlara vesile olur mu? ABD&#8217;de yay\u0131nlanan, d\u00fcnya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13694,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1109"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13695,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1109\/revisions\/13695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}