{"id":1073,"date":"2010-10-05T13:09:34","date_gmt":"2010-10-05T10:09:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1073"},"modified":"2024-03-08T08:57:19","modified_gmt":"2024-03-08T05:57:19","slug":"siber-saldiridan-korunmak-icin-bilime-yatirim-sart-05-10-2010-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1073","title":{"rendered":"Siber sald\u0131r\u0131dan korunmak i\u00e7in bilime yat\u0131r\u0131m \u015fart (05.10.2010) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">ESTONYA VE \u0130RAN \u00d6RNE\u011e\u0130 \u00d6nce Estonya, ard\u0131ndan da \u0130ran&#8217;da devlet kurumlar\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirilen siber sald\u0131r\u0131lar ihmal edilen bir ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi TEKNOLOJ\u0130K DONANIM \u00dclkeler aras\u0131nda sava\u015f?\u00e7\u0131kartabilecek g\u00fcce sahip siber sald\u0131r\u0131larla m\u00fccadelenin en etkin yolu ise teknolojik donan\u0131ma sahip olmaktan ge\u00e7iyor Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n son haftas\u0131nda \u0130ran&#8217;dan gelen bir haber d\u00fcnyadaki pek \u00e7ok devletin ulusal g\u00fcvenlik belgelerindeki tehdit tan\u0131mlar\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6zden ge\u00e7irmelerine yol a\u00e7t\u0131. \u0130ran&#8217;\u0131n Devlet Bilgisayar Teknolojileri Kurumu, Stuxnet adl\u0131 bir bilgisayar vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fclkedeki 30 binden fazla bilgisayara bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken, s\u00f6z konusu vir\u00fcs\u00fcn \u0130srail taraf\u0131ndan geli\u015ftirilerek, \u0130ran&#8217;\u0131n s\u00fcrmekte olan n\u00fckleer program\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in, Bu\u015fehr n\u00fckleer santralinde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendislerin bilgisayarlar\u0131na kasten g\u00f6nderildi\u011fi iddialar\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131. Asl\u0131nda bu olay bir ilk de\u011fil. 2007 y\u0131l\u0131nda, Estonya&#8217;n\u0131n aralar\u0131nda parlamento, bakanl\u0131klar, yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131 ve bankalar\u0131n da bulundu\u011fu bir\u00e7ok kurulu\u015fu e\u015f zamanl\u0131 olarak bir &#8220;siber sald\u0131r\u0131ya&#8221; maruz kalm\u0131\u015ft\u0131. Estonya bir NATO \u00fcyesi oldu\u011fundan vir\u00fcs sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130ttifak alarma ge\u00e7mi\u015f ve tehdidin ba\u015fka \u00fclkelere de yay\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. T\u0131pk\u0131 \u0130ran&#8217;a yap\u0131lan sald\u0131r\u0131n\u0131n ard\u0131nda \u0130srail&#8217;in bulundu\u011fu iddialar\u0131n\u0131n ortaya at\u0131lmas\u0131 gibi, Estonya&#8217;ya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n da Rusya taraf\u0131ndan planlan\u0131p y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddialar\u0131 uzun s\u00fcre g\u00fcndemi me\u015fgul etmi\u015fti. Estonya ve \u0130ran&#8217;\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 siber sald\u0131r\u0131lar \u00fc\u00e7 \u00f6nemli noktay\u0131 ak\u0131llara getiriyor. Birincisi, i\u00e7inde ya\u015famakta oldu\u011fumuz k\u00fcreselle\u015fme \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n tehditleri 1990&#8217;lara kadar al\u0131\u015f\u0131lan klasik tehditlerden \u00e7ok farkl\u0131. &#8220;D\u00fc\u015fman&#8221; devletten, konvansiyonel ya da n\u00fckleer yollarla gelece\u011fi farz edilen tecav\u00fczlere kar\u015f\u0131 tedbir almaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik birimlerini buna g\u00f6re \u015fekillendiren \u00fclkeler, art\u0131k daha sadece bilim kurgu senaryolar\u0131na konu olabilecek tarzda sald\u0131r\u0131lara da haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak zorundalar. Bug\u00fcn Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda para transferlerinin neredeyse tamam\u0131, devletle bireyler aras\u0131ndaki yaz\u0131\u015fmalar\u0131n ve i\u015flemlerin y\u00fczde seksene yak\u0131n\u0131 ve haberle\u015fmenin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bilgisayar teknolojileri, \u00f6zellikle de internet kullan\u0131larak yap\u0131l\u0131yor. Siber ter\u00f6r ya da siber sald\u0131r\u0131 ad\u0131 verilen y\u00f6ntemlerle, bir \u00fclkenin uydular\u0131n\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak, bankalardaki t\u00fcm hesap i\u015flemlerini alt\u00fcst etmek, haberle\u015fmeyi kesmek m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u00dcstelik bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n g\u00fcvenlik ve istihbarat birimlerine yap\u0131lmas\u0131 durumunda, bir \u00fclke \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede sava\u015f h\u00e2li tedbirleri almaya s\u00fcr\u00fcklenebilir. \u0130kincisi, bilgisayar korsan\u0131 ya da hacker olarak isimlendirilen ki\u015fi ve gruplarca ger\u00e7ekle\u015ftirilen siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda da pek\u00e2l\u00e2 devletler de olabilir. &#8220;Ba\u015far\u0131l\u0131&#8221; bilgisayar korsanlar\u0131n\u0131n baz\u0131 \u00fclkelerin istihbarat birimlerinde istihdam edildikleriyle ilgili haberlere zaman zaman rastl\u0131yoruz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, devletler kendi \u00fclkelerinde i\u015flenen siber su\u00e7lara kar\u015f\u0131 gerekli hukuki altyap\u0131y\u0131 yava\u015f yava\u015f olu\u015fturuyorlar. Buna g\u00f6re internet ya da di\u011fer teknolojik vas\u0131talar yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve su\u00e7 unsuru ta\u015f\u0131yan fiilleri i\u015fleyen insanlar art\u0131k cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor. Ayn\u0131 \u015fekilde, T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcncellenen Milli G\u00fcvenlik Siyaset Belgesi \u00f6rne\u011finde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 en kapsaml\u0131 tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Fakat s\u0131n\u0131r a\u015fan siber sald\u0131r\u0131lar veya siber ter\u00f6rle ilgili uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011finin istenilen seviyede oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. NATO ba\u015fta olmak savunma te\u015fkilatlar\u0131n\u0131n kendi \u00fcyelerini &#8220;siber sava\u015f&#8221; kavram\u0131 hakk\u0131nda bir s\u00fcredir bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Buna ra\u011fmen ne NATO \u00fcyesi \u00fclkeler ne de ba\u015fkalar\u0131 aras\u0131nda bu konuda tam bir dayan\u0131\u015fma s\u00f6z konusu de\u011fil. &#8220;Gelece\u011fi en iyi tahmin edenler, onu in\u015fa edenlerdir&#8221; deyi\u015finin de ak\u0131llara getirdi\u011fi \u00fczere, siber sald\u0131r\u0131larla m\u00fccadelenin en etkin yolu, en az bu sald\u0131r\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenler kadar teknolojik bilgi ve donan\u0131ma sahip olmaktan ge\u00e7iyor. Art\u0131k \u00fclkelerin savunmas\u0131 denildi\u011finde, tank, top, t\u00fcfek u\u00e7ak gemisinin de\u011fil, teknoloji \u00fcretebilme kapasitesinin en \u00f6nce dile getirildi\u011fi bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Bu ise bilimsel faaliyetlere ve ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme (AR-GE) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na daha fazla \u00f6nem verilmesini zorunlu k\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ESTONYA VE \u0130RAN \u00d6RNE\u011e\u0130 \u00d6nce Estonya, ard\u0131ndan da \u0130ran&#8217;da devlet kurumlar\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirilen siber sald\u0131r\u0131lar ihmal edilen bir ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi TEKNOLOJ\u0130K DONANIM \u00dclkeler aras\u0131nda sava\u015f?\u00e7\u0131kartabilecek g\u00fcce sahip siber sald\u0131r\u0131larla m\u00fccadelenin en etkin yolu ise teknolojik donan\u0131ma sahip olmaktan ge\u00e7iyor Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n son haftas\u0131nda \u0130ran&#8217;dan gelen bir haber d\u00fcnyadaki pek \u00e7ok devletin ulusal g\u00fcvenlik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13739,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13740,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1073\/revisions\/13740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}