{"id":1001,"date":"2010-04-13T12:26:59","date_gmt":"2010-04-13T09:26:59","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1001"},"modified":"2024-03-08T09:35:37","modified_gmt":"2024-03-08T06:35:37","slug":"is-birligi-mi-rekabet-mi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=1001","title":{"rendered":"\u0130\u015f birli\u011fi mi, rekabet mi? (13.04.2010) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><strong>ABD&#8217;N\u0130N OPERASYON \u00dcSS\u00dc&nbsp;<\/strong>K\u0131rg\u0131zistan&#8217;\u0131n stratejik konumu, bu \u00fclkeyi hem ABD&#8217;nin Afganistan operasyonu i\u00e7in, hem de b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli k\u0131l\u0131yor&nbsp;<strong>RUSYA&#8217;NIN ARKA BAH\u00c7ES\u0130&nbsp;<\/strong>Rusya, arka bah\u00e7esi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc K\u0131rg\u0131zistan&#8217;da &#8220;yabanc\u0131&#8221; unsurlar\u0131n denetimini arzu etmiyor. \u00c7in ise Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;dan dolay\u0131 \u00fclkeye kar\u015f\u0131 hassas&#8230;&nbsp;&nbsp;<strong>N\u00dcKLEER S\u0130LAH AZALTILACAK&nbsp;<\/strong>ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama ile Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dimitry Medvedev, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak n\u00fckleer silahlar\u0131n\u0131 azaltmalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Stratejik Silahlar Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131 (START) 8 Nisan 2010&#8217;da \u00c7ek Cumhuriyeti&#8217;nin ba\u015fkenti Prag&#8217;da imzalad\u0131. Rusya Federasyonu ile ABD kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak n\u00fckleer silahlar\u0131n\u0131 azaltmalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Stratejik Silahlar Antla\u015fmas\u0131 (START) 8 Nisan 2010&#8217;da \u00c7ek Cumhuriyeti&#8217;nin ba\u015fkenti Prag&#8217;da imzaland\u0131. \u0130ki \u00fclkenin n\u00fckleer silah ba\u015fl\u0131klar\u0131n \u00fc\u00e7te bir, n\u00fckleer silah ta\u015f\u0131yabilen denizalt\u0131, f\u00fcze ve bombard\u0131man u\u00e7aklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ise yar\u0131 yar\u0131ya azaltmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren antla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131 t\u00fcm haber ajanslar\u0131 en \u00f6nemli g\u00fcndem maddesi olarak duyurdu. Bu antla\u015fman\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 saatlerde, K\u0131rg\u0131zistan&#8217;da sokaklar kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, muhalefetin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 ayaklanma sonucunda Devlet Ba\u015fkan\u0131 Kurmanbek Bakiyev Bi\u015fkek&#8217;i terk etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;<strong>STRATEJ\u0130K REKABET&nbsp;<\/strong>B\u00f6lge uzmanlar\u0131n\u0131n ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, K\u0131rg\u0131zistan ayaklanmas\u0131n\u0131n asl\u0131nda bu \u00fclke \u00fczerinde etkin olmaya \u00e7al\u0131\u015fan ABD, Rusya ve \u00c7in aras\u0131ndaki stratejik rekabetin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde. Yani, Prag&#8217;da medyaya g\u00fcl\u00fcc\u00fckler da\u011f\u0131tarak el s\u0131k\u0131\u015fan ABD ve Rusya liderleri, n\u00fckleer silahlardan ar\u0131nm\u0131\u015f bir d\u00fcnya i\u00e7in i\u015f birli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 izlenimini vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarken, perde gerisinde her iki \u00fclkenin istihbarat mensuplar\u0131n\u0131n sonuna kadar i\u00e7inde oldu\u011fu k\u0131yas\u0131ya bir rekabet Bi\u015fkek sokaklar\u0131nda doru\u011fa t\u0131rmanmaktayd\u0131. T\u0131pk\u0131 G\u00fcrcistan ve Ukrayna gibi, K\u0131rg\u0131zistan da ABD ile \u00e7ok yak\u0131n ili\u015fkiler kurmu\u015f hatta Rusya&#8217;n\u0131n t\u00fcm bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, ABD&#8217;nin, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Afganistan operasyonunda kullanmak, asl\u0131nda Rusya&#8217;n\u0131n b\u00f6lgedeki asker\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dengelemek i\u00e7in Manas&#8217;ta bir \u00fcs kurmas\u0131na da izin vermi\u015fti. Bakiyev&#8217;in iktidara geli\u015fi nas\u0131l ABD ve Rusya aras\u0131ndaki b\u00f6lgesel rekabetin bir uzant\u0131s\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftiyse, Bi\u015fkek&#8217;i b\u0131rak\u0131p, ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 da \u00f6yle oldu. Rusya &#8220;renkli devrimlerin&#8221; r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 almaya 2008 A\u011fustosunda G\u00fcrcistan&#8217;la ba\u015flad\u0131. Bu \u00fclkeye yap\u0131lan Rus m\u00fcdahalesi sonucunda Abhazya ve G\u00fcney Osetya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etti. &#8220;G\u00fcl devrimi&#8221;yle iktidara gelen ABD yanl\u0131s\u0131 \u015eaaka\u015fvili h\u00fck\u00fcmeti, ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinin son d\u00f6nemecindeki Washington&#8217;dan bekledi\u011fi yard\u0131m\u0131 alamayarak son derece zor durumda kald\u0131. Rusya ABD&#8217;den ikinci r\u00f6van\u015f\u0131 Ukrayna&#8217;da ald\u0131. \u015eubat 2010&#8217;da yap\u0131lan se\u00e7imlerde, &#8220;Turuncu Devrimle&#8221; iktidara gelen hareketin liderlerinden Ba\u015fbakan Yulia Timo\u015fenko, Rusya yanl\u0131s\u0131 Viktor Yanukovi\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda kaybettikten sonra ba\u015fbakanl\u0131ktan da ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131. K\u0131rg\u0131zistan&#8217;da olanlar ise Rusya&#8217;n\u0131n ABD&#8217;den ald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc r\u00f6van\u015f olarak de\u011ferlendirilebilir. Zira Bakiyev ABD&#8217;nin a\u00e7\u0131ktan ve Rusya&#8217;n\u0131n perde gerisinden verdi\u011fi destekle iktidara geldikten sonra Manas \u00fcss\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin vermi\u015f ama bir s\u00fcre sonra yava\u015f yava\u015f Rusya&#8217;ya &#8220;g\u00f6z k\u0131rpmaya&#8221; ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bush&#8217;un iktidardan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Bakiyev&#8217;in Rusya&#8217;yla yak\u0131nla\u015fmas\u0131 h\u0131z kazanm\u0131\u015f ve K\u0131rg\u0131z devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n \u015eubat 2009&#8217;da Moskova&#8217;ya ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ziyaretin ard\u0131ndan, Manas \u00fcss\u00fcn\u00fcn kapat\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Ama ABD Manas \u00fcss\u00fcnden vazge\u00e7mek istemiyordu. Bakiyev, ABD&#8217;nin \u0131srarlar\u0131n\u0131, kendi lehine bir mali pazarl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, hem ate\u015fle oynad\u0131, hem de kendi siyasi sonunu haz\u0131rlad\u0131. Nitekim Bakiyev&#8217;in, Manas \u00fcss\u00fcnden ald\u0131\u011f\u0131 kiray\u0131 art\u0131rmak suretiyle Amerikan askerlerinin \u00fclkedeki varl\u0131\u011f\u0131na tekrar izin vermesi barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla oldu. Moskova tepkisini, K\u0131rg\u0131zistan&#8217;a satt\u0131\u011f\u0131 benzinin ve do\u011falgaz\u0131n fiyat\u0131n\u0131 art\u0131rarak g\u00f6sterdi. Fiyatlar\u0131n art\u0131\u015f\u0131 ise, Bakiyev&#8217;i, aile bireylerini kilit mevkilere getirerek &#8220;\u00fclkeyi soymakla&#8221; itham eden muhalefetin sokaklara d\u00f6k\u00fclmesinin gerek\u00e7esini olu\u015fturdu.&nbsp;<strong>D\u00dcNYA BARI\u015eI \u0130\u00c7\u0130N&#8230;&nbsp;<\/strong>ABD ve Rusya&#8217;n\u0131n n\u00fckleer konularda i\u015f birli\u011fi yapmalar\u0131 elbette d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Fakat bu iki \u00fclke Avrasya co\u011frafyas\u0131nda rekabeti bir yana b\u0131rak\u0131p, b\u00f6lgenin ortak sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015f birli\u011fi yapmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, b\u00f6lge \u00fclkelerinin yeni ayaklanmalar ve rejim de\u011fi\u015fiklikleri ya\u015fayacaklar\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD&#8217;N\u0130N OPERASYON \u00dcSS\u00dc&nbsp;K\u0131rg\u0131zistan&#8217;\u0131n stratejik konumu, bu \u00fclkeyi hem ABD&#8217;nin Afganistan operasyonu i\u00e7in, hem de b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli k\u0131l\u0131yor&nbsp;RUSYA&#8217;NIN ARKA BAH\u00c7ES\u0130&nbsp;Rusya, arka bah\u00e7esi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc K\u0131rg\u0131zistan&#8217;da &#8220;yabanc\u0131&#8221; unsurlar\u0131n denetimini arzu etmiyor. \u00c7in ise Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;dan dolay\u0131 \u00fclkeye kar\u015f\u0131 hassas&#8230;&nbsp;&nbsp;N\u00dcKLEER S\u0130LAH AZALTILACAK&nbsp;ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama ile Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Dimitry Medvedev, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak n\u00fckleer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13791,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1001"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1001\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}